Morgen zal het precies tachtig jaar geleden zijn dat terugtrekkende Franse en Belgische genietroepen de brug van Temse om tactische redenen hebben opgeblazen, met grote schade aan huizen op en nabij de kaai. Een stuk ijzer vliegt tot in de Gebroeders Van Raemdonckstraat en treft een voetganger dodelijk (*).

De Scheldebrug verbindt Temse en het Land van Waas (provincie Oost-Vlaanderen) met Bornem en Klein-Brabant (provincie Antwerpen).
De eerste brug – ontworpen door de Franse constructeur Gustave Eiffel (cf. Eiffeltoren) – werd in gebruik genomen in 1870. Zij werd gebouwd om de spoorwegverbinding Mechelen-Terneuzen mogelijk te maken. Tot stand gekomen in een tijd toen wagens en fietsen nog niet bestonden, was zij enkel toegankelijk voor spoorwegverkeer, voetgangers en paarden- en hondenkarren. Aanvankelijk diende er tolgeld betaald. Met een lengte van 343 m was zij de langste brug van België. Nadat zij al tijdens de Eerste Wereldoorlog schade had opgelopen (maar in 1924 ten gronde was hersteld), werd zij in 1940 om strategische redenen door Franse en Belgische genietroepen opgeblazen. Van 1940 tot 1955 moest men het stellen met een veerdienst.
De bouw van de nieuwe brug was één der projecten die nationaal voorrang genoten bij de naoorlogse wederopbouw. Bij de opstelling van de plannen vormde het al of niet voorzien van een tweede rijvak voor auto’s een punt van discussie, evenals de bouw van een tweede brug ter hoogte van de Boelwerf. Uiteindelijk werd – onder druk van de regio – beslist enkel de vernietigde brug te herbouwen, met een dubbele rijstrook: daardoor werd gelijktijdig verkeer in beide richtingen mogelijk, een beslissing met een enorme draagwijdte.
De eerstepaalslaging vond plaats op 2/6/1949. Op 19/12/1955 werd de brug plechtig ingehuldigd door Koning Boudewijn en ingewijd door Mgr. Karel Calewaert, bisschop van Gent.
De bouw van de brug en de weerslag op de omgeving veranderden het straatbeeld van Temse, o.m. door de halvering van het Scheldepark en (indirect) de verdwijning van het kasteel.
Met haar 365 m was zij de langste metalen brug van België (tot de komst van de nieuwe brug, want die meet 374 m). Zij omvat een spoor- en rijweg, met aan beide zijden een voet- en fietspad. De Scheldebrug heeft één ophaalbaar gedeelte voor de doorgang van schepen. De evolutie van de scheepsbouw maakte in 1963 een verruiming van de vaargeul noodzakelijk. De nipte doorvaart van reuzenschepen groeide uit tot een bezienswaardigheid, die telkens massale belangstelling lokte.
Door de toename van het autoverkeer én de snelheid diende het beweegbaar gedeelte vervangen (1994).
Op 3 mei 2005 besliste Vlaams minister van Openbare Werken Kris Peeters tot de bouw van een brug naast de bestaande. De werken vingen officieel aan op 1/2/2007. De bouw van de brug ging gepaard met belangrijke openbare werken, die Temse-centrum hertekenden en opwaardeerden (loskaai, verhuizing Koninklijke Temse Watersportvereniging, verlegging jaagpad, aanleg ontsluitingsweg).
In zijn hoedanigheid van Vlaams minister-president opent Kris Peeters de tweede brug op vrijdag 29 mei.
Betekenis Project-Tweede Scheldebrug voor Temse
Vlaanderen kijkt op dit ogenblik naar Temse omwille van twee dossiers van historische betekenis:
de reconversie van De Zaat, de ex-terreinen van de Boelwerf
de bouw van de tweede Scheldebrug
Beide projecten grijpen wezenlijk en blijvend in in Temses structuur én in het maatschappelijk leven: zij hertekenen en opwaarderen Temse-centrum.
De Zaat
De ex-terreinen van de Boelwerf zijn als volgt herbestemd:
2 ha zone voor openbaar nut: AC De Zaat en omgeving (plein, parkings)
ca. 40 ha woonzone: hier groeien 900 woongelegenheden, d.i. op termijn een nieuw ‘dorp’ van ca. 3 000 inwoners. Door deze evolutie telt Temse intussen 28 000 inwoners
ca. 40 ha KMO- en industriezone: daar zijn intussen 40 bedrijven operationeel, die in totaal 1 000 werknemers tewerkstellen
het jaagpad verbindt Temse-centrum rechtstreeks met de potpolder van Tielrode
door de bouw van de tweede Scheldebrug is de Koninklijke Temse Watersportvoorziening verhuisd naar De Zaat: 4 aanlegsteigers met een aanmeercapaciteit van 1 000 m2 en nieuwe accommodatie (clublokalen en loods in één gebouw)
Project-Tweede Scheldebrug
Het hele project biedt in één klap een structurele en duurzame oplossing voor verscheidene jarenlang aanslepende problematieken.
De realisatie van de tweede Scheldebrug biedt een oplossing aan het groeiende fileprobleem en zijn rampzalige sociaal-economische en ecologische neveneffecten.
Door de verhuizing van de Koninklijke Watersportvereniging naar De Zaat lopen industrie en toerisme elkaar niet langer in de weg. Beide hebben nu voldoende ruimte om maximaal te gedijen. Bovendien krijgt De Zaat door de vestiging van de jachthaven er een extra troef bij.
Door de bouw van de loskaai stroomafwaarts de Scheldebrug zijn de zandhopen en de kranen definitief verdwenen van de Wilfordkaai. Zij heeft nu een uitsluitend toeristische bestemming. De kaai wordt op relatief korte termijn aangepakt.
Door de aanleg van de ontsluitingsweg tussen de industriële kaai en het Stationsplein dienen de vrachtwagens niet langer door Temse-centrum te rijden.

Luc De Ryck

(*) Helaas heb ik geen foto uit die tijd kunnen terugvinden op het internet. Ik doe een oproep aan lezers uit Temse om me uit de nood te helpen. Met dank bij voorbaat!

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.