Vandaag is het 95 jaar geleden dat de Italiaanse, socialistische politicus Giacomo Matteotti door een fascistische knokploeg vermoord werd. Het is onduidelijk of dit gebeurde in opdracht van premier Benito Mussolini of dat de knokploeg op eigen houtje handelde.

Matteotti werd geboren als zoon van een rijke familie in Fratta Polesine, provincie Rovigo in Veneto. Hij werd licentiaat in de rechten aan de Universiteit van Bologna en was van jongs af aan een activist in de socialistische beweging en de Italiaanse Socialistische Partij. Hij verzette zich tegen Italië’s deelname aan de Eerste Wereldoorlog en werd hierom geïnterneerd op Sicilië tijdens deze oorlog.
Hij werd drie keer verkozen: in 1919, 1921 en 1924. Als opvolger van Filippo Turati werd Matteotti de leider van de Verenigde Socialistische Partij (Partito Socialista Unitario, PSU) in de Italiaanse Kamer van Afgevaardigden na de splitsing van de Socialistische Partij. Hij sprak zich openlijk uit tegen het fascisme en Benito Mussolini en gedurende een tijd was hij de leider van de oppositie tegen de Nationale Fascistische Partij (PNF). Sinds 1921 stelde hij fascistische gewelddadigheden aan de kaak in een pamflet met de titel “Inchiesta socialista sulle gesta dei fascisti in Italia” (Socialistisch onderzoek naar de daden van de fascisten in Italië).
De moord vond plaats op een tijdstip waarop het gezag van Mussolini en zijn fascistische partij nog niet absoluut was. De afgevaardigde Matteotti had kort tevoren in het parlement Mussolini scherp veroordeeld en gezegd dat de recente verkiezingen, die door de fascisten waren gewonnen, een farce waren. Mussolini reageerde hierop door in het openbaar op te merken dat “deze vent, nadat hij die woorden gesproken heeft, niet langer meer zou mogen rondlopen…”. Dat was dus een verholen uitnodiging tot moord. Matteotti besefte dit naar het schijnt maar al te goed, hij zou na zijn rede tegen een medestander hebben gezegd dat deze nu alvast zijn begrafenisrede kon gaan schrijven.
De moord betekende een ernstige crisis voor het regime van Mussolini. Na Matteotti’s plotselinge verdwijning ontkende hij eerst er ook maar iets mee te maken te hebben. Toen een paar weken later het lijk gevonden werd, verklaarde hij evenwel met veel bombarie de “morele, politieke en historische verantwoordelijkheid” voor de moord op zich te nemen. Doordat de pers al in hoge mate “gelijkgeschakeld” was, wekte de affaire bij de publieke opinie minder opschudding dan anders het geval zou zijn geweest. Na enkele maanden waren de meeste Italianen de zaak “vergeten”. Voor Mussolini vormde de affaire de aanleiding tot een “vlucht naar voren”. Hij versnelde de invoering van een totalitair staatsbestel.
Na de nederlaag van de fascisten tijdens de Tweede Wereldoorlog werd in 1945 de Trofeo Matteotti opgericht, een wielerwedstrijd die elke zomer plaatsvindt rond Pescara. De wedstrijd werd geboren dankzij de inzet van een groep wielerfanaten onder leiding van Fulvio Perna: na het puin van de oorlog was het de bedoeling van de organisatoren dat de race een boodschap van vrede en vrijheid zou zijn.
De trofee was een drie maal de inzet van het Italiaanse kampioenschap (in de jaren 1965, 1975 en 1995) en leverde als Italiaanse kampioenen respectievelijk Dancelli, Moser en Bugno op.
De poster van de 67e editie, met daarop prominent de dichter Gabriele d’Annunzio, heeft veel kritiek verwekt wegens de associatie met het beeld van de dichter, die een zelf verklaarde aanhanger van de fascistische partij was.
Vanaf de 71e editie is de race verplaatst naar september om te proberen het prestige van het evenement te herstellen en een voorbereiding te worden op het wereldkampioenschap. De koers passeert immers door de stad Pescara maar slingert ook door de omliggende heuvels, wat resulteert in een deel selectieve evaluatietest voor de conditie van de atleten met het oog op de wereldkampioenschappen. In dit verband onderstrepen de organisatoren op de website van het evenement dat zes Matteotti Trophy-winnaars vervolgens de regenboogtrui hebben veroverd: Ercole Baldini, Marino Basso, Felice Gimondi, Francesco Moser, Moreno Argentin en Gianni Bugno. (Wikipedia)

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.