Het is vandaag 55 jaar geleden dat de Christus Koningkerk in Temse werd ingewijd door bisschop Callewaert. Dat betekent dus ook dat ik mijn plechtige communie enkele maanden eerder (zie verder) eigenlijk in een nog niet ingewijde kerk heb gedaan! In zijn tweewekelijks rubriekje “Rechtstreekse lijn met de burgemeester” (pas nu valt mij de overeenkomst op met mijn rubriek “aan het lijntje” in De Rode Vaan) in De Nieuwe Omroeper had burgemeester Luc De Ryck van Temse het in juni van dit jaar nog over de toekomst van de kerken in zijn gemeente, een onderwerp dat erg actueel is in elke stad of dorp in Vlaanderen, maar dat mij vooral treft omdat ook mijn parochiekerk van Hollebeek (bovenstaande foto van Albert De Schepper) betrokken partij is. Maar eerst het stuk van Luc…

De afname van het kerkbezoek en de dure onderhoudskosten verplichten – bij
decreet – de kerkelijke overheden en de gemeenten een langetermijnvisie te
ontwikkelen rond de vragen: welke kerken behouden hun huidige functie? Welke
krijgen een nevenbestemming (en welke is die nevenbestemming)? Welke worden
aan de eredienst onttrokken? Ook in Temse is het dossier in de actualiteit.
Temse telt zeven kerken:
– de dekenale O.L.Vrouwekerk, eigendom gemeentebestuur. Volgens de H. Amelbergalegende ontstaan ca.770, volgens de stand van het wetenschappelijk
onderzoek 11de eeuw (maar allicht ouder). Gebouwd in fazen. Beschermd als
monument. Sinds 1978 in fazen gerestaureerd. T.g.v. de 10de verjaardag van
Monumentenwacht bezocht en als voorbeeld gesteld van optimaal kerkonderhoud.
– Hollebeek, °1963, eigendom kerkfabriek
– H. Hart, °1973, eigendom kerkfabriek
– Velle, °1902, eigendom kerkfabriek
– Tielrode, °1906, eigendom kerkfabriek
– Steendorp, °1830, eigendom gemeentebestuur én kerkfabriek. Het orgel is
beschermd als monument. De vorm van de toren bezorgde de Steendorpenaren
hun spotnaam: de mosterdpotten.
– Elversele, °12de eeuw, grondige verbouwing 15de eeuw, eigendom gemeentebestuur. Beschermd als monument.
Het feit dat twee kerken (de dekenale en Elversele) en het orgel van een derde (Steendorp) beschermd zijn en de kerken tot verschillende eigenaars behoren, maakt het er niet eenvoudiger op.
Het centrale kerkbestuur en de verschillende kerkraden en parochieploegen hebben
zich over de toekomst van de kerken gebogen en – zoals decretaal verplicht –
een kerkenbeleidsplan opgesteld. Daarin worden alle kerken doorgelicht en wordt
aandacht besteed aan het huidig en toekomstig gebruik. Wat de toekomstige
bestemming betreft, worden de kerken ingedeeld in drie categorieën:
– behouden hun huidige functie (integraal voor de eredienst): de dekenale kerk en Tielrode;
– blijven in gebruik voor de eredienst, maar kunnen ook nevenbestemmingen krijgen: H.Hart en Velle (in deze kerken is nog een weekendmis tot 25/11/2018);
– kunnen aan de eredienst onttrokken worden, wanneer geschikte projecten van
herbestemming gevonden worden: Hollebeek, Steendorp en Elversele (in deze
kerken is geen weekendmis meer sinds 27/11/2016).
Het voorliggende plan diende geadviseerd door het gemeentebestuur. In zijn
zitting van 28 mei verklaarde de gemeenteraad zich eenparig akkoord met het
voorliggende plan, met dien verstande dat het wordt beschouwd als een bestendig
werkinstrument. Visies en financiële mogelijkheden kunnen immers wijzigen.
Ingevolge voortschrijdend inzicht kan in de toekomst ook voor andere kerkgebouwen een neven- of herbestemming worden overwogen.
Wat de toekomstige neven- en herbestemmingen betreft: dat is een spel van
mogelijkheden. Komen er nieuwe eigenaars? Investeerders?Samenwerkingsverbanden…?
Al naargelang van de eigenheid van de gebouwen zijn er ideeën genoeg:
polyvalente feestzaal, sporthal en andere sportinfrastructuur, buitenschoolse kinderopvang, schoolaccommodatie, opslagruimte, (kunst)ateliers, tentoonstellingsruimte, concertzaal… Over nieuwe bestemmingen wordt gemakkelijk gesproken, maar het prijskaartje dat eraan verbonden is, is niet te onderschatten. Er zal dus nog heel wat water door de Schelde vloeien, eer concrete én haalbare projecten in beeld komen.
Voor de kerkelijke en burgerlijke overheid én voor de plaatselijke gemeenschap is het een dossier van historische betekenis.

Luc De Ryck

Ik verneem dus dat er al sinds eind 2016 geen mis meer wordt opgedragen in de kerk van Hollebeek en dat hij in aanmerking komt voor een nieuwe bestemming. Als ongelovige juich ik de ontkerstening uiteraard toe (helaas is er een andere, nog veel ergere, godsdienst die de vrijgekomen plaats aan het innemen is…), maar toch kan ik een vleugje nostalgie hierbij niet onderdrukken.
Eerst en vooral: zoals men eveneens uit het stuk van Luc kan afleiden, werd de kerk van Hollebeek ingewijd in 1963. Dat betekent dus dat ik mijn eerste communie nog heb gedaan in de “noodkerk” (*), die later – na de ingebruikname van de nieuwe kerk – het lokaal werd voor de jeugdclub Broebelke, maar dat is dan weer een heel ander verhaal.
Mijn plechtige communie daarentegen heb ik wel in de nieuwe kerk mogen doen. En daar heb ik een heel goede herinnering aan. Tijdens de zogenaamde “lering” leerde ik daar een meisje uit de Sint-Jorisstraat kennen, die niet zoals ikzelf en de meeste kinderen die daar lering volgden, naar de Hollebeekschool of de Broedersschool gingen, maar naar de Rijksschool! Haar naam was Florida De Wit en voor mij was ze het mooiste meisje van Temse of zelfs van de hele wereld! En ze was zo lief van “ja” te zeggen toen ik het “aanvroeg”, zoals wij dat indertijd noemden.
Nu moesten wij bij de plechtige communie alfabetisch in twee rijen – de jongens en de meisjes – naar buiten komen. Gezien onze beide familienamen stonden we dus in elkaars buurt en ik manoeuvreerde zodanig dat ik bij het verlaten van de kerk vlak naast haar stond. Precies een pas getrouwd paartje: zij in haar kraakwitte jurk en ik in mijn nagelnieuw kostuum! Als klap op de vuurpijl hadden we allebei (los van elkaar) dezelfde “communieprentjes” (“communiebelekens” in het Temses) gekozen! (Een soort mozaïek, helaas heb ik er geen voorbeeld meer van.) Als dat geen omen was!
Helaas is kalverliefde niet tegen de eeuwigheid (en tegen acne) bestemd en tegen de tijd dat wij met de Blommenkinders een diafilm draaiden (“The picture of your life“), waren er al andere hoofdrolspeelsters in beeld. Dat belet niet dat de kerk van Hollebeek ook hierin een plaatsje kreeg toebedeeld, namelijk toen ik er – als lid van een popgroep – het kerkorgel bespeelde (zie onderstaande foto van Erik Westerlinck). Veel later zou een vrijwel identieke scène ook in de film “The Commitments” zitten…

foto

En tenslotte, vlak voor ik in het heidense Gent mijn geloof zou verliezen, had ik nog een opstoot van goedaardig religieus fundamentalisme en trachtte ik mijn versie van Jesus Christ Superstar aan de pastoor van Hollebeek te verpatsen. Dat lukte niet, maar rond diezelfde tijd zou Marc Lissens gedurende vele jaren er wel een Passiespel brengen (zie onderstaande foto van Erik Westerlinck).

foto

(*) Luc De Ryck schrijft mij hierover: “De eerste woningen op ‘Korea’ zijn betrokken in 1952. Datzelfde jaar is begonnen met de bouw van een noodkerk in afwachting van (gelden voor) een nieuwe kerk. Het kerkje bestond uit twee barakken van het Amerikaanse leger. Op 25 november 1952 werd de wijk bij K.B. erkend als parochie. Mijn vader was toen eerste schepen. Samen met gemeentesecretaris Jules Smet was hij de grondlegger van de wijk (Na wo II was er enorme nood aan betere behuizing).”
Ik wil daar nog aan toevoegen dat de benaming “Korea”, zoals de wijk in de volksmond werd (en nog altijd wordt) genoemd, uiteraard verwijst naar de oorlog die daar toen aan de gang was. Wellicht omdat tijdens de opbouw de wijk er als een oorlogsgebied uitzag.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.