Het is vandaag al tien jaar geleden dat de Amerikaanse schrijver Ira Levin op 78-jarige leeftijd thuis in Manhattan aan een hartaanval overleed. Levin schreef in veertig jaar slechts zeven boeken, die bijna allemaal werden verfilmd, zodat men kan zeggen dat maar weinig schrijvers zo succesvol zijn geweest als hij. Stephen King, die dat vast en zeker wél was, noemde Levin de Zwitserse horlogemaker onder de thrillerschrijvers, bij wie vergeleken hijzelf en anderen knutselaars waren van goedkope klokjes.

Levin was een geboren New Yorker, die voorbestemd was zijn vader op te volgen in diens speelgoedhandel, maar als vijftienjarige wist Ira al dat hij schrijver wilde worden. Hij won als jonge student een scriptschrijverswedstrijd en op 25-jarige leeftijd debuteerde hij met de thriller “A kiss before dying” over een jonge man die zijn geliefde vermoordt en het daarna aanlegt met haar zuster. Levin won er de belangrijke Edgar Allan Poe Award mee. Zijn naam was op slag gevestigd. Het verhaal werd tweemaal verfilmd, in 1956 met Robert Wagner en Joanne Woodward, in 1991 met Matt Dillon en Sean Young.
“Rosemary’s baby”, verfilmd door Roman Polanski met Mia Farrow en John Cassavetes, was dan weer een thriller met horrorelementen, was zowel artistiek als commercieel een succes. Later zei Levin het te betreuren dat het satanisme in die film uiteindelijk tot “The exorcist” en “The omen” had geleid. Hij weet er voor een deel het Amerikaanse fundamentalistische denken aan.
Daarna schreef hij nog “This perfect day” (1970), “The Stepford Wives” (1972) en “The Boys from Brazil” (1976). In dit laatste geval gaat Levin ervan uit dat de geschiedenis zich herhaalt en daarom worden 94 clonen van de Führer in gelijkaardige omstandigheden grootgebracht om tot hetzelfde resultaat te komen. “Dat is waar (dat de geschiedenis zich herhaalt, RDS),” geeft Maria Rosseels toe, “maar het gebeurt niet willekeurig. Een dictatuur, een revolutie, een oorlog, een manier van leven zijn slechts mogeljk als vooraf de juiste condities zijn geschapen. (…) Niet Hitler of Mussolini creëerden een fascistische staat: zij kregen die kans omdat hun wereld er rijp voor was.” En optimistisch besluit ze (in 1979): “Mengeles 94 Hitlers kunnen niets beginnen in de wereld waarin wij leven.”
Daarna schreef Levin vijftien jaar lang geen detectives meer, maar wel songteksten, musicals en toneelstukken (waarbij “Deathtrap” uiteraard ook een thriller is), tot hij in 1991 terugkwam met “Sliver”.
Sliver is een New Yorks slang woord voor een hoge, smalle wolkenkrabber, maar het blijkt ook “versplinterde, gespleten geest” te kunnen betekenen en dat is dan vooral van toepassing op de 26-jarige Pete Henderson, “die door middel van verborgen hoogtechnologische apparatuur al zijn medebewoners in het geniep kan begluren, hun gesprekken afluisteren en hun gedragingen op beeldband vastleggen.”
Aldus de samenvatting van Herwig Leus in Het Laatste Nieuws van 31/8/1991, die vooral de nadruk legt op de symboliek die hij in de namen meent terug te vinden. Zo wordt het boek in gang gezet door de komst van de 39-jarige Kay Norris naar de “Sliver” in Madison Avenue 1300: “Kay (key, sleutel) Norris verwijst naar de sleutel in Blauwbaard; Thea, de voornaam van Pete Hendersons moeder, betekent in oud-Grieks letterlijk “(moeder)godin”; het tweede deel van Henderson, “son”, betekent “zoon” en het adres “Madison” laat zich lezen als “mad son” of “gekke zoon”; het cijfer 13, symbool van de duivel en het kwaad komt voortdurend terug; en een van de secundaire personages, die vroeger nog wat met de moeder van Pete Henderson heeft gehad, heet niet toevallig Sam Yale: hij is het “slot” waarop de “sleutel” – Kay Norris – past.”
In 1997 had Levin zijn kater blijkbaar uitgezweet, want toen schreef hij nog “Rosemary’s son”. Hij had wellicht gedacht dat dit ook onmiddellijk zou worden verfilmd, maar dat is bij mijn weten niet gebeurd.

Ronny De Schepper

Referentie
Maria Rosseels, Als de goden lachen, De Standaard, 7 september 1979

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s