Sergio Leone (1929-1989)

43 once upon a time in the westHet is vandaag al 45 jaar geleden dat de film “Once upon a time in the west” van de Italiaanse regisseur Sergio Leone in première is gegaan. Leone heeft slechts zeven films geregisseerd, maar desondanks wordt hij gezien als een van de grootste filmmakers aller tijden. Dit komt vooral door zijn invloed op films van anderen.

Zo wordt Leone gezien als de vader van spaghettiwestern, enerzijds omwille van het land van herkomst, maar anderzijds ook omdat de “bolognaisesaus” rijkelijk vloeide. Leone’s films mochten dan minder expliciete maatschappijkritiek bevatten dan b.v. een “Soldier blue”, ze waren op hun manier toch ook erg effectief, aangezien ze de rauwe realiteit toonden. Als Cooper in “High noon” b.v. met een hele gangsterbende afrekent, dan vloeit er nochtans geen druppel bloed. Kogels blijken mooie ronde gaatjes in lijven en hemdjes te maken en men verwacht als het ware dat op elk moment een dode weer tot leven kan komen. Leone daarentegen toonde schotwonden zoals ze zijn: diep, vuil en vreselijk bloederig. Clint Eastwood in Humo: “Amerikaanse westerns moesten in die tijd gehoorzamen aan de zogeheten Hays Code. Zo mocht je de cowboy die schiet en degene die getroffen neervalt nooit in één en hetzelfde shot laten zien. Maar Sergio trok zich daar geen zier van aan en filmde de schietpartijen gewoon in één take. Dat was revolutionair – zijn shoot-outs waren tegelijk hondsbrutaal en ongelooflijk opwindend.”
Sergio Leone werd in 1929 geboren in Rome als zoon van de experimentele filmmaker en pionier Vincenzo Leone en actrice Francesca Bertini. Hij begon met het schrijven van scenario’s in de jaren ’50 en ging werken bij de Cinecitta studio’s in Rome. Vanwege de lage productiekosten werden er veel Amerikaanse films opgenomen in de Cinecitta studio’s: zo werkte Leone als hulpregisseur bij de opnames van de filmklassiekers High Noon (1953) en Ben-Hur (1959).
Leone maakte in 1960 zijn debuut als solo-regisseur toen hij tijdens de opnames van Gli ultimi giorni di Pompei al na één dag de zieke regisseur Mario Bonnard daarvan verving. Deze opname kwam echter toch nog op naam van Bonnard te staan. Het was dus pas in 1962 dat Leone zijn eerste erkende speelfilm draaide met Il Collosi di Rodi. Daarna volgde een andere sandalenfilm, Sodoma y Gomorra. De eigenlijke regisseur was de Amerikaan Robert Aldrich. Leone heeft echter wel degelijk een tijdje aan de film meegewerkt. Het is niet helemaal duidelijk of hij uit eigen beweging uit de film stapte of werd ontslagen.
Zijn grote doorbrak kwam echter met A Fistful of Dollars (of is het toch van Duccio Tessari zoals hij zich toen nog liet noemen?), een “remake” van “Yojimbo”, de klassieker van Akira Kurosawa uit 1961 en de eerste film met Clint Eastwood. Deze film was niet de eerste spaghettiwestern, schrijft Wikipedia, maar dan helaas zonder erbij te vertellen welke film(s) dat dan wel zou(den) zijn, maar wel de eerste die zeer succesvol was. De aparte manier van filmen en monteren, het langzame tempo en de overdonderende muziek van zijn klasgenoot Ennio Morricone, de surrealistische, apocalyptische vormgeving en de combinatie van grof geweld en zwarte humor zouden kenmerkend worden voor alle andere spaghettiwesterns.
Het succes van de film zorgde voor twee vervolgen, For a Few Dollars More (1965) en The Good, The Bad & The Ugly (1966). Beide films hadden Clint Eastwood in de hoofdrol en beide perfectioneerden de stijl die Leone in de eerste film al gehanteerd had. De drie films vormen samen de Man zonder naam-trilogie. Het personage van Clint Eastwood is onverzettelijk en heeft gevoel voor droge humor. Dit beeld daarbij blijft op het netvlies staan: een lange gestalte, grimmig gezicht en peinzende ogen, een smeulend sigaartje in een mondhoek, loopt met soepele, trage tred als een panter, ondertussen met achteloze snelheid zijn Colt 45 hanterend.
In dezelfde stijl regisseerde Sergio Leone in 1968 C’Era una Volta il West . “Once upon a time in the west” (zoals de Engelse titel luidt), waaraan Bernardo Bertolucci o.a. meeschreef, wordt beschouwd als een “marxistische geschiedenis” van Twilde Westen. Desondanks kon dit Lode De Pooter in De Rode Vaan niet vermurwen. Hij schreef: “Men kan van zeer knap vakwerk spreken (…) maar een echt bezielende kracht gaat er naar onze mening toch niet uit van deze films. De mens wordt er op een te gewild negatieve manier in afgebeeld. Het recht van de revolversterkste wordt er wat te opzichtelijk als voorbeeld in gesteld. En van die mentaliteit houden wij nu niet precies…” Uiteindelijk zou dit meesterwerk, in combinatie met de muziek van Ennio Morricone, een wereldsucces worden en een voorbeeld voor bijna alle westernfilms die naderhand werden gemaakt.
Daarna regisseerde hij Duck You Sucker (1971), een film die ging over de totstandkoming van het huidige Amerika. Het maken van deze film werd echter gekenmerkt door allerhande problemen: de producent had de eindcontrole over de montage en veranderde de film tegen de zin in van Leone. Ook werd de titel op het laatste moment veranderd in A Fistful of Dynamite. Leone distantieerde zich uiteindelijk van het project en de film flopte genadeloos.
Hierna maakte Leone My Name is Nobody (1973), een komische western waarin hij zijn eigen regiestijl en de stijl van spaghettiwestern op de hak nam. Ook sloeg hij het aanbod om The Godfather te maken af, iets waar hij later openlijk spijt van kreeg. Teleurgesteld over de vele problemen in de filmwereld, maakte Leone in de daaropvolgende jaren geen films meer en hield hij zich alleen bezig met filmdistributie en het maken van reclamefilms. In 1984 maakte hij dan toch “zijn” Godfather: de epische gangsterfilm Once Upon a Time in America. Deze raadselachtige, bijna vier uur durende film had een open einde en werd bijna volledig verteld in flashbacks. Hoewel Once Upon a Time in America geprezen werd door critici en een enorme cultstatus verwierf, was de film geen groot succes. Vlak voor zijn dood maakte Sergio Leone plannen voor een nieuwe film over de belegering van Leningrad. Hij kon hieraan echter niet meer beginnen.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

w

Verbinden met %s