Andrew Lawrence-King wordt zestig…

Andrew Lawrence-King is in het klassieke wereldje vooral bekend als vaste begeleider van Jordi Savall. Daarbij hanteert hij op subtiele wijze de harp. Wat echter minder geweten is, dat is dat hij ook te horen is op tal van hard-rockplaten! Niet als Harm met het Harpje uiteraard maar op een uit de kluiten gewassen keyboard. Alhoewel hij daar ondertussen mee is gestopt uit schrik dat gehoorbeschadiging zou optreden, heeft hij op die manier toch John Paul Jones, de bassist van Led Zeppelin, leren kennen, die voor hem een renaissance-ballade “So ell encina” geschreven. Of beter gezegd, The Harp Consort, de groep van Andrew Lawrence-King, speelt het zo, want als je ernaar luistert herken je onmiskenbaar dezelfde soort popmelodie die ook aan de oorsprong ligt van “Stairway to heaven” b.v. We krijgen hier dus net het omgekeerde als bij Helmut Lotti: geen klassieke muziek in een moderne bewerking, maar popmuziek in een renaissancekleedje. We hopen alvast dat de sympathieke Andy er evenveel succes mee haalt. Voorlopig is de single-CD echter enkel te krijgen als bonus bij de CD “Luz y Norte”, waarop The Harp Consort wel degelijk echt authentieke muziek uit de 16de eeuw brengt.

Andrew Lawrence-King werd geboren in Guernsey en kreeg oorspronkelijk een opleiding als mathematicus en (op muzikaal vlak) als pianist. Op die manier is hij te horen op een aantal popplaten, waarvoor hij als studiomuzikant werd ingehuurd. Als het hard-rock was, deed hij dat overigens met veel plezier. Toch ging zijn eigen loopbaan een totaal andere richting uit. Via orgelstudies in Cambridge en clavecimbel(continuo)-onderricht in het Early Music Center in Londen ontdekte hij de oude muziek.
Eerst was hij zanger (contratenor) bij diverse “early music” groepen en speelde hij continuo op diverse platen van Roger Norrington, Les Arts Florissants, The Hilliard Ensemble en solo bij Andrew Parrott en de Sixteen. Daarna begon hij zich toe te leggen op het spelen van de zogenaamde Zuid-Amerikaanse harp. Hij neemt eerst een CD op met troubadoursliederen, waarbij hij zichzelf begeleidt. Daarna wordt hij lid van the Gothic Voices en Hesperion XX van Jordi Savall.
Na eerst medestichter te zijn geweest van Tragicomedia, stichtte hij uiteindelijk zijn eigen groep, the Harp Consort. Lawrence-King is er beducht voor om als “Harm met het harpje” de geschiedenis in te gaan en hij legt dan ook graag uit hoe de Zuid-Amerikaanse harp eigenlijk de 16de eeuwse Spaanse harp is, die enkel in Zuid-Amerika heeft overleefd tegenover de evolutie van de “klassieke” harp op het continent.
Die klassieke harp is inderdaad een “vrouwelijk” instrument, maar de Zuid-Amerikaanse harp daarentegen is juist een erg macho-instrument. Volgens Lawrence-King spelen zelfs de bouwvakkers erop! Toch is er blijkbaar nog een verschil met de Paraguayaanse harp, want hij heeft zelf een programma samen met Alfredo Rolando Ortiz, waarbij ze elk hun eigen variant van instrument bespelen. Jacques Vandevelde, die piano studeerde aan het Gentse conservatorium, maar onder invloed van Digno Garcia op de Zuid-Amerikaanse harp overschakelde, is het daarmee eens, maar zijn muzikale partner Arielle Valibouse vindt ook de “klassieke” harp een mannelijk instrument. Het kost b.v. heel veel moeite om ze te bespelen (en te verslepen).
Dat “vrouwelijke” karakter gaat terug op de academie die gesticht werd door Marie-Antoinette, maar ook daar had het een emancipatorisch karakter omdat vrouwelijke musici toen nog een zeldzaamheid waren. Er is ook een verschil van bespelen: bij een klassieke harp bespeelt men de darmsnaren met de vingertoppen, bij de Zuid-Amerikaanse harp betokkelt men de nylonsnaren met de nagels. De Gentse zussen Martine en Thilly Rouquart studeerden klassieke harp bij Arielle Valibouse en Paraguayaanse harp bij Jacques Vandevelde. In 1995 verscheen van Martine een CD met easy listening pop onder de groepsbenaming “Janu”.
Maar eigenlijk was de Keltische harp (kleiner en met metalen snaren) de populairste in Europa tot ze in de 19de eeuw werd verdrongen door de piano. De muziek van Chopin en consoorten kon men er niet op spelen tot pianobouwer Sébastien Erard de pedaal uitvond. Ondertussen heeft ook de Keltische harp nu pedalen.
De weduwe van saxofonist John Coltrane, Alice Coltrane (1937-2007), lanceerde de harp in de jazz. Zoals zovele harpisten kwam zij daarna in de New Age-beweging terecht.
Naast Lawrence-King bestaat the Harp Consort uit de gambiste Hille Perl die net als hemzelf klassiek geschoold is, vier barokgitaristen, waarvan twee oorspronkelijke rockgitaristen, één danser (Steve Player: geen flamenco!) en één taalkundige. Dit laatste is misschien wel merkwaardig, maar volgens Lawrence-King is het een gerechtvaardigde keuze. Ondanks het feit dat het instrumentale muziek is (voor een concertversie wordt er wel een beroep gedaan op de Chileense tenor Rodrigo del Pozo), is het ritme immers zeer gebaseerd op de spreektaal. Tenslotte is er nog een percussionist, gespecialiseerd in hedendaagse en Afrikaanse muziek die Spaanse percussie-instrumenten bespeelt, zijnde castagnetten en tamboerijnen.
Op de CD “Luz y Norte” spelen ze dansmuziek uit de 17de eeuw, gebaseerd op het gelijknamige boek van Luis Ruiz de Ribayaz (1677). Dit boek bevat zowel “kunstmuziek” als “volksmuziek”, maar wil op de eerste plaats “een licht” zijn (zoals “de noordster”) voor de uitvoerder. Ribayaz tekent dus niet enkel muziek op uit Spanje, Italië, Zuid-Amerika en zelfs Afrika (enerzijds van West-Afrikaanse slaven in Zuid-Amerika en anderzijds van de Afrikaanse kolonie in Napels), maar geeft ook de manieren aan hoe men moet improviseren.
De kunstmuziek heet “danza” en zijn geformaliseerde dansen voor de aristocratie, zoals de Pavane die Lawrence-King vertolkte op de Happening in Gent in 1995 of de Hachas, een toortsendans die het bal meestal afsloot. De volksdansen heten “baile”, waarin we het woord “ballet” herkennen. In deze populaire dansen zijn Zuid-Amerikaanse en Afrikaanse invloeden duidelijk merkbaar. Ze zijn ook veel explicieter en konden dus geregeld ook op kerkelijke banvloeken rekenen.
Muzikaal gezien is er meer plaats voor improvisatie, zoals uit het tweede voorbeeld op de Happening (Paradetas) bleek. Toch zijn die improvisaties gebaseerd op studiewerk, zodat het geen anachronistische toestanden worden. Voor de opnamen was dat wel een probleem want men kon niet meer zo makkelijk knippen. Eigenlijk kan men het dus “live-opnamen in studio” noemen.
Andrew Lawrence-King geeft ook les in Bremen en zo komt het dat het Bremer Barok Orchester en The Harp Consort de handen in elkaar sloegen voor de opnames van Händels “Almira”. In de hoofdrollen vinden we Ann Monoyios en David Thomas (de zanger van de kinderhit “I’m a mole in a hole”) terug. In 1995 dirigeerde Lawrence-King trouwens twee Purcell-opera’s in Finland (“Dido and Aeneas” en “King Arthur”). Daarna verscheen nog “Musick’s Hand-Maid” bij Auvidis, een collectie suites, dansen en liederen van Purcell, en “Exquisite Consorts”, waarop o.a. de eerste authentieke uitvoering van de originele Harp Consorts van William Lawes staan.
In oktober 1995 maakte Lawrence-King ook zijn debuut op de klassieke harp. Samen met fluitiste Laurie Dean maakte hij dan immers een tournee door Duitsland met muziek uit het Berlijn van de 18de eeuw onder de titel “Amor ist mein Lied”. Dit is op CD verschenen in 1996. Dat jaar dirigeerde hij “Orfeo” in Zweden, “Dafne” van Gagliano in Florence en “La Purpura de la Rosa”, de eerste Amerikaanse opera, geschreven door ene Torrejon. Ondertussen heeft Lawrence-King ook een Vlaamse leerlinge, Hannelore Devaere, die na een paar van zijn lessen reeds aan opnames met Emma Kirkby en Anthony Rooley toe was.

Referentie
Ronny De Schepper, Harpen vinden elkaar, Het Laatste Nieuws 3 november 1995

Contactadres: Andrew Lawrence-King, Cliff Street 9, St.Peter Port, Guernsey C.I., Telefoon: 00/44/1481/71.30.37, Fax: 00/44/1481/70.05.02.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s