De tractor
Het laxeermiddel
Frankenstein ou la joie de vivre
Gat in kop

Voor het seizoen 1986-87 werd door minister Dewael de erkenning van het gezelschap “De Mannen van den Dam” opgeheven. Dat gebeurde op basis van een “rode kaart” reeds in 1984 uitgereikt door de Raad van Advies voor Toneelkunst. Hiervoor haalde ik destijds acteur Luk De Koninck aan het lijntje.
Het verdict is gevallen. Het rapport van de Raad van Advies voor Toneelspeelkunst (R.A.T.) werd door de Vlaamse Executieve goedgekeurd, de 33 gesubsidieerde toneelgezelschappen in Vlaanderen weten nu welk deeltje van de koek van 450 miljoen ze zullen ontvangen. Dertien kregen daarbij een ongunstig advies wat meteen de verdwijning van een aantal arbeidsplaatsen en uiteraard de vermindering van de (meestal reeds karige) subsidies inhoudt. Deze dertien zijn : KNS, RVT, Antigone, Fakkelteater, EWT, Brialmont, Mannen van den Dam, de Korre, Vertikaal, Het Trojaanse Paard, Tentakel en Merksems Kamertheater. Het Kroontheater en De Kelk werden zelfs helemaal geschrapt. Uiteraard kunnen wij dat rapport niet bijtreden omdat het kadert binnen de algehele inleveringstendens van deze regering. Maar als er dan toch « slachtoffers » dienen gezocht, dan moeten we wel eerlijk toegeven dat het ons niet verbaast van sommige van deze gezelschappen.
Van de andere dan weer wél. De Mannen van den Dam b.v. Luk De Koninck is weliswaar free lance-acteur (zie b.v. op de BRT « Rigoletto » en binnenkort « Hard labeur »), maar toch heeft hij in twee producties (« Het Laxeermiddel » — zie foto – en « Gat in kop ») bijgedragen tot het succes van deze groep die jaren geleden van de Nieuwe Scène is afgescheurd. We vroegen hem dan ook hoe zoiets mogelijk was.
L.D.K. : Ik vraag me af welke criteria die mensen hanteren, al moet ik wel vaststellen dat het niet uit de lucht komt vallen, want ze hadden bij manier van spreken reeds een « rode kaart » gekregen. Maar binnen het lijstje van de « ongunstigen » springen de Mannen er toch een beetje uit naar mijn gevoelen omdat het een totaal andere benadering is van theater. Zij voeren immers het idee om het theater te vernieuwen in hun vaandel en dat kan niet altijd even populair zijn. Ik vermoed echter dat wat zij de Mannen zouden kunnen verwijten is dat zij hun 75 voorstellingen spelen en daarmee houdt het ook op, terwijl ik merk dat b.v. een MMT veel gemakkelijker gehonoreerd wordt omdat zij als een fabriek maar voorstellingen zitten te spuien.
— Toch kan je niet ontkennen dat daar volk naartoe gaat, ook als het geen première is, terwijl dat van Arena, een andere « begunstigde », zeker niet kan worden beweerd. Publiek trekken is blijkbaar ook al geen norm ? Er valt dus hoegenaamd geen lijn te trekken ?
L.D.K. :
Denk ik ook. ja. Dat is nu eenmaal Vlaanderen, hé, een land met een heel rare voordeur en tal van achterpoortjes. Hier en daar wordt er naar mijn gevoel wel een gezond oordeel geveld, maar af en toe wordt er ook een oordeel geveld dat toch wel bijzonder « bijgekleurd » is, letterlijk én figuurlijk.
— We kennen allemaal de « kleur » van Poma natuurlijk, maar anderzijds merken we toch dat ook theaters die als « links » gekend staan, zoals Vuile Mong en de Nieuwe Scène, misschien zelfs Stekelbees of het BKT een « gunstige » beoordeling krijgen…
L.D.K.
: Ik denk dat het ook veel te maken heeft met wat die gezelschappen hebben binnengeleverd als eigen informatie.
— Maar hecht je dan niet te veel belang aan recensies (meestal een onderdeel van dat pakket) ? De Mannen b.v. kregen toch een gunstige pers ?
L.D.K.
:’t Zal allemaal toch een beetje meespelen. Maar wat mij het meest intrigeert is de persoonlijke beoordeling van al die mensen die advies moeten geven. De meeste van die mensen hebben zelf banden met bepaalde theaters dus dat is al niet zo gezond…
— Welke weerslag heeft deze beoordeling op free-lancers als jij ?
L.D.K.
: Die blijven er gewoon buiten ! Er is nu een vereniging van Beroepstoneelspelers, maar die worden nergens vermeld. Voor mij ziet het er dan ook heel bangelijk uit. Ik lijk wel veel werk te hebben, maar dat zijn allemaal kleine schnabbels, belangrijke rollen in tijdsduur die zitten er niet in. Wat ook vervelend is dat is dat men steeds vaker een beroep begint te doen op b.v. mensen van het dramatisch gezelschap van de BRT. Die staan reeds in producties, dus die doen eigenlijk aan cumul. ’t Zijn natuurlijk wel zeer goede artiesten, maar wat zij als werk leveren gebeurt ten nadele van free-lancers. ’t Is daar dat ik krampen van krijg ! Ik bedoel : het enige wat ik wil doen is zo goed mogelijk theater maken en daar op een fatsoenlijke manier mijn brood mee verdienen. En die kansen krijg je minder en minder.
Al bij al kwam de opheffing van de Mannen van de Dam nog vrij onverwacht, aangezien de voorzitter van de RAT, Johan Thielemans, in Etcetera nog een zeer lovende bespreking van “Het Park” had geplaatst. Bovendien moesten de “Mannen” hierdoor 76 reeds geboekte voorstellingen afzeggen. Deze maatregel was eigenlijk een uitloper van het nieuwe theaterdecreet, waarbij de D-gezelschappen (de projectgroepen) officieel bestaansrecht kregen, maar sommigen moesten daarvoor uit de boot vallen.

Referentie
Jan Draad, Luk De Koninck aan het lijntje, De Rode Vaan nr.29 van 1984

Een gedachte over “Mannen van de Dam

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s