De vijanden

Na reeds meerder scenario’s te hebben geschreven, voornamelijk voor de Nederlandse cineast Fons Rademakers (met als meest bekende uiteraard “Mira”, dat echter nog moet gerealiseerd worden; eveneens later zal hij ook scenario’s schrijven voor de vrouw van Fons, Lili, met name voor “Menuet” en voor “Dagboek van een oude dwaas”), regisseert Hugo Claus in 1966 (release 29 februari 1968) een eerste speelfilm “De vijanden”, waarvoor hij ook zelf het scenario schrijft. De hoofdrollen worden gespeeld door Robbe De Hert, Fons Rademakers, Del Negro, Ward Bogaert, Jan Matterne, Frans Redant en Elly Claus.

In “Nigromantie”, ons poëzietijdschrift op het college, besprak Patrick Van Poucke deze film toen als volgt: “Het idee voor deze film is ontstaan nadat Claus de oorlogsfilm The Battle of the Bulge (De slag der Ardennen) had gezien. In deze film werd op onbeschaamde wijze het geweld verheerlijkt. Claus wil in zijn film laten zien dat de kleine man andere problemen heeft dan het geïdealiseerde ‘op elkaar schieten’. De film is met opzet gemaakt om een grotere laag van kijkers te bereiken dan de klassieke Benelux-film. De film wil dus commercieel zijn. We kunnen wel zeggen dat De vijanden de meest commerciële film is die ooit door een Vlaming werd gerealiseerd. De anti-Clausgroep (die was vlug gevormd) beweerde dat het thema versleten was, dat de film niet meer was dan een slordig résumé van de vele films die hijzelf heeft gezien. Natuurlijk is het thema niet nieuw, maar zoals het begrip oorlog niet versleten is, is ook het aanklagen van de absurditeit dat niet. Wanneer men Claus’ film echter gaat vergelijken met de onvergetelijke Tsjechische film Een kar naar Wenen, valt zulks in het nadeel van Claus uit. Dit lijkt me echter niet de juiste methode om de waarde van deze Belgisch-Nederlandse coproductie te bepalen. Als men toch films tegen elkaar wil afwegen, moeten ze vergelijkbaar zijn, d.w.z. met gelijkaardige middelen gemaakt.”
En Robbe De Hert vertelt in De Gazet van Antwerpen van 15/9/2012: “Richard Declerck, de gouverneur van Antwerpen (van 1946 tot 1966, red.) was een filmliefhebber. Hij nam onder andere het initiatief voor het tweejaarlijkse festival van de Belgische Film in Antwerpen en daar is mijn interesse voor de film ontstaan. Ik heb altijd veel bewondering voor hem gehad. Daarom heet het personage dat ik speelde in De vijanden van Hugo Claus ook Richard Declerck.”
En John Rypens voegt er in zijn geschiedenis van de Erotiek in de Vlaamse (en Belgische) film in het kwartaalblad Film van juni 2016 aan toe: “Ook een weinig bloot was er te zien in het filmregiedebuut van Hugo Claus, De Vijanden (…) Zoals de ‘liefdesscène’ tussen Robbe en het boerenmeisje (Ida Bons).” (zie onderstaande foto)

79 ida bons in de vijanden

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.