History of the blues

De voornaamste bijdrage tot de muziek van de twintigste eeuw is die van de zwarte slaven die in onmenselijke omstandigheden vanuit Afrika werden geïmporteerd. De zwarten van de VSA stammen immers af van de negers (*) die vooral in de 18de en 19de eeuw uit West-Afrika werden weggehaald om in Amerika als slaven te worden verkocht (het allereerste schip met Afrikaanse slaven aan boord meerde in 1619 aan in Virginia). Deze zwarten brachten ook hun volksmuziek mee en deze heeft een zeer grote invloed gehad (cfr. de duidelijke verwantschap tussen een opname van de Fra Fra Tribesmen uit Nigeria opgenomen in 1968 op CBS 66218 en deze van de Como Drum Band uit Mississippi opgenomen in 1969 op Arhoolie F-1041). Ook zij hielden zich oorspronkelijk aan “zuivere” Afrikaanse muziek, maar tegen de tand des tijds is niets bestand: zij ondergingen de invloed de muziek van hun blanke verdrukkers en – o ironie – zo ontstond de meest waardevolle bijdrage van de Amerikanen aan de cultuur van de twintigste eeuw. Er zijn verschillende muzieksoorten ontstaan uit het contact tussen de Afrikaanse ritmische, zuivere lichamelijke muziek en de meer abstracte diverse Europese stijlen. Daar het “slechts” slaven betrof, werd er ten tijde van het ontstaan (19de eeuw) weinig aandacht aan geschonken zodat studies post factum (begin 20ste eeuw) wellicht tot in der eeuwigheid erover zullen discussiëren wat er eerst kwam: de religieuze tak (gospel) of de wereldlijke (blues). Sommigen zien zelfs de jazz als nog een derde tak, alhoewel algemeen wordt aangenomen dat dit toch een later derivaat is van de blues (samen met andere elementen uiteraard).

Over het juiste ontstaan van de blues tast men in het duister. Men vindt bepaalde verwante kenmerken van deze muziek in sommige vormen van de Gregoriaanse en Byzantijnse muziek van de 5de eeuw na Christus maar dit berust wel op een louter toeval. Wel kan de invloed van deze muziekvormen op de negermuziek van Centraal- en West-Afrika hebben nagewerkt via de Arabieren.
De blues is voornamelijk ontstaan uit de fieldhollers (veldroepers) uit Afrika. Dit was oorspronkelijk een communicatiemiddel voor grotere afstanden. Men zong monotoon zijn boodschap over de vlakte. Een strofe bevatte zelden meer dan twee verschillende regels die dan meestal nog eens werden herhaald. Dit communicatiemiddel kwam veel voor bij de negers in het zuiden van de USA. Immers tijdens de 19de eeuw woonde meer dan 4/5 van de negerbevolking op het platteland en was er werkzaam op de katoen- en maïsvelden, als veehoeder of hoeveknecht enz. Hadden zij mekaar iets mee te delen dan zongen zij hun verhaal over de vlakte. Iets dergelijks vinden wij ook bij de negers in Centraal-Afrika waar men tussen stammen communiceerde via tamtams.
Worksongs waren de arbeidsliederen van de zwarten. Het zijn meestal groepsliederen die als functie hadden het werk te coördineren, vandaar hun ritme. Er was een voorzanger (leader) en een koor. Men had ook worksongs voor enkelingen maar deze hadden een veel minder ritmisch karakter. Onder deze rubriek vallen ook de prison- en railroadsongs, zoals “Let your hammer ring”, een werklied uit een gevangenis waar de zwarten verplicht waren dwangarbeid te verrichten. We kennen allemaal wel het beruchte stenen kappen, al was het maar uit de tekenverhaaltjes van Lucky Luke. In dit lied klinken hun ellendige levensomstandigheden door en ook het ritme waarmee zij de stenen moeten te lijf gaan.
Meer en meer komen de zwarten echter in contact met de blanke muziek en zo ontstaat de blues. De blues wordt meestal traag gezongen, want het zijn vooral klaagliederen. “Ik heb de blues” wil immers zeggen: ik ben verdrietig, ik zit in de put. Ze zijn oorspronkelijk ontstaan in het zuiden van de Verenigde Staten, want daar leefden de meeste zwarten. Ze werkten vooral op de katoenplantages. Maar daar was ook de onderdrukking het grootst: het Zuiden verzette zich tegen de afschaffing van de slavernij die het Noorden had afgekondigd en dit leidde tot de zogenaamde Civil War (burgeroorlog).
De term blues juist omschrijven is uiterst moeilijk. Wanneer de blues juist ontstaan is weet niemand met zekerheid maar men situeert de wordingsperiode tussen 1860 en 1900.
Oorspronkelijk was de blues louter vocaal. Het waren liederen waarvan de strofen bestonden uit twee versregels. De eerste regel werd herhaald terwijl de laatste een aanvulling of conclusie was van de eerste (schema: AAB).
Voorbeeld
Have you ever been mistreated, you just know what I’m talking about.
Have you ever been mistreated, you just know what I’m talking about.
I worked five long years for one woman and she had the nerve to put me down
“.
(eerste strofe van “Five long years” van Eddie Boyd)
Aanvankelijk was de blues zwaarmoedig, melancholisch en de voornaamste onderwerpen waren huwelijksontrouw, de dood, drankmisbruik, overstromingen, rassendiscriminatie (zij het zeer bedekt), enz. Meer en meer ging men ook de blues instrumentaal begeleiden en langzamerhand kwam het harmonisch patroon op de voorgrond, namelijk een 12-matig akkoordenschema. Sindsdien heeft ook deze muziekvorm een grote invloed doorgemaakt: naast de 12-matige kwam ook de 16- en 32-matige blues, de akkoordenreeksen werden uitgebreid, naast de melancholie kwam ook de lach, de satire en het sociaal engagement, naast de vocale kwam ook de louter instrumentale blues…

Een gedachte over “History of the blues

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.