“Onlangs moest ik voor een bijeenkomst van lesbiennes ‘De schaamte voorbij’ herlezen, de feministische klassieker van Anja Meulenbelt uit 1976. Niet te lezen! Ongenietbaar! Ik voelde me bijna beschaamd dat ik dat ooit zo goed had gevonden.” (Vera Dua in Humo van 8/7/2008)
Nochtans is alles zowat begonnen in 1976 met “De schaamte voorbij” van Anja Meulenbelt. Over het algemeen wordt dit werk beschouwd als het eerste dat onverbloemd spreekt over vrouwelijke seksualiteit (toch althans in de Nederlandse literatuurgeschiedenis). Dat heeft wellicht te maken met het feit dat hier geen exotiek bij te pas komt, maar dat het integendeel een zeer herkenbaar beeld geeft van een woelige periode van experimenteren met seksualiteit (het autobiografische verhaal is zo al moeilijk te volgen en dan schrijft Meulenbelt nog dat ze voor het gemak een aantal minnaars heeft weggelaten), met communeleven (ook politiek), met het marxisme-leninisme, de culturele avant-garde en, vooral, het feminisme. Dat laatste maakt dat het anderzijds geen “erotisch” boek is geworden. Mannen voelen er zich ongemakkelijk bij, maar ook Annie Romein vroeg zich in “Opzij” af hoe het in godsnaam mogelijk was dat zoiets kon worden gepubliceerd en dan nog wel als “roman”.
Ronny De Schepper
