Het is vandaag 140 jaar geleden dat de Amerikaanse dichteres Emily Dickinson is gestorven.

Maak mij een foto van de zon –
Opdat ik hem in mijn kamer op kan hangen —
En me geloven laat dat ik het warm krijg
Wanneer anderen het ‘Dag’ noemen!

Teken mij een Roodborstje — op een tak —
Opdat ik hem horen kan, er van dromen zal,
En als de Bongerds stoppen met hun lied —
Mijn geveins — opzij kan zetten –

Zeg mij of het waarlijk — warm is ’s middags
Of het geen Boterbloemen zijn — die het ‘vergulden’ —
Of Vlinders — die ‘gloeien’?
Loochen — dan — de vorst — op het veld –
Loochen — het Roestbruin — in de bomen –
Laat ons spelen — dat zij nooit opdoemen !

Emily Dickinson (vert.Tjen Pauwels)

Emily Dickinson werd pas na haar dood erkend als één der belangrijkste Amerikaanse dichteressen, o.m. dankzij Paul Simon. Zij was voor haar tijd in haar poëzie revolutionair. Zij beoefende een vrije versvorm, hechtte meer belang aan ritme en rijke beelden dan aan klassieke structuren. Het religieuze beleven van Dickinson uitte zich in liefde voor de natuur. En zij nam in haar leven, zij was solitair, en in haar werk expliciet afstand van de gemeenschap waarin zij leefde in Amherst, Massachusetts. « ‘k Heb het uitgemaakt —’k hou op van Hen te zijn — De naam die Zij druppelden op mijn gelaat met water in de dorpse kerk heeft nu afgedaan ». Fauna en flora begeleiden haar mystiek: « Er zijn er die hun Sabbat houden in de Kerk. Ik houd hem bij mezelf — met een Distelvink als koorleider — en een boomgaard, als gewelf ». Eenzaam, terwijl haar verliefdheden met een romantisch waas omweven werden, vooral wanneer haar zuster Lavinia na Emily’s dood de briefwisseling bijna integraal verbrandt, wordt zij ook wel ‘koningin-kluizenaar’ genoemd. De onthechting was een bewuste keuze. Over Emily Dickinson schreef Tjen Pauwels een uitstekend essai en meteen vertaalde hij een honderdtal gedichten.

Johan de Belie

Referenties

Camille Paglia, Het seksuele masker p.672-726
Johan de Belie in De Rode Vaan nr.46 van 1988
« A tribute to Mrs.Emily Dickinson » in redactie van Tjen Pauwels, werd uitgegeven bij Nioba, Lier, 1988 en telt 141 blz.

Een gedachte over “Emily Dickinson (1830-1886)

  1. Camille Paglia schrijft in “Het seksuele masker” p.690 dat Emily Dickinson een gedicht heeft gewijd aan de Teide op Tenerife. Is zij daar dan naartoe gereisd? vroeg ik aan chatgpt, want dat was nog onherbergzaam gebied in haar tijd!

    Kort antwoord: nee, Emily Dickinson is nooit naar Tenerife (of de Teide) gereisd.

    • Dickinson leefde haar hele leven hoofdzakelijk in Amherst, Massachusetts, en staat juist bekend om haar zeer beperkte reisgedrag; overzeese reizen deed zij niet. Standaardbiografieën en haar bewaard gebleven correspondentie geven geen enkel bewijs voor een reis naar de Canarische Eilanden.
    • De verwarring komt waarschijnlijk door een passage/lezing in Camille Paglia’s boek. Paglia leest bij Dickinson geregeld “exotische” toespelingen en verre plaatsnamen als culturele en verbeeldingsruimtes, niet als verslag van eigen reizen. In de 19e eeuw circuleerden bovendien populaire reisverslagen en encyclopedische bronnen; dichters verwezen vaak naar zulke plekken zonder er te zijn geweest.

    Over het “Teide‑gedicht”:

    • Er bestaat geen bekend, afzonderlijk Dickinson‑gedicht dat ondubbelzinnig “aan de Teide” gewijd is in de standaardedities (bijv. Johnson- of Franklin‑nummers). Wel komen bij Dickinson exotische toponiemen voor en brieven/gedichten met verre oorden als beeldspraak.
    • Een Facebook-post die spreekt over een “brief/gedicht aan Sue” uit 1869 met “Teneriffe” duidt waarschijnlijk op een briefpassage of een gedicht in epistolaire context, niet op een reisnotitie. Zulke vermeldingen zijn metaforisch of op basis van lectuur.

    Conclusie: Paglia verwijst naar Dickinsons verbeelding en toespeling op Tenerife/Teide, niet naar een feitelijke reis. Dickinson is er niet geweest; het gebied was in haar tijd voor haar praktisch onbereikbaar en zij reisde sowieso niet trans-Atlantisch.

    Like

Plaats een reactie

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.