Het is vandaag 45 jaar geleden dat Archibald Joseph Cronin, de “vader van de doktersroman”, is overleden.
A.J.Cronin voltooide zijn studie medicijnen in 1925 aan de Universiteit van Glasgow. In 1930, nadat bij hem een chronische twaalfvingerige darmzweer was vastgesteld, kreeg Cronin te horen dat hij zes maanden volledige rust op het platteland moest nemen. Op Dalchenna Farm aan Loch Fyne kon hij eindelijk zijn levenslange wens vervullen om een roman te schrijven, nadat hij tot dan toe “niets anders dan recepten en wetenschappelijke artikelen had geschreven”.
Hij schreef Hatter’s Castle in drie maanden tijd. Deze roman, die een onmiddellijk en sensationeel succes was, lanceerde zijn carrière als productief auteur en hij keerde nooit meer terug naar de geneeskunde. Toch was het werk van Cronin belangrijker dan de kwalificatie “doktersromannetjes” doet vermoeden. Zijn bekendste roman was bijvoorbeeld The Citadel, over een dokter in een Welsh mijnwerkersdorp die snel carrière maakt in Londen. Cronin had deze scene van dichtbij meegemaakt als medisch inspecteur van de mijnen. Dit boek promootte controversiële nieuwe ideeën over medische ethiek die grotendeels de lancering van de National Health Service inspireerden.
Een andere populaire mijnroman, die zich afspeelt in Noordoost-Engeland, was The Stars Look Down. Beide romans werden verfilmd, net als Hatter’s Castle, The Keys of the Kingdom en The Green Years. Zijn novelle Country Doctor werd bewerkt tot een langlopende BBC radio- en televisieserie, Dr. Finlay’s Casebook, die vele jaren later nieuw leven werd ingeblazen.
Ronny De Schepper (op basis van Wikipedia)