Het is vandaag ook al tien jaar geleden dat de legendarische Sovjetrenner Gainan Saidschushin is overleden in Miami. Of hij daar toevallig was, of dat hij integendeel al een tijdje naar de Verenigde Staten was uitgeweken, heb ik niet kunnen achterhalen.
Voor zover ik heb kunnen nagaan, zijn er twee Wikipedia’s die aandacht besteden aan deze renner: de Duitse en de Franse. Gemakshalve vertrek ik van de Franse, al is de Duitse overzichtelijker en zal ik deze dus gebruiken om correcties aan te brengen. Daarnaast is er natuurlijk ook nog de Wielersite.
De familie van Gainan Saidschushin kwam uit de regio Tsjeljabinsk, een centraal gebied van de USSR, ten zuiden van de Oeral. Rond 1930 werd het gezin gedeporteerd naar Siberië, waar Gainan werd geboren. Ze keerden terug naar Tsjeljabinsk, waar de jonge Saidschusjin op 15-jarige leeftijd begon te werken in een metaalfabriek. Op de sportafdeling van de fabriek maakte hij kennis met de wielersport, waar hij al snel werd opgemerkt. Zijn debuut in het wielrennen maakte hij in 1954.
In 1957 wordt hij samen met Boris Biebenine, Anatole Jevjejev et Alexandre Ioutchkov kampioen ploegentijdrit van de Sovjetunie (ze vertegenwoordigen samen de Russische federatie). In 1958 werd hij opgeroepen voor de Sovjet-selectie om deel te nemen aan de Ronde van Egypte van 1958, waarin hij tiende wordt. Binnen het Sovjetteam van de vroege jaren zestig was hij herkenbaar aan zijn lengte: met 1,71 m en 69 kg was hij kleiner dan de robuuste Viktor Kapitonov, Joeri Melichov of Aleksej Petrov. Hij heeft ook bruin haar en een dun snorretje. Hij maakte zijn debuut in de Vredesrace in 1960. Hij maakte nog steeds deel uit van het USSR-team in 1970 en stopte met de competitie pas in 1972. In 9 deelnames aan deze race eindigde hij 7 keer in de top 10. In 1962 wordt hij zelfs winnaar, vierde in 1965 en 1968 en zesde in 1960 (zie bovenstaande foto, waarop hij wordt omringd door de Oost-Duitsers Erich Hagen en Manfred Weissleder).
Hij beschikte over een zekere snelheid, wat hem de bijnaam “Sovjet-Darrigade” opleverde, en blonk uit op alle terreinen. Zo werd hij in 1963 kampioen van de Sovjetunie op de weg, maar tegelijk werd hij ook derde in het wereldkampioenschap ploegentijdrit (samen met Viktor Kapitonov, Yuri Melichov en Anatoli Olizarenko).
Toen hij in 1963 deelnam aan de Tour de l’Avenir, werd hij, net als zijn kameraden, verrast door de grote bergen. Maar hij werd wel tweede in de etappe Saint-Flour – Saint-Étienne, een gebied dat toch ook niet bekendstaat om zijn vlakheid. Gainan Saidschushin kwam tot 1971 geregeld in Frankrijk racen voor de Grand Prix de L’Humanité, waaraan hij vijf keer deelnam en twee keer won (in 1965 en 1966).
In 1969 was hij ook overwinnaar in de Ronde van Turkije (vóór zijn landgenoten Boris Schukov en Alexander Kulibin en de Turken Ali Huryilmaz, Rifat Caliskan en Cengiz Odzogan), terwijl hij een jaar eerder al eens derde was geworden achter diezelfde Kubilin en de Tsjechoslovaak Jindrich Marek.
Na zijn pensionering uit de competitie hervatte hij zijn studie economie aan de Lomonosov-universiteit in Moskou. Vervolgens promoveerde hij tot doctor in de lichamelijke opvoeding, waarbij hij zijn ervaring met etappekoersen in praktijk bracht, in het bijzonder de ervaring die hij had opgedaan tijdens de Vredeskoers. Daarna gaf hij les aan het Centraal Instituut voor Lichamelijke Opvoeding in Moskou. Hij was tevens internationaal wielercommissaris.
Gainan Saidschushin was getrouwd en vader van twee kinderen, geboren in 1960 en 1967. Hij was een gewaardeerd wielrenner en een van de populairste in de USSR. Hij vervulde verantwoordelijkheden in de Sovjet-Unie en later in de Russische Wielersportfederatie. Hij was lid van de Sportacademie en nam deel aan het sociale leven van Tsjeljabinsk, waar hij in de gemeenteraad werd gekozen.
Ronny De Schepper
