Dertig jaar geleden ging in de Vlaamse Opera “Der Prinz von Homburg” van Hans Werner Henze in première.
Het is een werk uit 1960, toen de componist 34 jaar oud was. Later zou hij zich vooral politiek geëngageerd opstellen, maar al is deze opera gebaseerd op het romantische toneelstuk van Heinrich von Kleist, toch is het thema van het menselijke gevoel dat doorweegt op de militaire plicht reeds een aankondiging van het latere geëngageerde werk. De prins, een beetje in de war wegens zijn verliefdheid op prinses Natalie, had immers het sein tot de aanval gegeven bij de slag van Fehrbellin zonder het bevel van hogerhand af te wachten. Daardoor komt het leven van de keurvorst van Brandenburg in gevaar, maar uiteindelijk draait de slag toch uit op een glansrijke overwinning. Desondanks wordt de prins door de krijgsraad ter dood veroordeeld. Deze aanvaardt de straf, maar de keurvorst laat zijn gevoel spreken en schenkt hem genade, zij het na een schijnexecutie. Ondanks de slotverzen die duidelijk een hulde aan de keurvorst wilden zijn kreeg Kleist bij de première in Brandenburg in 1828 (met toneelmuziek van Hugo Wolf en Heinrich Marschner) toch met een banvloek te maken, zelfs van Goethe. Nochtans is het stuk ook al geïnterpreteerd als een hulde aan de Pruisische mentaliteit, met name door de nazi-componist Paul Graener in 1935, die overigens het integrale toneelstuk als libretto had genomen. In het geval van Henze is het echter zijn vriendin, de bekende auteur Ingeborg Bachmann, waarmee hij sedert 1953 in Italië woonde, die het stuk tot een libretto bewerkte. Het was overigens de Italiaanse regisseur Luchino Visconti, die het duo Bachmann-Henze na een voorstelling van het toneelstuk door Jean Vilar bijna manu militari (c’est bien le cas de le dire) verplicht had deze opera te schrijven. De Vlaamse Opera brengt echter niet de originele versie uit 1960, maar een recente herwerking uit 1991, waarin de rol van het koor door een aantal solisten werd overgenomen. Deze solisten zijn François Le Roux in de titelrol, Mari Anne Häggander als prinses Natalie en Eberhard Büchner en Susan Bickley als het keurvorstenpaar. Het orkest wordt geleid door Bernhard Kontarsky en de regisseur is Nikolaus Lehnhoff. Veel Duitsklinkende namen dus en dat is niet verwonderlijk, want dit werk is een coproductie met de operahuizen van München en Zürich. Het is voor het eerst sinds 15 jaar (“Der junge Lord”, eveneens in Gent) dat er nog eens een opera van Henze in België wordt uitgevoerd.
Ronny De Schepper
dagelijks iets degelijks 