Vandaag zou het 185 jaar geleden zijn dat de afkorting “O.K.” voor het eerst werd gebruikt. Dat gebeurde met name in de Boston Morning Post, waar het als afkorting werd gebruikt voor het verkeerd gespelde “oll korrekt” (all correct). Volgens Alcide is er mogelijk nog “une autre hypothèse: OK serait tirée de Zero Killed. La lettre 0 ressemblant au O (zero) serait contractée en O.K. puis par extension aurait pris la signification de tout va bien.”
Het begon allemaal in het kantoor van Charles Gordon Greene van de Boston Morning Post. In de zomer van 1838 ontstond tussen schrijvers en journalisten rond Boston en New York een soort spelletje met afkortingen – waarschijnlijk het beste te vergelijken met de huidige sms-taal – met dien verstande dat de letters slechts een mogelijke uitspraak volgden en met opzet verkeerd werden gespeld. Zo stond de afkorting O.W. voor Ol Wright ofwel All Right en de afkorting K.Y. voor Know Yuse = No Use. En zo verscheen op 23 maart 1839 in de Boston Morning Post de afkorting o.k. (toen nog met puntjes), die zou staan voor oll korrekt = all correct (alles in orde). Deze verklaring heeft grote aanhang, onder andere van de Oxford English Dictionary.
Deze uitdrukking werd al snel populair, vooral toen deze in 1840 werd opgepakt voor de herverkiezingscampagne van Martin Van Buren, zelf geboren in Kinderhook in de Amerikaanse staat New York. Voor deze campagne stichtte hij The Democratic O.K. Club. Van Buren liet zichzelf ook graag Old Kinderhook of O.K. noemen: Martin Old Kinderhook van Buren. Aardig ook om te weten is dat Old Kinderhook tevens de merknaam was van appelen die in de streek verkocht werden als O.K. apples, waar O.K. eerst een verwijzing was naar de herkomst, maar daarna ook een verwijzing werd naar goede kwaliteit. Deze verklaring heeft eveneens grote aanhang, onder andere van de Nederlandse Taalunie.
De O.K.-stempel werd omstreeks 1910 binnen de Ford Motor Company geïntroduceerd om aan te geven dat de in serie geproduceerde T-Ford aan alle kwaliteitseisen voldeed. Op het moment dat de T-Ford op 84 controlepunten werd goedgekeurd, werd door Oskar Karlsson een initialenstempel gezet op de bij de T-Ford behorende fabrieksgarantie. O.K. of Oké zou daarmee staan voor de initialen van deze Oskar Karlsson.
Volgens sommigen ligt de verklaring van de oorsprong echter in New Orleans, dat destijds bij Frankrijk hoorde. Wanneer havenmeesters vissers bij hun terugkeer naar de haven vroegen waar ze zouden lossen, schreeuwden de kapiteins meestal simpelweg “au quai”, wat zoveel betekent als ‘aan de kade’. Wanneer hen dan later in een of andere kroeg gevraagd werd of alles goed verlopen was antwoordden ze “au quai” als hun schip vastgebonden lag en de waar uitgeladen was. Het woord “au quai” zou dan langzamerhand in het lokaal taalgebruik synoniem worden voor succes. De afkorting “OK” werd dan ook – als geseind signaal – gebruikt om “alles in orde” te laten weten tussen wal en schip en schepen onderling.
De oorsprong van het woord werd pas in de jaren zestig onthuld, toen etymoloog Allen Read wat onderzoek deed – door middel van suggesties dat het woord uit Europa zou kunnen komen, een bijnaam voor koekjes uit de burgeroorlog, of een afkorting voor de telegraafterm Open Key. We zullen er vrede mee moeten hebben dat we het nooit helemaal zeker weten.
In het Nederlands is Oké of OK (in de praktijk ook okay, als op zijn Engels geschreven, of okee, vooral in Vlaanderen) op dit moment een tussenwerpsel met de betekenis “goed”, “akkoord”. Schertsend wordt het woord wel verlengd tot okido of okidoki. Het bijbehorende gebaar is de duim omhoog steken ofwel een “o” vormen tussen wijsvinger en duim (zie illustratie).
Oké kan ook een bijvoeglijk naamwoord zijn: ‘Die fiets is helemaal oké’ of een bijwoord: ‘Jij vrijt wel oké.’ De laatste jaren wordt ‘OK’ ook gebruikt als signaal dat een mededeling overgekomen en begrepen is, zonder dat hiermee instemming behoeft te worden uitgedrukt.
Ronny De Schepper (op basis van Wikipedia en het Smithsonian Magazine)
dagelijks iets degelijks 