Ik wou er oorspronkelijk slechts over schrijven na afloop van de tweede jaargang (om dan te kunnen zien of er nog een derde zou volgen), maar door omstandigheden moet ik het er nu al even over hebben, over de serie “Gentleman Jack” op de BBC.

“Gentleman Jack” is een serie uit 2019 op basis van het dagboek van de lesbische grootgrondbezitster Anne Lister uit het begin van de negentiende eeuw. Het dagboek werd pas in 1988 uitgegeven (“I know my own heart”, gevolgd door “No priest but love”) en slechts in de 21ste eeuw tweemaal verfilmd (op 25/09/2013 zag ik reeds The secret diaries of miss Anne Lister van James Kent uit 2010), maar dat was dan omdat men het gegeven op zich al aanstootgevend vond (Lister “huwde” met haar buurvrouw Ann Walker en vergrootte zo nog hun eigendommen) en niet omwille van expliciete passages. En zeker niet omwille van David Hamilton-lesbianisme: Lister werd zelfs vaak voor een man genomen. Toch was er ook passie: als Lister in de steek wordt gelaten door Mariana Belcombe, die uiteindelijk toch voor een “echt” huwelijk (met een man) kiest b.v. (*)
Alhoewel een “lesbisch huwelijk” in die tijd onmogelijk lijkt, zijn er nog voorbeelden: Eleanor Butler en Sarah Ponsonby b.v., waarop Lister zich had geïnspireerd. Toegegeven, al deze vrouwen waren rijke erfgenamen. De enige keer dat Lister werd “ge-out” was dan ook toen ze als rijke eigenares van een koolmijn haar arbeiders dwong om op een conservatieve kandidaat te stemmen.
En daarnaast was er geen wet tegen vrouwelijke homoseksualiteit. Zelfs niet na het proces Oscar Wilde. “Omdat vrouwen zoiets niet deden,” aldus Queen Victoria. En wat blijkt? Inderdaad ze “doen” het, o.k. niet “niet”, maar toch minder dan mannen. Dat bleek in 1998 nog uit een interview met jonge lesbiennes in Humo, maar ook Lister doet er haar beklag al over dat Walker altijd “te moe” is. In de reeks “Gentleman Jack” krijg ik echter een andere indruk: Lister is eigenlijk een transgender. Ann Walker daarentegen lijkt me een vrouw die seksueel genot wil beleven. Bij een man viel daar uiteraard in die tijd weinig van te verwachten. Bij Lister daarentegen… Daarom oppert Ann ook het voorstel om toch met een man te trouwen (omwille van de maatschappij) maar verder te gaan met het liefdesspel. Uiteraard wordt dit door Lister van de hand gewezen: “Jij begrijpt niks van mij!”

Bingewatcher Jochgem van der Mel schrijft op de website van NPO3: “De stijve Britten zien homoseksualiteit als een verderfelijke souvenir die Anne heeft meegenomen van het Franse land.” En ook nog: Gentleman Jack staat dan misschien niet bol van de spanning en sensatie, als kijker raak je hoe dan ook verliefd op Suranne Jones, die de rol van Anne Lister voor haar rekening neemt.” Nou, hiermee ben ik het absoluut niet eens. En ik niet alleen, want ik heb dit gecheckt met een Britse vriend, eminent lid van het Trollope Genootschap, en van wie je dus mag verwachten dat die wel voor dit soort van slow-tv zou gaan, zoals van der Mel ook nog schrijft. Maar nee dus, integendeel zelfs. Hij haakte af op de manier waarop Suranne Jones als een lookalike van Tante Sidonie door deze serie rent (het wordt op een bepaald moment zelfs woordelijk in de serie gezegd als een familielid van Ann Walker vreest dat ze zich op dezelfde manier als Lister zou gaan voortbewegen), begeleid door een ophitsende muziek, die zeker niet “tijdsgetrouw” is!

Persoonlijk voeg ik daar ook nog het “doorbreken van the fourth wall” bij, de manier waarop de kijker af en toe rechtstreeks wordt aangesproken. Misschien was “Gentleman Jack” op dit vlak wel baanbrekend, aangezien het procédé daarna b.v. ook werd toegepast in de Nederlandse serie “Het jaar van Fortuyn”. Het is een procédé dat me enorm irriteert. Enfin, na alles wat voorafgaat, kan men zich afvragen waarom ik eigenlijk blijf kijken (mijn vrouw heeft ook al afgehaakt). Eerlijk, ik zou het niet echt weten. Want het kost me heel wat inspanning (de personages van lagere komaf spreken dan ook nog eens een haast onverstaanbaar dialect) en, ook al ben ik daar al lang niet meer op uit, ik weet nu ook wel degelijk dat de erotiek zich zal blijven beperken tot een kusje in de hals…

Ronny De Schepper

(*) Waarom de serie “Gentleman Jack” heet, was me lange tijd niet duidelijk. Integendeel, aangezien door Mariana Lister Fred wordt genoemd. But the title is actually a reference to the name Lister was given during her life by her neighbours, who ridiculed her appearance and sexual preferences – with the ‘Gentleman’ asreferwring to her masculine appearance and ‘Jack’ being another word for ‘lesbian’ in that era.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.