Volgens On This Day is het vandaag zestig jaar geleden dat de Engelse topspion Kim Philby overliep naar de Sovjetunie. Volgens Wikipedia gebeurde dat pas in 1963, maar hoe dan ook het is interessant om ons even in het leven van deze man te verdiepen…

Kim Philby werd geboren als Harold Adrian Russell Philby in Ambala (India). Zijn roepnaam Kim komt uit de gelijknamige roman van Rudyard Kipling. Tijdens zijn studie aan de universiteit van Cambridge raakte het Engelse lid van de upper class in de jaren dertig ervan overtuigd dat alleen de Sovjet-Unie bereid leek het fascisme daadwerkelijk te bestrijden en dictators als Franco de voet dwars te zetten; het marxisme scheen de oplossing voor alle wereldproblemen te zijn. Op de universiteit van Cambridge waren vier tijdgenoten dezelfde mening toegedaan: Donald Maclean, Guy Burgess, Anthony Blunt en John Cairncross. Ze zouden de geschiedenis ingaan als de Cambridge Five.
Philby werd gerekruteerd door de KGB en bracht het, geholpen door zijn charme en geslepenheid, tot hoofd van de Britse contraspionage. “Mogelijk vonden honderden westerse geheime agenten hierdoor de dood,” schrijft Wikipedia, die hiermee weer duidelijk aangeeft aan welke kant men daar staat. De Britse schrijver Graham Greene, waarmee Philby bevriend was op het Ministerie van Informatie ziet het alleszins anders: “Hij heeft gedaan wat hij gedaan heeft voor een zaak waarin hij geloofde. Nooit voor geld.” Hij spioneerde m.a.w. niet tégen Engeland, maar vóór de USSR. Anderzijds dient gezegd dat Graham Greene postuum ook van spionage-activiteiten zou worden beschuldigd, meer bepaald zijn lidmaatschap van de Communistische Partij kwam daardoor in een ander daglicht te staan. Spijt van zijn dubbelrol heeft Philby alleszins nooit gehad. “Sinds mijn studietijd beschouwde ik de Sovjet-Unie als mijn echte vaderland,” bekende de “spion van de eeuw” in zijn autobiografie “My silent war” uit 1967.
In 1987 was de beroemde auteur van talloze briljante spionageromans John Le Carré in Moskou. Tijdens een receptie van de Vereniging van Sovjetschrijvers werd hij benaderd met de vraag of hij Kim Philby, de beruchte Britse dubbelspion die sinds 1963 in Rusland verbleef, wilde ontmoeten. Er werd Le Carré verteld dat Philby niet lang meer te leven had. Toch weigerde Le Carré, zo vertelt hij in het nawoord dat hij schreef bij ‘Een spion onder vrienden’ van Ben Macintyre. “Wat Macintyre’s biografie zo boeiend maakt is dat ze niet zozeer geschreven is vanuit het perspectief van Philby, de meest succesvolle van de Cambridgekliek, maar vanuit het perspectief van Nicholas Elliott, Philby’s beste vriend binnen de geheime dienst,” schrijft John Vervoort op Cobra.be. “Zelfs James Bond passeert de revue want Ian Fleming, net als zijn collega’s John Le Carré en Graham Greene ook thuis in het spionagemilieu, baseerde een van zijn verhalen, Thunderball, op de verdwijning van een geheim agent die ook diende onder Elliott.” Ook het boek van Macintyre plaatst het overlopen van Philby pas in 1963. On This Day zal zich dus wel vergissen.

(Met dank aan Raymond Thielens)

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.