Sinds de bouw in 1870 fungeerde onze geliefde Scheldebrug als een slagader tussen het Antwerpse Klein-Brabant en het Oostvlaamse Waasland. De brug is vaak het onderwerp geweest van een tactische of strategische beslissing.

De meest recente beslissing viel in 2005: het verdubbelen van de wegcapaciteit door de bouw van de nieuwe Scheldebrug om het alsmaar toenemende verkeer te kunnen slikken. De brug uit 1955 voldeed al lang niet meer aan de noden van onze huidige verkeerssituatie. We herinneren ons allemaal de ellenlange files. De nieuwe brug werd in gebruik genomen in 2009.
In 1955 werd, na veel politiek gepalaver en getouwtrek, een nieuwe enkelvoudige brug geopend om de oorspronkelijke brug (1870), ontworpen door Gustave Eiffel, te vervangen.
Op 10 mei 1940, precies op de dag dat de Duitsers de oorlog verklaarden aan de geallieerden, beslisten Franse en Belgische genietroepen ‘om strategische redenen’ de brug op te blazen, in de hoop de snel oprukkende Duitse troepen en hun blitzkrieg te stoppen. Bij deze operatie viel helaas het eerste dodelijk slachtoffer van WO II in Temse te betreuren. De explosie veroorzaakte een enorme ravage aan de Scheldekaai en haar directe omgeving. Het was echter een stuk ijzer dat tot in de Gebroeders Van Raemdonckstraat vloog dat het leven kostte aan een onfortuinlijke passant. Over de verdere toedracht en de identiteit van deze persoon is tot op heden helaas niets bekend. De brug was door de dynamitering helemaal vernield. Na de oorlog drong de bouw van een nieuwe constructie zich op. De grote discussie ging over het feit of enerzijds het nieuwste vervoermiddel, de auto, wel een plaats verdiende op deze brug, of anderzijds men enkel de oude configuratie, namelijk trein- en voetverkeer, zou behouden. Deze discussie sleepte meerdere jaren aan en vandaag prijzen we ons allemaal gelukkig dat koning auto destijds het pleit won.

Wanneer we nog even verder graven in de geschiedenis van de brug, ontdekken we dat ook tijdens de Groote Wereldbrand schade werd toegebracht aan de brug. Echter niet in die mate dat deze totaal onbruikbaar werd. In 1924 werd de brug in haar oorspronkelijke staat hersteld.
Tot voor kort meende men met deze opsomming alle verhalen over schade en bombardementen alles over onze brug te kennen.
Bij ongelofelijk toeval ontdekte ik enkele jaren geleden in een Nederlands antiquariaat een foto-postkaart waarop de brug duidelijk afgebeeld staat.
Ik vond er niet onmiddellijk iets opmerkelijks aan, noch was ik bereid de nogal hoge vraagprijs ervoor neer te leggen, tot ik ze omdraaide, de tekst op de achterkant las, ze opnieuw omdraaide en de details op de foto eens goed bestudeerde.
De tekst luidde: Andenken an, mein Sprungkomando an der Scheldebrücke bei Temsche-Sint-Nikolas ausnahme der ……., Temsche den 6/11/1918. De overige tekst was onleesbaar. Vrij vertaald: Aandenken aan mijn sabotagepoging aan de Scheldebrug te Temse Sint-Niklaas in de naam van ……, Temse 6/11/1918.

Op de voorgrond van de foto is een Duitse soldaat met punthelm de wacht aan het houden, terwijl een andere persoon (soldaat, dwangarbeider, gevangene?), neergelaten op een plankje aan touwen, aan het bruggenhoofd zit te prutsen. Met de tekst in het achterhoofd vermoed ik dat hij boorgaten aan het aanbrengen was om dynamiet te plaatsen.
Deze postkaart is tot dusver het enige bestaande bewijs dat er zich een mislukte poging heeft voorgedaan om, enkele dagen vóór de Duitse capitulatie, de brug op te blazen. Feit is dat deze poging mislukte, maar alle verdere details tot poging van sabotage ontbreken. Enkele jaren van rondvragen brachten tot vandaag niks op.
Ik richt bij deze een warme oproep aan de lezers met de vraag of er iemand iets meer weet over deze sabotagedaad of over de
identiteit van het dodelijke slachtoffer van de explosie op 10 mei 1940. Info kan verstrekt worden via e-mail op dvr@vanrieltemse.be of via telefoon 0499 90 00 01.


Didier Van Riel

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.