Over sm weet ik niet zo heel veel te vertellen, nee ik ben lang geen deskundige, zeker geen ingewijde. Natuurlijk heb ik wel enige literatuur over het onderwerp tot mij genomen, en de werken van markies de Sade zijn me ook niet vreemd. Maar het bleef toch een vreemde wereld voor mij. Misschien daarom dat ik geïntrigeerd werd toen ik iets las over de Tsjechisch-Britse schrijfster Edith Templeton (Praag 1916 – Bordighera, Italië 2006). Vooral dan over het boek dat zij publiceerde in 1966 onder het pseudoniem Louise Walbrook, ‘Gordon’.

Het werd toen verboden in Engeland en Duitsland, wat zorgde voor verkoop onder de toonbank en illegale uitgaven – meer publiciteit kan een auteur zich niet wensen. In 2003 werd ‘Gordon’ heruitgegeven onder haar eigen naam, die reeds in 1950 onder een roman ‘Summer in the Country’ stond en nog garant zou blijken voor vijf andere werken. 

In 1933 was Edith Passerova gehuwd met de Brit William Templeton, een huwelijk dat geen lang leven beschoren was. Ook haar tweede huwelijk met hartspecialist Edmund Ronald met wie zij een tijd in India woonde was weinig gelukkig. Toen zij tijdens de tweede wereldoorlog bij het American War Office werkte leerde zij de Schotse psychiater Gordon kennen. Zij 28 jaar, hij 48. Leren kennen… hij zag haar, greep haar bij de pols, zei dat ze iets gingen drinken en nam (sleepte) haar mee. De start van een relatie die minder dan een jaar zou duren. Al dadelijk blijkt hoe de verhouding ligt: de eerste seksbeleving is – als buitenstander bekeken – een verkrachting. Ervaart zij, Louisa, in het boek – de autobiografie van Edith Templeton! – steevast door Gordon genoemd “arm kind’ of soms “lieve kind”, dit ook zo? Enerzijds wel, zij is brutaal en zonder tederheid genomen; anderzijds heeft zij hier een ervaring beleefd als nooit eerder, genot, lichamelijke maar ook en vooral geestelijke bevrediging.

Het is de start van een op zijn minst zeer bizarre relatie te noemen. Centraal staan twee dingen: de gesprekken die vaak plaatsvinden gedurende wandelingen in London op weg naar restaurants, pubs, feestjes, en natuurlijk de seks die steeds gebaseerd is op ruwe penetratie. Hij zal haar nooit iets van tederheid betonen, geen streling, geen kussen. Hij ‘neemt haar’. Terwijl de dialogen, waaruit o.m. blijkt dat zij houdt van wat ‘mooi en oud is’, dat zij haar moeder haat, haar vader nooit kende, en zij vrijwel niets leert over Gordons leven, een steekspel zijn. Met erotische connotaties, waaruit telkens ook daar haar onderworpenheid moet blijken. Net zoals uit andere feiten: hij zal in restaurants voor haar bestellen zonder ooit naar haar voorkeur te informeren of inspraak te dulden. Gevoelens? Afstandelijkheid? Waarom slaagt zij er niet in hem bij zijn voornaam, Richard, aan te spreken; noemt hij haar, zijn ‘arme kind’ nooit Louisa?

Toch bekent zij zichzelf, houdt zij van hem zoals zij nooit eerder van iemand heeft gehouden. Ook wanneer hij haar op de smerigste plaatsen op de grond gooit, brutaal neemt. Wanneer hij haar, met gescheurde kleren, geschramd, bebloed meeneemt naar een feestje, haar zo publiek vernedert – zij vleit zich er aan zijn voeten als een slaafje, gewillig. Schuilt er iets van erotiek in deze relatie? Ik meen die inderdaad te ontdekken in de woorden, in hun dialogen. In hoe zij elkaar aftasten, ontdekken in zinnen. Het gaat uiteindelijk veel minder om het spel van de twee lichamen, veeleer schuilt het belang in het zoeken naar het wezen van wie ze zijn. De psychiater Gordon is op zoek naar het arme kind, hij zoekt en tast, en het wordt zijn ondergang, zij wordt zijn demon, zijn ondergang. Dikwijls verwijst zij in hun relatie naar Gretchen tegenover hem als Mefisto die voortgejaagd wordt door Faustus. En oppert hij niet, haar doorziend, dat zij hém graag zou bezeren; terwijl hij optreedt als ‘een liefhebbende vader’! Zij bekent: “Ik zou je wat graag bezeren!” De gesprekken, de woorden, “dingen uit je trekken, tegen je wil” dat is wat hij vooral wil. Seks? Natuurlijk ook. Wat zal later blijken, hoe viriel hij ook is bij haar, bij alle vrouwen of meisjes met wie hij omgaat gedurende dat jaar, en ook na hun breuk met zijn echtgenote want hij zal snel huwen, is hij impotent, onmachtig om tot de daad over te gaan. Alleen bij haar, zijn ‘arme kind’, is hij tot snelle en herhaalde acties in staat. Als “een drilmeester, sardonisch”.

Waarom? Hun verhouding is een avontuur buiten het alledaagse. En kan hij, ondanks zijn schijnbare dominantie, aan Louisa zijn zwakheden niet openbaren. Zich blootgeven. Wat betekent de voortdurende zoektocht naar geschikte praktijkruimte, die hij maar niet weet te vinden – geborgenheid? Dat hij zich afhankelijk opstelt van een collega die hem patiënten ‘toespeelt’. En het feit dat hij langzaam de noodzaak voelt om in psychoanalyse te gaan. Gordon wou haar vanaf het eerste ogenblik naar lichaam en geest, haar ziel overweldigen, bezitten. Maar de rollen worden omgedraaid. Hij kan zich niet meer van haar losmaken. En precies dit wordt zijn ondergang. Bruusk snijdt hij alle banden door, stoot haar af: “Ik wil je niet kwijt, maar ik moet”, het is onontkoombaar. Pas acht jaren later, zij is zelf reeds vier jaren gehuwd (haar derde huwelijk), zal zij vernemen dat Gordon kort na hun breuk in het huwelijk trad maar maanden later zelfmoord pleegde. 

SM? Geen idee. Louisa wordt steeds ruw en met geweld genomen, zonder blijk van tederheid. Gordon beschouwt zich als haar vader, een ‘straffende’ vader? Meer echt geweld zien we niet behalve één keer, wanneer zij hem tart dient hij haar een pak slaag toe. En zachtzinnig behandelt hij haar nooit, hij duwt haar op de grond, gooit haar op bed, wringt haar pols om… Nooit blijkt evenwel dat hij van deze handelingen geniet, ze zijn veeleer functioneel – sadisme, nee… Ik bleef overal zoeken naar de erotiek, en vond die toch hoofdzakelijk in dat woord en wederwoord. Wou Gordon b.v. niet wekenlang uitsluitend spreken over haar (lange) haren… Of de woordenwisselingen over de betekenis van de haat tegen haar moeder, de onzichtbaarheid van haar vader. Al die gesprekken, dialogen, daar school de essentie van de relatie – van het spel, het erotische spel. Dat hij uiteindelijk zou verliezen.

Wat zou de auteur, Edith Templeton, er later, veel later nog over vertellen? In een interview verschenen in The Guardian in 2003 (door Sally Vincent), stelde de bejaarde schrijfster dat zij zich in al haar huwelijken en relaties prostitueerde. Zij was in relaties steevast afhankelijk van de man. Zij had geen verantwoordelijkheid, diende geen besluiten te nemen. En zo hoort het ook. Het feminisme is tenslotte maar flauwekul. De vrouw is hoe dan ook zwakker, minder dan de man, en moet aan zijn voeten liggen… Een vreemde kronkel die wellicht nog niet in de mond lag van de Louisa uit ‘Gordon’!


Reinhilde          

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.