Vandaag is het 55 jaar geleden dat de single van The Beatles “Paperback writer” werd opgenomen.

Daar John Lennon al een paar “paperbacks” had geschreven (zij het met gedichten en niet in de vorm van een roman), heb ik altijd gedacht dat het een nummer van hem was. Later, ten tijde van “I am the Walrus”, werd dit idee nog verstevigd door het zinnetje “It’s based on a novel by a man named Lear”, want zoals men weet, eindigt “I am the Walrus” met allerlei tekstfragmenten die dan meestal in verband worden gebracht met de “dood” van Paul McCartney. Eén van die teksten is een fragment uit Shakespeares “King Lear”, waarin hem de dood van één van zijn dochters wordt aangekondigd: “Sit you down, father, rest you”
Ondertussen is wel duidelijk dat het idee voor “Paperback Writer” van McCartney afkomstig is. Onderweg, in de auto van zijn huis naar dat van Lennon, kreeg hij het idee om een lied te schrijven over een auteur die een paperback roman schrijft. McCartney had ook het idee om het lied in de vorm van een brief aan een uitgeverij te schrijven met de aanhef “Dear Sir or Madam, will you read my book? / It took me years to write, will you take a look?”. Lennon was enthousiast over dit idee en ter plekke schreef McCartney de tekst voor het lied. Gezamenlijk schreven ze daarna de melodie: “Lennon was van hen beiden het meest filosofisch ingesteld, maar McCartney toonde meer inlevingsvermogen voor het dagelijks leven van de gewone man – denk maar aan Lady Madonna bijvoorbeeld, of Paperback writer (Mark Hertsgaard, A day in the life, De Prom/Houtekiet, 1995, p.14)
Op 13 april 1966 begonnen The Beatles aan de opnamen voor “Paperback Writer” in de Abbey Road Studios. Die dag namen ze in twee takes de backing track van het lied op. Op 14 april werden aan de tweede take een aantal overdubs toegevoegd. Een van deze overdubs waren backing vocals van John Lennon en George Harrison. Lennon en Harrison zingen “Frère Jacques” een Frans kinderlied (bij ons bekend als “Vader Jacob”), een idee van McCartney. Ik kon mijn ogen niet geloven toen ik dit las, maar inderdaad op dit YouTube-filmpje is dit goed te horen en zelfs te zien (let op de lippen van George Harrison in de achtergrond): 

Een ander opvallend aspect aan “Paperback Writer” is de basgitaarpartij, gespeeld door McCartney. De basgitaar is op “Paperback Writer” prominenter hoorbaar dan op de eerdere nummers van The Beatles. Dit kwam doordat McCartney niet speelde op zijn vertrouwde Höffner, maar op een Rickenbacker basgitaar. Geluidstechnicus Geoff Emerick herinnert zich hoe collega Ken Townsend ervoor zorgde dat het geluid van de gitaar nog meer volume kreeg: “… we boosted it further by using a loudspeaker as a microphone. We positioned it directly in front of the bass speaker and the moving diaphragm of the second made the electric current”. Volgens McCartney was het basgitaarspel van Brian Wilson op “Pet Sounds” van The Beach Boys een inspiratie voor zijn spel op “Paperback Writer” (*). Omgekeerd heb ik Brian Wilson onlangs nog in de documentaire over “The Wrecking Crew” horen verklaren dat, toen hij “Paperback writer” hoorde, hij zo van zijn sokken werd geblazen, dat hij er even over dacht om de pijp dan maar aan Maarten te geven. In werkelijkheid zou het voor hem de aansporing vormen om met “Good vibrations” nóg verder te gaan, zodat de twee groepen mekaar artistiek aanvuurden.
Zelf was ik helaas niet zo’n fan van het nummer. Heel zeker weet ik het niet meer, maar het zou wel eens de eerste Beatle-plaat kunnen zijn geweest, die niet op nummer één in mijn eigen hitparade is geraakt (**). Ik hoorde zelfs liever de B-kant “Rain”, dat ik dan weer aan Georges Harrison toeschreef, terwijl het een John Lennon-nummer is. Dat was vooral te wijten aan de intro, waarbij het de gitaarsolo van Georges achterstevoren wordt afgespeeld, maar ook dit is een “vondst” van Lennon (eigenlijk gewoon gegroeid uit een vergissing). Alhoewel ik de single dus niet heb gekocht, herinner ik me toch een hoesje, dat in het bezit moet geweest zijn van één van mijn vrienden (Martin Bogaert?). Volgens mij was het een stevig kartonnen hoes (zoals bij EP’s) in zwart-wit. Ik heb het echter niet teruggevonden op het internet. Wat nog het dichtst in de buurt kwam, staat hierboven. Maar de kleurrijke uitgaven die de meerderheid uitmaakten, moeten dan in de VS of GB zijn uitgebracht, maar zeker niet bij ons. (***)
Voor zowel “Paperback Writer” als de B-kant “Rain” werden ook filmopnamen gemaakt ter promotie van de single. Deze opnamen werden gemaakt op 19 en 20 mei 1966 en werden geregisseerd door Michael Lindsay-Hogg. Op 19 mei werden kleuren- en zwart-witopnamen van een uitvoering van het lied in de Abbey Road Studios gemaakt voor Amerikaanse en Engelse televisieprogramma’s. Op 20 mei werden op het terrein van Chiswick House in Londen kleurenopnamen gemaakt waarbij The Beatles het lied playbackten. (Wikipedia)

(*) Volgens muziekcriticus en Beatlekenner Ian MacDonald en veel rockdrummers is ook het drumspel van Ringo Starr bijna net zo goed als op het nummer “She Said She Said“.

(**) Fout! Ik merk nu pas dat dit de vorige single “We can work it out”/”Day tripper” moet zijn geweest.

(***) Een Zweedse cover is van de hand van de groep Ensamma Hjártan, wellicht genoemd naar de « Lonely Heartsclub » van The Beatles.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.