Het is haast niet te geloven als men ziet welke weelde onze Noorderburen op dit moment ten toon spreiden in het vrouwenwielrennen, maar pas in 1965 werd het allereerste officiële kampioenschap voor vrouwen gereden (*). Winnares werd Ineke van IJken (foto Cor Out).

Dat kampioenschap werd verreden in Zandvoort. De wedstrijd was 42 kilometer lang en Ineke won in de sprint. Ze was pas twintig en haar beroep was zowaar secretaresse bij de Nederlandse Dames Wieler Club! Als het Wilhelmus weerklinkt, heeft ze even de tranen in de ogen, maar verder ondergaat ze de huldiging toch tamelijk kalm.

Het fameuze Polygoon-journaal heeft een heel eigen kijk op de wedstrijd: “Wat al direct opviel, was dat de deelneemsters helemaal niet van die forse meisjes waren, zoals men vrij algemeen zou hebben verondersteld. Integendeel, ze bleken voor het merendeel slanke, sportieve verschijningen, waaraan menige man op deze zonnige dag en in deze prettige omgeving best een oogje wilde wagen.”

Die Nederlandse Dames Wieler Club heeft een doorslaggevende rol gespeeld in het wielerkampioenschap voor vrouwen. Het was toen nog een jonge organisatie, pas op 28 januari 1964 opgericht in het huis van Kea van Dijk. ‘Zes dames waren daarbij aanwezig,’ aldus Het Vrije Volk. ’De oudste van hen is 30 jaar, de huismoeder Yvonne Jordan uit Amsterdam die al een paar seizoenen lang in Frankrijk op de baan en op de weg is te vinden, de jongste de 15-jarige Aly Zijlmans uit Wognum, die nog op school gaat.’ 

Op 5 september 1964 had Van IJken reeds het kampioenschap van de Nederlandse Dames Wieler Club gewonnen, waarmee ze ook de eerste officieuze kampioen bij de vrouwen op de weg werd. Echter niet omdat ze de snelste was, maar omdat de aanvankelijke winnares Hennie Hondeveld (die uit de schaatssport kwam) geen lid bleek te zijn van de Nederlandse Dames Wieler Club. Van IJken werd daarom als nummer twee toch gehuldigd door de organisatoren.

Op de website van sportgeschiedenis.nl lezen we: “Het NK wielrennen op de weg was heel erg lang slechts toegankelijk voor mannen, omdat de wielersport, net als voetbal, vond dat vrouwen hiervoor niet geschikt waren. Nederland liep daarbij achter op de rest van de wereld. In 1958 was het eerste WK wielrennen voor vrouwen, in een tijd dat er nog geen Nederlandse kampioenschappen bestonden. Toch deed er een Nederlandse mee, Wilma van der Wal uit Amsterdam. Dat deed ze alleen niet namens de KNWU, maar met een internationale licentie. Ze werd laatste, volkomen kansloos tegen de meer ervaren tegenstanders uit het buitenland.”

Van IJken deed het enkele weken later alvast beter op het WK, want ze eindigde twintigste. Een jaar later zou ze nog eens 36ste worden, maar dat is alles wat ik over haar heb kunnen terugvinden. Van IJken tegenover de NOS: “Ik ben er nooit rijk van geworden. Als we een keer in Zeeland moesten fietsen, kreeg ik een enkele keer tien gulden reisvergoeding. Dan sprong ik een gat in de lucht, daar was ik hartstikke blij mee.” Na haar huwelijk werd Ineke Van IJken Ineke Heusinkveld en haar beroep was brugwachter. En het zou nog een tijdje duren vooraleer Nederland met Leontien van Moorsel, Marianne Vos of andere Annemiek van Vleutens de voertaal in het peloton zou bepalen…

Ronny De Schepper

(*) Er waren natuurlijk vroeger al vrouwen geweest die aan wielrennen deden (denk maar aan Mien van Bree), maar deze wedstrijden werden niet officieel erkend.

Een gedachte over “55 jaar geleden: Ineke van IJken wordt de eerste Nederlandse wielerkampioene bij de dames

  1. In mijn jeugd heb ik Ivonne Reynders gekend. Zij werd wereldkampioene in 1959, 1961, 1963 en 1966. Nicole Van den Broeck (helaas al overleden werd wereldkampioene in 1973. De tijden zijn veranderd (zoals Bob Dylan voorspeld had).

    Geliked door 1 persoon

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.