Vandaag is het 25 jaar geleden dat het levenloze lichaam van de Spaanse wielrenner Luis Ocana (foto YouTube) werd gevonden. Zelfmoord zo zei men, maar ik herinner me toch duidelijk dat toen het nieuws bekend raakte, daar een aantal twijfels bij waren gerezen. Zo zou hij de revolver in de verkeerde hand hebben gehouden. Ik weet niet meer of hij links- of rechtshandig was, maar als we nu aannemen dat hij zoals de meeste mensen rechtshandig was, dan had hij de revolver in zijn linkerhand. Helaas kan ik deze discussie nergens meer terugvinden op het internet. De twijfel omtrent de zelfmoord van Luis Ocana komt van zijn directe familie. Zij voerden zijn vrouw op als verdachte. Ze twijfelden omdat Luis volgens hen op het punt stond om van zijn vrouw Josiane te scheiden. Hij had een nieuwe vriendin en zou bij een dokter hebben laten onderzoeken of hij ondanks een leveraandoening nog in staat zou zijn om nog een kind te verwekken. Volgens hun verklaring had hij alleszins geen reden om een eind aan zijn leven te maken.

57 luis ocanaIn 1973 had Ocana de Ronde van Frankrijk gewonnen, maar dat was dan enkel omdat Merckx op dringend verzoek van de organisatoren thuis bleef. Daarom is 12 juli 1971 eigenlijk een veel belangrijker dag in het tragische leven van Luis Ocana. Dat is de dag dat hij ten val kwam in de afdaling van de Col de Menté. Meestal herinneren mensen zich nog precies waar ze waren op het moment dat Kennedy werd vermoord of dat de Twin Towers in elkaar stortten, wel ik herinner me nog precies waar ik zat toen ik het nieuws van de val van Ocana hoorde op de radio. Mijn studentenkot in de Brugsepoortstraat had namelijk ook een bar (mijn kot maakte dan ook deel uit van een hele regiment van koten, 33 in totaal als ik het me goed herinner) en wij waren bezig met de voorbereidingen van een fuif ter afsluiting van het academiejaar. Men zegt dikwijls dat de radio meer tot de verbeelding spreekt dan de televisie en bij deze gelegenheid was dat zeker het geval. Die bar ruikte immers nogal muf en was een heel duister geval. De radio stond in een belendend zaaltje, waar een kramikkige biljarttafel stond en dààr hoorden we dus Jan Wauters over het ongeval berichtten. In zijn beschrijving leek het alsof hemel en aarde vergingen en als ik nadien de beelden zag scheen dat nog waar te zijn ook. Alleszins in dat duistere, muffe zaaltje konden wij ons helemaal in de sfeer inleven en het gesleur met bakken bier hield even op. Vooral ikzelf was onder de indruk, want als Rik Van Looy-fan kon ik al die successen van Eddy Merckx moeilijk verkroppen en ik vond het dan ook heerlijk dat hij eindelijk eens op zijn plaats werd gezet.
26 luis ocanaDat ongeluk deed zich immers voor drie dagen nadat Luis Ocana voor een aardverschuiving had gezorgd op weg naar Orcières-Merlette. Eddy Merckx verloor er bijna negen minuten op een ontketende Spanjaard, terwijl liefst 71 renners de aankomst bereikten na het sluiten van de controle. De tijdslimiet werd prompt opgetrokken, zodat alleen Walter Godefroot en twee Italianen hun valies moesten pakken.
Eddy Merckx bleef hoe dan ook niet bij de pakken zitten. De volgende etappe stuurde de renners naar Marseille, over 251 km. Merckx verzamelde ploegmaats en bondgenoten en ging er meteen na de start in razende vaart vandoor, terwijl een verraste Ocana in het peloton verzamelen blies. Na een ziedende tocht bereikten ze de streep met meer dan een uur voorsprong op het snelste schema, terwijl het offensief Eddy Merckx nauwelijks twee minuten had opgebracht. Opnieuw finishten dertien renners buiten tijd, waarvan acht Spanjaarden, maar die werden allemaal opgevist.
Bij de coureurs die twee keer te laat de finish haalden, hoorde telkens Jose Manuel Fuente, het hypernerveuze Spaanse klimmertje (links op bovenstaande foto). Hij was het die in de aanloop naar de Col de Menté mee het offensief ontketende, terwijl in de verte het onweer dreigde. Leider Ocana, zwaar onder druk, ging tijdens de afdaling in apocalyptische omstandigheden onderuit, waarna hij werd aangereden door een slingerende Zoetemelk en moest opgeven. Althans zo wordt de geschiedenis tot in den treure doorgegeven. Maar iedereen die de beelden heeft gezien, kan met zijn eigen ogen vaststellen dat die oorspronkelijke valpartij Ocana nog in staat stelde om door te rijden. Het is pas als Joaquim Agostinho komt aangesjeesd en de pas rechtgestane Luis Ocana vol op de borst treft, dat Ocana definitief neergaat.
Hoe dan ook, niemand zal ooit weten hoe het duel tussen Merckx en Ocana was afgelopen zonder dat incident. Een paar jaar later zou de Col de Menté opnieuw – en voor het laatst – een belangrijke rol spelen in het rennersleven van Luis Ocana. Het is weliswaar “onze” Lucien Van Impe, die er in 1976 als eerste boven kwam, maar het is Luis Ocana die er in de afdaling met een handjevol gezellen vandoor ging. Uiteindelijk zou hij daarvan als laatste overblijven en op die manier de ideale springplank betekenen voor onze landgenoot, die op de Portillon in de reactie ging en op de Peyresourde alleen nog Ocana als gezel had. De Spanjaard stak desgevraagd een handje toe op het vlakke stuk richting Pla d’Adet, waar Van Impe voor de tweede keer die Tour de gele trui veroverde. En deze keer definitief, waarop zich in Mere en (verre) omstreken ongeziene vreugdetaferelen afspeelden.
Na zijn loopbaan zou Ocana nogmaals een zwaar ongeluk hebben in de Tour, deze keer zou hij er zelfs bijna het leven bij inschieten. Het was gedurende een wedstrijd met jeeps waarbij de wagen van Ocana (ik weet niet of hij zelf aan het stuur zat) een bocht miste en in het ravijn duikte. André Meganck heeft daar nog over verteld op de radio, maar toch ben ik de precieze plaats en datum vergeten.

Een gedachte over “Luis Ocana (1945-1994)

  1. Bedankt voor dit stukje mooi beschreven wielerhistorie. Ik was altijd voor de underdog, zoals Poulidor contra Anquetil en Ocana contra Merckx.
    Leuk genoeg had ik ook wat met Rik van Looy, dat kwam waarschijnlijk doordat ik hem in levende lijve door mijn geboorteplaats Vlaardingen zag scheuren tijdens (waarschijnlijk) de ronde van Nederland in de vroege vijftiger jaren.
    Ocana maakte de Tour zo spannend dat je er voor aan de radio gekluisterd zat tijdens iedere Tour en inderdaad, als Hollander luisterde ik het liefst naar ‘de Belg’, zoals Jan Wauters.

    Groet,

    Leo van Rhijn

    Liked by 1 persoon

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.