Vandaag wordt de Amerikaanse zangeres en actrice Barbra Streisand 75 jaar. Ik ben nooit een fan geweest en heb dus ook nooit iets over haar geschreven, noch over haar platen, noch over haar films. Bij De Rode Vaan heeft Lode De Pooter destijds wel aandacht aan haar besteed n.a.v. de eerste film die ze zelf heeft geregisseerd, “Yentl”…

« Yentl » is de dertiende film van Barbra Streisand (geb. 24-4-1942 in Brooklyn – New York) en de eerste waarover zij zelf de regie voert. Dit Amerikaanse meisje van Joodse afkomst dat reeds heel vroeg haar vader verloor en door haar moeder in eerder moeilijke omstandigheden grootgebracht werd, heeft aldus wel een heel eind weg afgelegd.
Was Barbra Streisand aanvankelijk enkel gekend als een talentrijke zangeres die in beroemde musicals als « Funny girl » en « Hallo Dolly » grote successen boekte, dan ontpopte zij zich mettertijd ook als een knappe actrice die aan de meest uiteenlopende karakters gestalte kon geven.
Nu heeft zij daar nog een schepje bovenop gedaan door achter de camera te gaan staan en zichzelf — en anderen — te dirigeren in een film die zij als een hulde aan haar bijna niet gekende vader opgevat heeft en die tevens als lofzang op haar eigen doorzettingsvermogen kan gezien worden.
« Yentl » is namelijk de levensgeschiedenis van een Joods meisje in Polen in het begin van deze eeuw, een leergierig kind, een ware boekenwurm die zich niet met haar lot in haar levensgemeenschap kan verzoenen. In plaats van een zorgzame huisvrouw, een trouwe echtgenote en een liefdevolle moeder te worden — zoals de Joodse godsdienst het voorschrijft — wil zij de heilige teksten lezen, wil zij filosofie en theologie studeren. Daar zulks evenwel verboden is aan de vrouwen besluit zij, na de dood van haar vader (Nehemiah Persoff), als jongen door het leven te gaan. Yentl wordt Anshel en de grootste brok van de film toont haar tijdens haar studies aan de rabbijnse school waar men de Talmoed onderwijst.
Zij gaat er om met andere jongens, geraakt verliefd op een van haar medestudenten maar wordt uiteindelijk uitgehuwd aan een… meisje (Amy Irving). Wat tot dan een vrij pakkende prent was, wordt plots een bijna boertige klucht die zelfs op de rand van het scabreuze gaat wankelen. Vooral de scènes van het aanpassen van het trouwkostuum bij Yenti-Anshel en deze van de eerste (ontweken) huwelijksnacht zijn eerder gemaakt om de gemakkelijke lachers op de hand te krijgen dan om sympathie te wekken voor de feministische strijd.
Gelukkig krijgt de film naar het einde toe weer een grootsere allure wanneer Yentl haar geheim prijs gegeven heeft, wanneer zij opnieuw een zelfbewust iemand is geworden die naar « de nieuwe wereld » vertrekt, naar Amerika omdat daar de vrouwen het recht hebben te studeren. Op papier tenminste want elkeen weet hoe vele immigranten er destijds « onthaald » werden…
Uit dit alles kan de lezer opmaken dat wij « Yentl » niet op onverholen juichkreten onthaald hebben. Er zitten ongetwijfeld mooie brokken natuurfotografie in (de film werd grotendeels in Tsjechoslovakije opgenomen), er komen enkele grootse muzikale momenten in voor (gesproken woord en zang vloeien in mekaar over volgens het « Parapluies de Cherbourg »-systeem) en de gevoelige snaar wordt enkele keren heel handig bespeeld (de dood en de begrafenis van de vader b.v.). Ook de sfeerschildering van het Joofdse leefmilieu (Hollywood-versie met de onvermijdelijke marktscène) kan men stijlvol noemen en de leer die er verkondigd wordt slaat meer dan eens aan.
Maar in het geheel zijn wij toch niet tenvolle opgegaan omdat het zangspel steeds weer te nadrukkelijk op de voorgrond treedt, omdat Barbra Streisand bijna met te veel talent haar gevoelens uitgalmt, omdat het steeds weer wachten is op een nieuwe grote aria die Michel Legrand op zijn gekende — verlokkende en ietwat stroperige — manier gecomponeerd heeft op teksten van Alan en Marilyn Bergman.
Wezen wij echter breed tot besluit. Een hulde aan de emancipatiestrijd van de vrouw is ook vandaag nog altijd een welgekomen iets. De vorm waarin deze hier gegoten werd, is zeker origineel en ongewoon. Maar misschien precies daarom’ zal de boodschap bij een breed publiek des te beter overkomen. Dan toch maar bravo Barbra !

Referentie
Lode De Pooter, Een meisje met doorzettingsvermogen, De Rode Vaan nr.? van 1983

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s