Vandaag is het precies 75 jaar geleden dat het orkest van Tommy Dorsey een reeks optredens verzorgde in het Paramount Theatre van New York. Als zanger was de nu legendarische, maar toen nog piepjonge crooner Frank Sinatra van de partij. De optredens veroorzaakten zoveel ophef dat men van dan af sprak van “Sinatramania”.

Frank Sinatra, geboren in Hoboken (New Jersey), besloot zanger te worden nadat hij Bing Crosby op de radio hoorde. De stijl van Crosby werd “crooning” genoemd wat “half neuriënd” betekent en, alhoewel er duidelijk een etymologisch verband is met ons “kreunen”, werd de naam juist gegeven omdat ze zo emotieloos zongen. Dit was een overblijfsel uit de tijd dat zangers door een megafoon moesten zingen en dat was uiteraard niet gemakkelijk om een zeker gevoel in je vertolking te leggen. Hugo Claus geeft er in Humo van 8/9/1998 een leuke definitie van: “Doordat we jarenlang niets dan montere Duitse wijsjes hadden gehoord, dachten we dat die platen van Crosby op een verkeerd toerental werden afgespeeld, maar dat bleek nu net croonen te zijn.”
Later zou Frank Sinatra verandering brengen in die stijl (mede dankzij de uitvinding van de elektronische mikrofoon). Zijn stijl wordt dan ook “hard crooning” genoemd, tegenover die van Bing Crosby en de zijnen “soft crooning”. Bij een hard crooner wil de emotie het dan ook wel eens winnen op de regel­maat: he skipped the beat. Hij slaat al eens een maat of een woord over, verlegt een accent, verlengt, verkort, versnelt, vertraagt, al naar gelang hij het aanvoelt.
Sinatra begon in kleine clubs in New Jersey, en kwam op die manier onder de aandacht van trompettist en bandleider Harry James, waarmee hij op 13 juli 1939 zijn eerste plaat opnam: “From the bottom of my heart”. Na een korte periode met James sloot hij zich aan bij het Tommy Dorsey Orchestra, en na zijn debuut met hen in 1940 werd hij pas echt beroemd als zanger. Hij had een grote aantrekkingskracht op de tieners van die tijd (de zgn. bobbie soxers), die een heel nieuw publiek waren voor populaire muziek. Deze muziek was tot dan toe voorbehouden aan volwassenen, en Sinatra werd zo het eerste tieneridool.
Eind jaren veertig en begin jaren vijftig ging het bergaf met zijn carrière, maar hij maakte een comeback als acteur in de film From here to Eternity. Hij verscheen daarna in veel films, b.v. in The man with the golden arm, Ocean’s Eleven en de gangsterparodie “Robin and the Seven Hoods”. Bij die “Seven Hoods” andere bekende namen als Dean Martin, Sammy Davis jr., Peter Falk en Bing Crosby. Vroeger had hij ook al vaak meegewerkt aan musicals en dansfilms, zoals Anchors Aweigh en Pal Joey met Rita Hayworth als Vera Simpson. Columbia Pictures head Harry Cohn suggested Marlene Dietrich for the role of Vera Simpson. Dietrich turned down the part but suggested her friend Frank Sinatra for the role of Joey after Gene Kelly was denied the part. Cohn suggested Jack Lemmon before Sinatra was eventually cast.
In de jaren vijftig en zestig was Sinatra een populaire attractie in Las Vegas. Hij was bevriend met Dean Martin, Sammy Davis Jr., Peter Lawford en Joey Bishop, en samen vormden zij de Rat Pack – een losse groep muzikanten en zangers die vrienden waren en samen feest vierden. Ze werden ook de “ridders van het toepétje” genoemd omdat zij aanwezig mochten zijn als Frank Sinatra zijn haarstukje afnam. Zoiets als Jelle Van Riet in het bijzijn van Helmut Lotti, kortom. Sinatra was politiek gezien natuurlijk een ultra-republikein, maar in die tijd was hij wel bevriend met de democratische president John Kennedy, ook al omdat ze allebei een verhouding hadden met Marilyn Monroe. Van Hugo Claus wordt trouwens verteld dat hij in Las Vegas erin is geslaagd zijn jeugdidool Frank Sinatra de hand te drukken en de gevleugelde woorden uit te spreken: “You should be America’s next president, Frank.”
In de studio waren er de fameuze Capitol-sessies met Nelson Riddle die hem helemaal terug op het voorplan brachten, net als zijn opnames met Count Basie. En zijn grootste successen moesten nog komen, met name Strangers in the night, Something stupid (met dochter Nancy) en My way, ook al gruwen de echte Sinatra-fans hiervan, zeker van Strangers.
Zijn hele carrière werd hij beschuldigd van het hebben van contacten in het maffia- en criminele milieu. Zo wordt hij nauwelijks verhuld geportretteerd in The Godfather. Toen Marlon Brando Ava Gardner had binnengedaan, stuurde Frank Sinatra een knokploeg op hem af die hem eens mores zou leren. Trouwens, ook nadat hij gescheiden was van Mia Farrow (o.a. omwille van de film “Rosemary’s baby”), stelde hij haar voor om de botten van Woody Allen te laten breken, toen deze jaren later met haar in een vechtscheiding verwikkeld was. Die criminele banden leidden er zelfs merkwaardigerwijs toe, dat, toen hij in de jaren vijftig in de problemen zat omwille van zijn bezoek aan Lucky Luciano op Cuba, hij de kant van de “linksen” koos tijdens de McCarthy-periode.
Zijn stem is onmiddellijk herkenbaar, en wordt beschreven niet alleen in termen van kracht en charisma, maar ook van nostalgie en tederheid. Sinatra wordt daarom ook wel The Voice genoemd. Vandaar dat Eddy Wally zich in alle bescheidenheid The Voice of Europe liet noemen. Er wordt ook vaak naar hem verwezen als Ol’ Blue Eyes. De klassieke zangeres Montserrat Caballé zegt over hem: “Ik heb veel van Sinatra geleerd, qua dictie, frasering, timing, interpretatie…”
Hij overleed in 1998 op 82-jarige leeftijd aan een hartaanval. Een van zijn laatste wapenfeiten was een foto sturen naar Sting met als opdracht: “To Sting: the new blue eyes”…

(Zeer) selectieve bibliografie
André Mommen, Frank Sinatra did it his way…, De Rode Vaan nr. 52 van 1986 en nr.2 van 1987.
Karel Van Keymeulen, Van zoete songs en pompeuze duetten – de samenwerking van Frank Sinatra en Tommy Dorsey, De Standaard 17/12/1994.
Karel Van Keymeulen, Een stijl op zich – Frank Sinatra tilde de Amerikaanse song op ongekende hoogte, De Standaard 16/5/1998.

Een gedachte over “75 jaar geleden: ontstaan van Sinatramania

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.