Plaatjes draaien (3): de dubbele A-kanten

99 yardbirdsWanneer verschijnt nu eindelijk dat artikeltje over de dubbele A-kanten? vraagt R.T. Wel, ik vrees dat ik hem moet teleurstellen: niet, zeker? Ik heb immers geen originele “insteek” (niets dat ik wil bewijzen of ontkennen) en Eddy De Saedeleer heeft me in zijn reactie het gras reeds voor de voeten weggemaaid. “Evil hearted you/Still I’m sad” van de Yardbirds moet inderdaad zowat de enige sixties-plaat zijn met dat fenomeen, die niet van Beatles of Stones is. Tenzij het “God only knows”/”Wouldn’t it be nice” van The Beach Boys zou zijn, maar hoe knap “Wouldn’t it be nice” ook is, “God only knows” staat volgens mij toch nog een trapje hoger. Dat is een “goddelijk” nummer als het ware. En natuurlijk komt ook “Love me please love me”/”L’amour avec toi” van Michel Polnareff in aanmerking als we Franse hits ook meetellen.

Maar meestal komt het fenomeen inderdaad voor bij platen van The Beatles of The Stones. Bij The Rolling Stones is “Let’s spend the night together”/”Ruby Tuesday” het beste voorbeeld, ook al omdat deze single op het typische stramien van “fast side”/”slow side” werd uitgebracht, ook nog een fenomeen waarover we ons zouden kunnen buigen. Bij de andere platen van The Stones is het minder duidelijk. “Dandelion” en “2.000 lightyears from home” zijn uiteraard uitstekende nummers, maar “We love you” en “She’s a rainbow” steken daar toch weer bovenuit, zodat we misschien beter van “uitstekende B-kanten” kunnen spreken…
Bij The Beatles ligt het veel ingewikkelder. Er is eerst en vooral “Day Tripper”/”We can work it out”, de eerste single waarbij de bazen de knoop niet durfden doorhakken tussen John Lennon en Paul McCartney. Het is tevens de lievelingssingle van Luc De Ryck als ik me niet vergis. Over het algemeen wordt echter “Penny Lane”/”Strawberry Fields for ever” op dezelfde basis als beste Beatle-single beschouwd en misschien wel beste single ooit.
De andere “dubbele A-kanten” van The Beatles waren eerder onnozele A-kanten van Paul McCartney, weliswaar met een groot hitpotentieel, die door een interessante Lennon-compositie worden “ingedekt”. Zo is er b.v. de combinatie “Hello goodbye”/”I am the walrus”. Dat systeem zat er bij ons destijds zo ingebakken dat ik “Eleanor Rigby” lange tijd als een Lennon-nummer heb beschouwd. Het diende immers om de carnavalkraker “Yellow submarine” wat meer “aanzien” te geven. Uit de dubbele witte zouden oorspronkelijk geen singles worden getrokken, maar toen The Marmelade met “Obladi, oblada” een reusachtige hit scoorde, werd – alvast hier in België – toch ook maar de Beatle-versie uitgebracht en deze keer kreeg het een George Harrison-compositie “ter compensatie” mee: “While my guitar gently weeps”.
Enkel jaren later waren in Jeugdclub Broebelke “Down on the bayou” en “Lodi” van Creedence Clearwater Revival zeker even populair als “Proud Mary” en “Bad moon rising”, maar ik denk dat we in dit geval toch ook weer kunnen (moeten) spreken van een “zeer interessante B-kant”.
De laatste plaat waarvan ik wel heel zeker ben dat ze bij het uitbrengen als twee A-kanten was bedoeld, is “Maggie May”/”Reason to believe” van Rod Stewart. Ik heb zelfs de indruk dat bij de aanvang “Reason to believe” meer airplay kreeg dan “Maggie May”, maar uiteindelijk moest het zich toch naar het kopmanschap van “Maggie May” schikken, net zoals Christopher Froome dit in de Tour 2012 moest doen voor Bradley Wiggins (*).
Ik wil eindigen met een vraagje (oei! heb ik nu tóch een bijdrage over dubbele A-kanten geschreven?): zijn er ook dubbele A-kanten uit eigen land aan te wijzen? Met name Will Tura heeft enkele sterke B-kanten (dat was al het geval bij zijn grote doorbraak “Eenzaam zonder jou”: “Je huilt meisjelief” moest daar nauwelijks voor onder doen) en ook bij hem komt het fenomeen “fast side”/”slow side” vaak voor (al dient “fast side” dan met een korrel zou te worden genomen), maar toch beschouw ik “Dam di dam” weer eerder als een goeie B-kant voor “Het kan niet zijn”.
Oh, en als uitsmijter nog dit: wie maakt er iets over B-kanten die uiteindelijk de A-kant zijn geworden (“Gloria” van Them ten nadele van “Baby please don’t go” of “This strange effect” van Dave Berry in plaats van “Now”)? Ik alleszins niet!

Ronny De Schepper

(*) Volgens Wikipedia en The Rod Stewart Songfacts was “Maggie May” oorspronkelijk wel degelijk een B-kant!

15 gedachtes over “Plaatjes draaien (3): de dubbele A-kanten

    1. Iets waarover ik al vaak heb gediscussieerd met mijn vrouw, die ook de originele single had: werd “Manuela” dan later nog eens niet heruitgebracht als opvolger van “Marina”? (Idem dito voor “Je huilt meisjelief” van Will Tura.)

      Like

      1. Dus niet echt een dubbel sided hit….
        Wat in Nederland dan wel weer voorkwam.
        Boudewijn De Groot met Waterdrager/Als de rook om je hoofd is verdwenen.
        Armand Een van hen ben ik/Ben ik te min.
        Peter en zijn Rockets met Kom van dat dak af/De hele stad is gek en dol. en later nog eentje met Prima Donna/Robby.

        Like

      2. De opvolger van Marina was Oh Oh Rosi, dat veel minder aansloeg (hoogste positie 20) terwijl 3 maanden later La Bella weer beter ontvangen werd (hoogste notering 4).

        Like

  1. John Lennon was ooit behoorlijk gefrustreerd over “zijn” Come Together dat gekoppeld werd met Something. Vast en zeker een dubbele A-kant. Overigens hebben we het uit 1975 daterende Rock and Roll album te danken aan de enkele licks die Lennon “gebruikte” in Come Together. Ook het terugsturen van zijn MBE naar het hof, weet Lennon aan het niet op nr 1 geraakt zijn van Come Together.
    Bij heel wat bands werd de b-kant eerder beschouwd als een “cashing in” optie. Immers een b-kant verkoopt net zoveel als een a-kant, en brengt dus in verhouding behoorlijk wat geld in het bakje. The Sweet die voor de A-kanten maar wat graag het opgedrongen materiaal van Chinn-Chapman gebruikten, stopten hun eigen hardrockmateriaal weg op de b-kanten. Vaak jukeboxfavorieten. Een van deze b-kanten is een regelrechte doorslag van het van Led Zeppelin bekende Immigrant Song. Een Belgisch voorbeeld van deze gebruikte techniek vinden we bij John Woolley & Just Born (in oktober te bekijken en beluisteren in de Werf te Aalst). Op de A-kant coverden ze Ruby Baby; voor de b-kant kroop Jeff Stone in zijn pen en schreef hij Make Love Not War. (Jeff Stone leidt nu een leven als bierbrouwer onder zijn eigen naam Jef Van Den Steen).
    Er werden zelfs lijsten aangemaakt ivm double a-sides, al staan daar behoorlijk wat nummers in die bij ons nooit die status hebben gekend. Zie: http://www.digitaldreamdoor.com/pages/best_double-sided-rock-singles.html
    Wie daar wel bij hoorden waren Queen met We Will,Rock You/We are the Champions, Betales met Hey Jude/Revolution, Stones met Honky Tonk Woman/You can’t always gret what you want.
    Aan bovenstaande lijst te zien wordt het begrip double a-side niet door iedereen op dezelfde wijze geinterpreteerd. Een van mijn favorieten zal je er dus ook niet vinden. De Amerikaanse uitgave van Street Fighting man gekoppeld met No Expectations. Het muzikale testament van Brian Jones, de enige Stone die overigens een gitaar kon laten zingen. Sorry Keith, Mick T.,Bill, Ronnie…

    Like

    1. Die lijst waarnaar je verwijst is toch wel heel waardevol. Over de stand van bepaalde singles kan men discussiëren, maar hij geeft wel een compleet beeld, vind ik. Behalve dan inderdaad het onverklaarbare weglaten van the Yardbirds. Dat moet wel een vergetelheid zijn, dat kan niet anders.

      Like

      1. De Yardbirds zijn wel al meer over het hoofd gezien vermoed ik. Overigens gaat het in de lijst bij nader inzien over singels waarbij zowel de A-side als de B-side hits werden.
        In de feitelijke zin van het woord zijn dit daarom dus nog geen dubbele A-kanten.
        Bij een dubbele A-kant besliste de platenfirma bij het uitbrengen reeds dat beide kanten even belangrijk waren. Er werd zowel op het label van de A- als de B-kant een A afgedrukt. In die letterlijke zin komen we dus terug uit bij Yardbirds, Stones en Beatles en mogelijks ook singels die het zelfs helemaal niet haalden. Wie weet?

        Like

      2. De definitie van Eddy is inderdaad waardevol, maar… is ze ooit in de praktijk gebracht? Kijk, ik bedoel het volgende. Die A- en B-kanten hebben natuurlijk op de eerste plaats een praktische bedoeling. Een plaat krijgt een nummer b.v. 123456. De matrijs van de A-kant wordt dan 123456A, die van de B-kant 123456B. Als je echt tweemaal “A” zou zetten, dan komt men in de problemen.
        Alhoewel, toegegeven, dit ook geen oplossing biedt voor de platen die nadien van A- en B-kant switchen. Als “Maggie May” als B-kant oorspronkelijk dus het nummer 123456B meekreeg, dan moet het dat nummer ook behouden als het de A-kant wordt, want anders raakt men in de war met de matrijzen en als men dan, b.v. voor een verzamelelpee, het nummer nog eens wil herpersen, dan zou het kunnen gebeuren dat men per ongeluk de verkeerde matrijs gebruikt.

        Like

    2. Waren er dan geen Belgische dubbelhits?
      Toen ik een jaar of 16 was en voor het eerst dancings betrad, stonden er nog jukeboxen. Daar zaten verschillende plaatjes in, die misschien geen hitnotering hebben gehaald, maar die tot de jukeboxfavorieten mogen gerekend worden en dat zowel voor A- als B-kant.
      Winky Hawks met Rock and roll is good for the soul/good golly miss molly. De Wink was niemand anders dan Burt Blanca onder een hem door Albert Vanhoogten (producer A. VANO bij Ronnex) opgedrongen schuilnaam.
      Clark Richard opereerde hier vaak (was eigenlijk een Surinaamse Nederlander) en scoorde met Soldatenliefde/Tranen in je ogen.
      Wallace Collection met Love/Fly me to the Earth
      Will Tura heeft er meerdere gehad, maar waarschijnlijk een van de beste die dit thema benadert lijkt mij De Fanfare/El Bandido al komt Draai dan 797204/Waarom zeg jij altijd Manana dicht in de buurt.
      Tja en wie Tura zegt, zegt meteen ook Jimmy Frey. Zaterdag/De zevende hemel, en er zijn er nog.zoals Norbert met Pas op voor de verf/Lieje voor Marie-Anne
      The Equals hadden een superhit in België Duitsland nog voor ze er mee scoorden in hun vaderland. Een plaatje dat bij mij nog altijd immens hoog staat genoteerd, en dat je in geen lijsten zal terugvinden: Hold Me Closer/Baby come back. Een van de eerste multiculturele bands (uit Londen).

      Like

      1. Baby Come Back was de eerste klapper van The Equals en haalde hier een nummer 1 op 25 november 1967, aldus het Robert Collin naslagwerk “Het Belgisch Hitboek 1959-1989”.

        Like

  2. Ik moet mezelf corrigeren: matrijsnummers vermelden niet of het oorspronkelijk een A- of een B-kant was. In een reactie kan ik helaas geen beelden opnemen, maar wie het wil, kan ik een voorbeeld opsturen van een verzamel-CD van Dave Berry uit 1989 met vermelding van matrijsnummers.

    Like

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.