Eliane en Martine Boëri, Eva d’Arlan en Chantal Pelletier vonden dat in plaats van over hun problemen als vrouw voortdurend maar te zitten kletsen (of het nu in de vrouwenpraatgroep is of bij de koffieklets maakt in feite geen verschil), zij er beter een toneelstuk zouden rond maken. Uit improvisaties groeiden uiteindelijk een aantal sketchen die zowat alle aspecten van de man-vrouw-relatie belichten en vaak ook uit diverse hoeken.
Vertrekkend van deze basistekst heeft vertaler en regisseur Jos Van Gorp zichzelf en de drie actrices, Agnes de Nul, Tessy Moerenhout en Nora Tilley, in het Mechels Miniatuur Teater, de nodige vrijheid verleend om er zelf rond te improviseren en op die manier de situaties gemakkelijker naar hier toe te halen, waarmee de ware geest van het stuk niet geschaad wordt maar integendeel de lijn ervan wordt doorgetrokken. Zo werd “Les trois Jeanne” “Het is geen leven, Jeanne”, waarbij Jeanne staat voor àlle vrouwen. De mannen heten dan weer allen Jef, al wil er hier en daar ook al eens een Gaston of een Miel tussenglippen.
De sketchen lopen (een paar uitzonderlingen niet te na gesproken) vlot in elkaar over en zijn in het uitwerking verscheiden genoeg om niet te gaan vervelen (al was door het razende tempo een pauze wel welkom geweest). Uiteraard houdt dat evenzeer in dat niet alle onderdelen even geslaagd zijn. Persoonlijk storen ons nogal de spreekkoren die er af en toe in voorkomen.
Het meest positieve van de vertoning is echter het neerpoten van een aantal typetjes op scène. En hier laten de drie actrices zich allen van een andere zijde opvallen. Zo is Nora Tilley meesterlijk in het gestalte geven aan enkele “venten”, Tessy Moerenhout is vooral op dreef wanneer ze (al dan niet gefingeerde) tragische situaties moet uitbeelden, terwijl Agnes de Nul de lachers op haar hand heeft. Een lichtpunt dus in dit zwakke seizoen van het MMT.

Een jaar later lijkt het feministische theater wel degelijk de burgerlijke schouwburgen te hebben veroverd. Terwijl in het Antwerpse Fakkeltheater « Mama » loopt, de onewomanshow van Suzanne Juchtmans, zette KNS2 het bruisende « Wat een Leven, Jeanne » op het programma.
Deze cabaretshow van liedjes en sketches is, zoals gezegd, in 1976 ontstaan op basis van improvisaties van vier Franse vrouwen, Eliane en Martine Boëri, Eva d’Arlan en Chantal Pelletier. Het is oorspronkelijk opgevat als typisch Parijs café-theater, met vrij wat publieksparticipatie.
Zo werd het ook gebracht door het « 2de speelplateau » van de KNS, in de zgn. glazen zaal op de 5de verdieping van de stadsschouwburg, eigenlijk een repetitieruimte voor de gelegenheid omgetoverd in een café.
Het is erg verfrissend om Marilou Mermans, Denise Zimmermann en Els Cornelissen, nu ook eens als echte, concrete vrouwen bezig te zien (en daarbij Patrick Hiketick als vrouw verkleed aan de piano). Het blijft natuurlijk illusie, maar in deze rollen zijn ze meer dan anders zichzelf, drie hedendaagse sympathieke vrouwen van vlees en bloed, die de specifieke vrouwenproblemen op een ludieke en autentieke manier naar voren brengen. De zeven jaar oude tekst werd immers in niet geringe mate geactualiseerd. De teksten en liedjes worden met veel zwier en parodistisch talent gedebiteerd. Antwerps is de hoofdtaal, naast A.N., Limburgs en een ondefinieerbaar Vlaams « van over ’t water ».
Dit is zeker geen feministisch manifest, maar ik geloof dat de confrontatie met dergelijke onderwerpen alleen al het als volwaardig ervaren van een vrouwenleven bij de publieke opinie kan helpen bevorderen en zodoende een klein beetje kan bijdragen tot de emancipatorische bewustwording van mannen en vrouwen, de mentaliteitsverandering als je wil. Het stuk eindigt bovendien nog met een oproep vanwege de vrouwen voor de vrede en de ontwapening.
Vermelden wij nog dat aan de ingang van de zaal de ondertussen reeds bekende « Open Brief aan de Heren Ministers Geens, Schiltz, Poma » werd overhandigd, i.v.m. de besnoeiingen in de theaters (- 26 % voor de KNS !). Voor het spektakel begon, weerklonk trouwens via de luidsprekers de stem van directeur Dom. de Gruyter, die de culturele afbraakpolitiek van de regering scherp veroordeelde.
Dit stuk was een jaar eerder dus reeds door het Mechels Miniatuurtheater gebracht. Met name tijdens het eerste speelseizoen in hun nieuwe zaal aan de Mechelse Hanswijkstraat zette “Les trois Jeanne” een frontale aanval in tegen alles en iedereen die niet beantwoordde aan het voor feministen aanvaardbare mannenbeeld. Het succes bleef niet uit : zowat 11.000 toeschouwers kwamen naar de opvoeringen, terwijl ook de Antwerpse KNS met hetzelfde stuk nog een flinke belangstelling haalde.
Mocht iemand hebben gedacht dat deze ultieme uithaal naar de patriarchale maatschappij meteen ook de finale was, dan zit-ie fout. Vijf jaar later hervatten dezelfde drie Jeannes, Agnes De Nul, Tessy Moerenhout en Nora Tilley de strijd in de productie «Zie je nog niks komen, Jeanne ?», net als in 1982 in een regie van Jos Van Gorp. Een stuk als een verbale wervelwind, waarin de woorden in een hels ritme als een zondvloed over het publiek heenrazen.
Waar Jeanne I, II en III dan wel op wachten ? De nieuwe, volmaakte man ! Acterend, zingend en dansend op een doffe discodreun geven de dames uiting aan hun verlangen dé jonge en onbedorven Adonis te strikken, een witte raaf die met dezelfde bedrevenheid zowel luiers uitwast als zijn minnares naar de hoogste toppen van het genot voert. Een kerel waar men naar uitkijkt als naar de komst van de Beaujolais nouveau.
« Zie je nog niks komen Jeanne ?» presenteert zich als een gesmaakt spektakel waarin beweging, muziek, kleur en een grappige wisselwerking met het publiek centraal staan. Feministische combativiteit is hier een constante, zonder echter te vervallen in een dogmatisch gedram of verbitterde navelstaarderij. Integendeel, het perfect op elkaar ingespeelde trio slaagt erin met stijl de mannelijke schenen blauw te schoppen. Nu ja, je moet er iets voor over hebben om Nora Tilley (foto) als een krolse kat op rolschaatsen over het podium te zien zwerven.

Referentie
Ronny De Schepper, Jeanne en Jef of de eeuwige strijd tussen de seksen, De Rode Vaan van februari 1982
Jo Sneppe, « Jeanne » : echte vrouwen, De Rode Vaan nr.42 van 1983
Marc Stevens in De Rode Vaan nr.49 van 1986

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s