Er zijn politici aan de top in Duitsland, die ervan dromen wraak te nemen op Rusland voor de nederlaag van 1945. Sommigen keren zich als ruiters van de Apocalyps tegen Rusland. Nochtans kan het anders. Europese topleiders, vaak verzetslui, probeerden vorige eeuw vreedzame coëxistentie met de Russische buur. Dè vraag: wie heeft de moed om in Europa vandaag de draad weer op te nemen voor vredespolitiek en vreedzame coëxistentie?
De confrontatie van Europa met Rusland (Sovjet-Unie) is eeuwenlang de norm. Coalities van Europese staten verenigden zich geregeld in oorlogen tegen Rusland langs raciale, koloniale en anti-socialistische lijnen.
Van Napoleon over Hitler tot de NAVO
We herinneren aan de Napoleontische oorlog (19e eeuw), de Krimoorlog (19e eeuw), de burgeroorlog (1917) en de operatie ‘Barbarossa’ van Hitler (22 juni 1941).
Over de Franse keizer Napoleons veroveringstocht en nederlaag tegen Rusland in 1812 (waarin toen ook Vlamingen aan het oostfront streden) schreef geschiedkundig auteur Johan Op De Beeck een merkwaardig boek. (*)
De socialistische, patriottische revolutie van 1917 o.l.v. Lenin en Trotski werd bestreden door de tsaristische “witte” legers. De Witten werden gesteund door deelname van westerse troepen aan de gevechten op het grondgebied van Rusland (vnl. de VS, Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk).
Goed twintig jaar later was het de beurt aan nazi-Duitsland. Voor operatie ‘Barbarossa’ (1941) had Hitler aan de westgrenzen van de Sovjet-Unie drie miljoen Europese militairen verzameld. Hij stond onder meer aan de poorten van Moskou en hongerde Leningrad (nu Sint-Petersburg) en Stalingrad uit.
Maar, voor het eerst in de geschiedenis van Europese en Westerse dominantie in de wereld was de grote nederlaag van een deel van Europa rond de Duitse nazivlag van Hitler een diep psychologisch trauma. De wraak, het revanchisme voor de nederlaag zijn altijd gekoesterd.
Kleinkinderen van het nazisme
Sevim Dagdelen (**) is een bekende linkse stem in Duitsland.
Zij wijst erop: vandaag dromen openlijk Westerse politici over het nemen van wraak op de gevolgen van de Tweede Wereldoorlog. Sevim Dagdelen verwijst naar de retoriek van de Duitse rechtse Christen Democratische Unie (CDU) over de noodzaak van “Russische capitulatie”.
Er gaan meer en meer stemmen op in Duitsland om zich voor te bereiden op een oorlog tegen Rusland.
De Duitse luchtmachtcommandant Holger Neumann dreigt Rusland aan te vallen. Hij zinspeelde op verwoestende Duitse luchtaanvallen op nucleair Rusland, met name op het Kola-schiereiland, Kaliningrad en de Zwarte Zee-regio.
EU-Commissaris voor Buitenlandse Zaken, de Baltische Kaja Kallas stelt openlijk als doel om alles te doen om Rusland te doen uiteenvallen in een soort Joegoslavië scenario. Of CDU-politicus Roderich Kiesewetter die zei dat “Europa moet streven naar de overgave van Rusland”.
Dit zijn duidelijk echo’s uit het verleden. Het Duitse ex-parlementslid Sevim Dagdelen: “Dat is niets meer dan een wraakdroom voor de Duitse overgave van 1945”. Verwonderlijk is dat niet.
Na de oorlog namen de Duitse elites, in wat West-Duitsland werd, formeel afscheid van de erfenis van het ‘duizend jarig rijk’ van Hitler, maar ze hadden niet de wil om met de ideologie van het nazisme te breken. Van echte denazificatie was geen sprake. Erger: nazi’s vormden de ruggengraat van de bureaucratie in het “nieuwe” West-Duitsland en kregen invloed aan de top van de NAVO en de EU.
Bijvoorbeeld. Heinrich Lübcke, de Duitse minister van Landbouw van 1953 tot 1959, was ook bondspresident van 1959-1969. Hij was tijdens de nazitijd werkzaam op het bureau voor architectuur onder leiding van Speer. Hij was verantwoordelijk voor de gedwongen rekrutering van arbeiders uit nazi-concentratiekampen voor Hitlers bouwwerken.
Kinderen en kleinkinderen van collaborateurs mogen niet verantwoordelijk zijn voor de ideologie en (mis)daden van hun familieleden. Er zijn er heel wat gerecycleerd naar democratisch, rechts-conservatief burgerlijke waarden.
Maar feit is ook dat heel wat kleinkinderen één zelfde mentaliteit hebben tegenover de nederlaag van de nazi’s waartoe hun ouders en grootouders zich bekenden. Ze bewonderen hun voorouders of koesteren revanchistische gevoelens, vooral tegenover Rusland maar ook tegenover brede antifascistische krachten die allemaal als “communisten” gebrandmerkt worden zoals VS-president Donald Trump deed (in zijn recente speech n.a.v. het 250-jarig bestaan van de VSA).
In de Baltische staten marcheren de fascistische milities vandaag terug door de straten. In Kroatië zo meldt Oost-Europakenner Johan De Boose had recent een concert plaats van de ultranationalistische zanger Thompson die 500.000 Kroatische jongeren aantrok. De vraag die de Boose zich stelt is: “Hoe is het mogelijk dat Thompsons neofascistische, christelijk-fundamentalistische haatgezangen de jeugd vandaag in beweging kan brengen verpakt in machistische rock? Dat betekent dat de duivelse dogma’s nooit zijn uitgeroeid.” (De Standaard, 9 juli jl.)
In Polen zien ze ook hoe het fascisme onder president Zelensky in Oekraïne wordt verheerlijkt.
Einde mei 2026 nam de Oekraïense president Zelensky deel aan de herbegrafenis van de stoffelijke resten van Andry Melnyk, één van de leiders van de nazistische militie OUN-UPA tijdens de oorlog.
Zelensky noemde Melnyk “één van onze helden”. Deze “held” vermoordde onder zijn leiding duizenden Polen, joden, antifascisten die werden gedumpt in massagraven. Uit woede voor zijn aanwezigheid en huldebetoon pakte de Poolse president Karol Nawrocki de Oekraïner Zelensky de Orde van de Witte Adelaar af, de hoogste Poolse onderscheiding.
Wie even in het verleden graaft van vooraanstaande leiders in landen in de EU ziet nu kleinkinderen van fascisten aan de macht wier grootvaders een vooraanstaande rol hadden in de nazi-machinerie (onder meer de grootouders van de huidige Duitse kanselier Friedrich Merz). Of uit families kwamen die close waren met nazi’s (Ursula von der Leyen-Albrecht).
Zoals b.v. ook de voormalige Duitse minister van Buitenlandse Zaken (2021-2025) Annalena Baerbock (Groen). Ze is de kleindochter van Waldemar Baerbock die aanhanger was van het nazisme. Hij vocht aan het Oostfront. Annalena Baerbock nam nooit afstand ervan en verklaarde zelfs trots te zijn op de prestaties van haar grootvader.
Memorabele voorgangers (***)
Je moet geen politiek genie zijn om in te zien dat de enige weg voor de toekomst van de volkeren in Europa en Rusland vreedzame coëxistentie is, waarin de veiligheid van beide buren gewaarborgd wordt en win-win relaties worden hersteld.
De vreedzame coëxistentie en zelfs partnerschap wordt met alle mogelijke middelen bestreden door Washington en zijn Atlantische Trump-vazallen in Europa.
Washington en de NAVO zijn de hoofdverantwoordelijken voor de gespannen relaties met Rusland. Het heeft sinds het einde van WOII een verdeeld Europa in de hand gewerkt en voert een koloniale oorlogspolitiek, wereldwijd. En nu de oorlog tegen Iran.
Wat nu in 2026 gebeurt met de militarisering, het oprukken van de NAVO oostwaarts naar Rusland én naar Azië is een boulevard naar oorlogen en destructie. Het komt bovenop de huidige ecologische catastrofes die de wereld teisteren.
In het heetst (!) van de naoorlogse Koude Oorlog stonden Europese staatsleiders op om te streven naar vreedzame coëxistentie met de Sovjet-Unie. En een eigen weg voor Europa in te slaan tussen Washington en Moskou.
We denken aan de Franse generaal en president Charles de Gaulle, aan de sociaaldemocratische kanselier van West-Duitsland Willy Brandt, aan de Belgische Buitenlandminister en christendemocraat Pierre Harmel, aan de leider van de grootste Communistische Partij in Europa toen, de Italiaanse PCI, van Enrico Berlinguer. En aan de ex-partizanenleider tegen de nazibezetters van Joegoslavië, Josip Broz Tito, die als staatshoofd toen mee aan de basis lag van de beweging van Niet Gebonden Landen los van Washington en Moskou.
Dè vraag is: hoe kan de draad terug opgenomen worden voor het streven naar vreedzame coëxistentie van onze memorabele voorgangers uit de Koude Oorlog? Hoe kan het destructieve militaristisch spoor van vandaag verlaten worden?
Ter herinnering. Reeds in de jaren negentig van vorige eeuw voorspelden Amerikaanse topdiplomaten publiek dat plannen om Oekraïne in de westerse invloedsfeer trekken oorlog betekende met Rusland. Die plannen werden al in 2008 door president Bush jr. gepromoot op een NAVO-top in Boekarest (Roemenië) en stuitte aanvankelijk op verzet van Frankrijk en Duitsland.
Oekraïne is door een extreemrechtse staatsgreep in 2014 uit de Russische invloedsfeer geforceerd. In de oostelijke delen van het land Donbas werd de Russische taal verboden door de coupplegers. Autonomie van de overwegend Russischsprekende Donbas binnen Oekraïne werd verworpen. In de grote havenstad Odessa werd een vakbondsgebouw door trawanten van de coupplegers in brand gestoken waarbij vijftig doden vielen. De coupplegers wilden met geweld de oostelijke provincie Donbas onderwerpen.
De opgebouwde spanningen resulteerden in een Russische invasie in 2022. Vervolgens werd de oorlog aangemoedigd door het Westen om voor een overwinning tegen Rusland te gaan. De Buitenlandminister van de EU (2019-2024), Josip Borrell stelde dat: “Met Rusland alleen kan gepraat worden over zijn capitulatie”.
Een toekomst voor de OVSE?
Vredespolitiek vereist onderhandelingen tussen tegenstanders. Het meest gehoorde argument tegen onderhandelingen is de onbetrouwbaarheid van Poetin. Vredesgesprekken beginnen altijd met wantrouwen dat geleidelijk moet wegebben. Bovendien is het weinig geloofwaardig Poetin onbetrouwbaar te noemen terwijl men zelf de schoothond is van een volstrekt onbetrouwbaar individu als “daddy” Trump.
In het belang van een duurzame oplossing voor Oekraïne en de regio is een neutraal statuut van het land buiten de NAVO aangewezen. (Het Oostenrijkse model kan daarbij als voorbeeld dienen. De Sovjet- troepen trokken zich na een akkoord met de geallieerden in 1955 terug uit het land en een neutraal Oostenrijk verkreeg zijn soevereiniteit terug.)
Gebieden zullen voor Oekraïne in die regeling verloren gaan (maar voor wie dat onoverkomelijk vindt herinneren we aan de acties van de NAVO voor de afscheuring van de regio Kosovo van Servië in 2008 en de bezetting van Noord-Cyprus door NAVO-land Turkije of de illegale bezetting van Palestijnse en Syrische gebieden door Israël).
In het Westen wil men vanuit een bijna genetisch koloniaal denken van honderden jaren oud, niet aanvaarden dat veiligheid niet kan bereikt worden door de onveiligheid van de anderen te vergroten. We denken dan niet alleen aan Rusland, maar ook aan Amerikaanse koloniale plannen voor de verovering van Groenland, Venezuela, Canada, Mexico, Cuba, de Straat van Hormuz…
Veiligheid is iets wat je samen opbouwt: ik ben pas veilig als jij je ook veilig voelt. Die eenvoudige waarheid ligt voor Europa aan de basis van de Slotakte van Helsinki (1 augustus 1975) vijftig jaar geleden ondertekend door alle NAVO- en Warschaupactlanden. Hieruit kwam de OVSE tevoorschijn.
De Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa (OVSE) had de kern kunnen vormen van een Europese veiligheidsconstructie, gericht op diplomatie, ontspanning, wederzijds vertrouwen en ontwapening. De OVSE-formule is echter een nachtmerrie-scenario voor de NAVO en Washington, één dat Europa niet verdeelt en dat de overbodigheid van de NAVO zou aantonen.
Vandaag zijn de militaristen en de NAVO-vertellers de grote roepers in de media en de politiek. Toch ontstaan er stilaan andere geluiden tegen de bullebakken.
De Belgische eerste minister Bart De Wever zorgde in maart 2026 voor opschudding door te stellen dat de EU moet onderhandelen met de Russische president Poetin om een einde te maken aan de oorlog in Oekraïne en de relaties met de Russische Federatie te normaliseren.
De gewezen Secretaris-Generaal van de NAVO, de Belgische sociaaldemocraat Willy Claes steunt publiek volop de voorstellen van Premier De Wever. In de EU is er sprake van het aanduiden van een gezant die rechtstreeks in contact met het Kremlin moet treden. (Waarom zou dit premier De Wever niet kunnen zijn?)
De Estse premier Alar Karis verklaarde dat Europa aan het begin van de oorlog in Oekraïne een kans op vredesonderhandelingen heeft gemist. De Finse president Alexander Stubb, als buurstaat van Rusland (met de langste grens van ca 1300 km), relativeert de dreiging vanuit Rusland. Regeringsleiders van Slovakije en Servië pleiten voor onderhandelingen.
Europa is op een militaristisch, economisch en politiek zelfvernietigend pad, maar nog niet verloren.
Miel Dullaert
Referenties
(*) Johan Op De Beeck, “Napoleons nachtmerrie” (Epo, 2012): “Wat zich in 1812-1813 heeft afgespeeld is bijna surrealistisch. De cijfers zijn zo buitenissig dat ze nauwelijks nog te bevatten zijn voor onze gepamperde breinen. In de zomer van 1812 was de Grande Armée het sterkste en grootste leger dat de wereld ooit gekend had. Het telde 600.000 soldaten. Nog geen jaar later was het uitgedund tot 25.000. Van de 250.000 paarden die Rusland waren binnengereden keerden in de lente 18.000 strompelende skeletten terug. Meer dan duizend kanonnen hadden de Fransen aangevoerd, slechts honderden brachten ze mee naar huis” (blz. 24).
(**) Sevim Dagdelen, Samen met Sahra Wagenknecht stapte ze uit Die Linke. Samen met anderen richtten ze in 2024 de “Bündnis Sahra Wagenknecht” (BSW) op, de partij voor “Rede en Rechtvaardigheid”.
(***) Ludo De Brabander,” NAVO, Mythes, Macht, Militarisme”, 334 blz. (Epo, 2026).
dagelijks iets degelijks 