Sanctum is een zogenaamde overlevingsfilm (hier vindt men informatie over het filmgenre, met een lijst van verwante films) die mede geproduceerd werd door James Cameron. De film werd geregisseerd door Alister Grierson en geschreven door John Garvin en Andrew Wight. De hoofdrollen worden gespeeld door Richard Roxburgh, Rhys Wakefield, Alice Parkinson, Dan Wyllie en Ioan Gruffudd.
Het concept is geïnspireerd op een incident in 1988 waarbij Wight en andere grotduikers vast kwamen te zitten in de Esa’ala-grot in Papoea-Nieuw-Guinea, één van de onderwatergrotten van de Nullarborvlakte, nadat een storm de ingang had doen instorten. Er werd ook in echte grotten gefilmd in het grotduikgebied van Zuid-Australië rond Mount Gambier. Stuntduiker Agnes Milowka, die als dubbelganger te zien is in de reeds uitgebrachte film, verdronk op 27 februari 2011 in een van deze grotten toen ze naar verluidt zonder lucht kwam te zitten. In opvallende overeenkomsten met het filmscript liet ze ook haar reservetank achter om zich een weg te banen door de nauwe doorgang, en het is eigenlijk zij die de verdrinkingsscène van Judes speelt.
De titel Sanctum is eigenlijk heel zorgvuldig gekozen. “Sanctum” komt uit het Latijn en betekent letterlijk “heilige plaats” of “afgesloten, beschermde ruimte.” In de film (2011) verwijst dat op meerdere lagen naar de grot waarin het verhaal zich afspeelt.
1. De grot als een heilige, onaantastbare plek
De enorme grotten van Papoea-Nieuw-Guinea zijn:
- extreem moeilijk toegankelijk
- onaangeroerd door mensen
- levensgevaarlijk
Voor speleologen (grotonderzoekers) zijn zulke plekken bijna heilig: het zijn de laatste echte “witte plekken” op aarde. Ze mogen niet zomaar worden betreden — alleen met respect, kennis en discipline. De grot is dus letterlijk een sanctum: een plek die je niet kunt dwingen, alleen kunt betreden onder strikte voorwaarden.
2. Een ironische betekenis
In religieuze zin is een sanctum een veilige plek.
Maar in de film wordt die “heilige ruimte” juist een dodelijke val.
Wat een sanctum zou moeten zijn — een beschermde plek — wordt:
- afgesloten
- verstikkend
- een test van wie mag overleven
De titel krijgt zo een wrange, bijna sarcastische lading.
3. Innerlijk sanctum
De film gaat niet alleen over een grot, maar ook over mensen die tot hun kern worden teruggebracht:
- angst
- loyaliteit
- schuld
- overlevingsdrang
In de grot worden alle sociale maskers weggenomen. Wat overblijft is het innerlijk heiligdom van ieder personage — wie ze echt zijn wanneer alles wordt afgenomen.
Kort gezegd:
De titel Sanctum verwijst tegelijk naar:
- de heilige, ongerepte grot
- de afgesloten ruimte zonder ontsnapping
- en het innerlijke heiligdom van de personages onder extreme druk
Het is dus een symbolische titel, niet zomaar een stoer woord.
De film, een coproductie tussen Australië en de Verenigde Staten, maakt gebruik van 3D-fotografietechnieken die eerder werden gebruikt voor Camerons Avatar. Universal Pictures en Relativity Media kochten de distributierechten voor verschillende gebieden.
De film werd op 4 februari 2011 in Australië uitgebracht en een dag later in de Verenigde Staten. Ondanks de over het algemeen negatieve recensies van critici, was het een kassucces met een opbrengst van 108 miljoen dollar tegen een budget van 30 miljoen dollar. De film ontving ook een AACTA Award- nominatie voor Beste Visuele Effecten. Rotten Tomatoes meldt dat 29% van de 171 critici de film een positieve recensie gaf, met een gemiddelde score van 4,5/10. De consensus van de critici op de site luidt: “Sanctum is prachtig gefotografeerd en maakt beter gebruik van 3D-technologie dan de meeste films, maar dat compenseert niet het onhandige script en de levenloze cast.” De Britse Daily Express gaf de film 3 van de 5 sterren en schreef: “De actie wekt niet helemaal de claustrofobische intensiteit op die je verwacht, maar de vader-zoon-verhaallijn is voldoende krachtig.”
Ronny De Schepper (op basis van Wikipedia en chatgpt)
dagelijks iets degelijks 