Vanaf de eerste dagen van 2026 heeft president Trump zijn masker van vredesapostel laten vallen. Zijn bedoelingen worden duidelijk. Hij wil zoals vanouds de wereldheerschappij. Niks nieuws onder de zon. De Amerikanen voeren al decennia een beleid waarin ze partij, rechter en beul zijn. Met Trump blijft nu de naakte agressie over zonder moraliserende vergoelijkingen. Het Amerikaanse imperialisme heeft een nieuwe “sheriff” in town. De volkeren, ook de Amerikanen, weten wie hun vijand is.
Sommigen zijn geschokt, verbaasd dat Trump en cs dat het kapitalisme in de richting van agressief imperialisme en neofascisme drijft. Ze hebben ongelijk.
Trumps voorgangers Ronald Reagan, Bill Clinton, vader en zoon Bush sr. en jr., Barack Obama en Joe Biden waren niet veel beter, alleen verpakten ze hun moorddadige acties, oorlogen en interventies (Joegoslavië, Nicaragua, Grenada, Afghanistan, Irak, Libië, Syrië, Somalië, Cuba…) in moralistische mensenrechtenverhalen.
De eeuwige oorlog
Het imperialistisch en neoliberaal beleid van vernoemde presidenten plaveide de weg voor de komst van een Trump. Hij is het voorlopig eindpunt van een decennialange verrotting van de Amerikaanse maatschappij, waarvan Trump de perfecte illustratie is.
De sleutel van het gewelddadig Amerikaans imperialisme ligt echter in de ontwikkeling van een dodelijk monster: het Amerikaanse militair-industrieel complex.
In zijn afscheidsspeech (1961) als president van de VS waarschuwde de vroegere generaal Dwight D.Eisenhower voor de onterechte invloed van het militair-industrieel complex. Als succesvol voormalig generaal in WOII (landing in Normandië) benadrukte hij in zijn toespraak dat de combinatie van een enorme wapenindustrie en een groot leger de democratie kan bedreigen. Hij sprak zijn bezorgdheid uit voor de economische en democratische gevolgen van permanent hoge militaire uitgaven in de VS.
De Amerikaanse wapenindustrie in 2025 eist steeds meer conflicten om de aandelenkoersen hoog te houden. Lockeed Martin, Boeing en Raytheon ontvangen miljarden voor raketten en bommen om Palestijnen te vermoorden in Gaza en de strook land naar het stenen tijdsperk te bombarderen, om scholen en hospitalen in Jemen te vernietigen, of de kerncentrifuges in Natanz, Iran. De wapenfabrikanten vragen voor hun winsten de “eeuwige oorlog”.
Is Europa de ezel?
Eeuwenlang oefende het Westen niet alleen bloedige en moordzuchtige macht uit over zijn kolonies, waar de zon nooit onder ging. Maar er is een derde pijler. Het Westen was ook nog meester van de emotioneel-culturele interpretatie van de aanwending en de gevolgen van geweld en macht. We hebben het over de cognitieve-culturele oorlogsvoering, het fabriceren van consensus. Wat nog aan belang wint met de hoog technologische evolutie.
Eeuwenlang bepaalde het Westen wat legitiem was en niet. Welk conflict aandacht verdiende en welk als ‘complex’ werd afgedaan. De volkerenmoord in Gaza b.v. is een goed voorbeeld. De genocide gaat ondanks een zogenaamd staakt-het-vuren verder, zij het nu in slow motion met de slechte weersomstandigheden en gebrek aan verzorging en huisvesting.
De media laten het over Gaza nu grotendeels afweten. Het is alsof ergens op een knop geduwd werd. De massabetogingen zijn verdwenen. Over politieke soevereiniteit en democratie voor de Palestijnen en hun lijden sinds 1948 hebben we het al helemaal niet.
Het Westen had dus decennialang het intellectuele en propagandistisch vermogen om te benoemen wat ertoe doet en wat kan worden genegeerd.
De Atlantisten in Europa speelden daarin een cruciale rol. Ze komen allemaal uit dezelfde reageerbuis, in een Atlantische broedmachine. Zwermen Europeanen van vnl. hogere en middenkaders staken, sinds het einde van WOII, de oceaan over.
Om zich intellectueel en emotioneel goed te doen in de “stad van het licht op de heuvel” aan universiteiten, in het bedrijfsleven, in het leger en in de financiële sector. Ze verwierven van de VS een soort loyauteitscertificaat.
Er ligt een verpletterende verantwoordelijkheid bij de Europese Atlantisten die sinds WOII van Europa een vazal, een relatief zwakke partner hebben gemaakt van de VS. Europa wordt in de grote wereld gezien als een aanhangsel van Washington.
Europa moet opletten niet in de rol van de ezel terecht te komen die tussen de hooibalen niet weet van welke te eten en uiteindelijk sterft van de honger.
Trump de nieuwe sheriff in town?
Deze tijd markeert niet de nederlaag van het Westen, noch de ineenstorting van zijn instellingen, noch het formele einde van zijn economische, militaire, culturele macht.
2025 wees o.i. op iets veel diepgaander en juist daarom veel moeilijker te beheersen. Het verlies van het monopolie op de definitie van de werkelijkheid. Het voorrecht voor de interpretatie van de werkelijkheid onder controle van Washington werd doorbroken. En de brutaliteit van president Trump is een katalysator van dat proces.
Een illustratie daarvan bleek op het recente ontmoetingsforum van de westerse elites in Davos waar de Trumpiaanse minister van Handel Howard Lutnick tijdens een agressieve toespraak op een diner, openlijk pleitte voor het opdrijven van de steenkoolwinning en olieboringen, wat de aanwezige gewezen Amerikaanse vice-president Al Gore “krankzinnig” noemde en hem zelfs tot een ‘boe geroep’ bracht.
Christine Lagarde is de president van de machtige Europese Centrale Bank (ECB), en overtuigd Atlantist. Ze kon het niet meer horen hoe de minister Europa aanviel. Ze verliet vroegtijdig het diner, ook nadat de Amerikaanse minister letterlijk stelde dat: ”Trump de nieuwe sheriff in town is van het kapitalisme”.
Collectief bewustzijn
De bloedige Amerikaanse inval in Venezuela op 3 januari 2026 en de ontvoering van president Nicolás Maduro en zijn echtgenote Celia Flores is voor altijd in het geheugen gegrift van de Venezolanen, Zuid-Amerikanen, de volkeren in het Zuiden. Ze eisen zijn onmiddellijke vrijlating.
Het brutaalste aspect van de aanval is dat de soevereiniteit van een land werd geschonden. Vandaag bewijst Venezuela dat zelfs de brutaliteit van een ontvoering bewezen heeft dat de soevereiniteit van een volk en land meer is dan een juridische formule. Het is de hoogste vorm van collectief bewustzijn.
Het Amerikaans geweld en de ontvoering heeft het omgekeerde bewerkstelligd. Namelijk, de aanval versterkt de Venezolaanse eenheid, de legitimiteit van het verzet tegen de agressor. Venezuela reageerde eensgezind: de staatsinstellingen bleven operationeel, de straten liepen vol met de eis tot vrijlating van hun president en echtgenote, de strijdkrachten werden ingezet.
Maduro wordt daar door massa’s mensen gezien in het zuiden als de tweede Nelson Mandela. In Europa is het verdacht stil over de solidariteit. De extreemrechtse oppositieleidster kreeg in Oslo zelfs de Nobelprijs voor de Vrede. In brede EU-middens heerst begrip voor de brutale inval en ontvoering na jaren stemmingmakerij.
Venezuela heeft ervaring met wat op 3 januari jl. gebeurde. Hugo Chávez in 1998 verkozen als president startte een links-progressief, patriottisch Bolivariaans project voor Venezuela. Hij werd in 2002 ontvoerd als het begin in een staatsgreep. Het verzet van het volk en het leger maakte de staatsgreep en ontvoering ongedaan.
De beschuldigingen van Trump aan het adres van Maduro van drugshandel zijn in hoge mate cynisch en hypocriet. Eén van de grootste beschuldigingen zou zijn dat Maduro leider zou zijn van het drugskartel “Cartel de Sole” of “Zonnekartel”. Maduro was nog niet verschenen voor de rechter in New York of die beschuldiging hadden de Amerikanen al laten varen.
Het decennialang extreemrechtse Columbia en vriend van de VS, is de belangrijkste cocaïneproducent. Het Amerikaanse DEA (Drug Enforcement Agency) ontkennen in rapporten, net als de VN, dat Venezuela een belangrijk knooppunt is van de drughandel naar de Verenigde Staten.
De Mexicaanse president Claudia Sheinbaum stelt dat de VS de wapens verkopen aan de drugsbaronnen en hun (extreemrechtse) doodseskaders. En dus medeplichtig zijn aan het bloedvergieten in Mexico en elders in drugoorlogen..
Dollarmonopolie doorbreken
Het geniale beleid in China heeft het land in veertig jaren gebracht tot een bijna supermacht. Het Pentagon verklaart China tot de grote vijand
China heeft krachtig gereageerd op de Trumps agressieve tariefplannen voor de import van Chinese goederen. Trump bond al snel in. Hetzelfde met het Brazilië van president Lula.
In plaats van zijn hegemonie te versterken heeft het agressieve beleid van de VS vnl. de zuiderse landen ertoe gebracht hun lot zoveel mogelijk in eigen handen te nemen.
De dollar was decennialang het wereldwijd symbool van de universaliteit van het Amerikaans kapitalistisch systeem en zijn imperialistische macht. De de-dollarisering is niet alleen een economische trend geworden maar ook een overlevingsmodel voor staten die niet willen dat hun reserves op een dag worden bevroren door een half ontspoorde bejaarde in het Witte Huis die werkt onder controle van de grote investeringsfondsen, het militair industrieel complex en de technologie bonzen.
De dollaroverheersing doorbreken is een speerpunt. Irak en Libië moesten daarvoor de hoogste prijs betalen: deze landen werden vernietigd, hun leiders vermoord omdat zij zochten naar eigen valuta voor de wereldwijde (petro)dollar.
De opkomst van alternatieve machtscentra zoals de BRICS-landen (met als kern Brazilië, Rusland, India, China, Zuid-Afrika (45% van de wereldbevolking en 35% van het BBP) introduceerden in 2025 een eigen valuta gekoppeld aan goud en nationale valuta. Het is een direct antwoord op het gebruik van de dollar als een instrument van politieke chantage.
Meer dan vijftig landen zijn begonnen met gebruik van alternatieve betaalmethoden. China en Rusland hebben hun eigen Swift (wereldwijd Amerikaans betaalsysteem gevestigd in het Brusselse) opgericht. Voor het eerst in dertig jaar hebben centrale banken meer activa in goud dan dollars.
Een nieuwe wereld?
Nu is er een nieuwe wereldheerser opgestaan in Noord-Amerika. Er is geen reden waarom Trump en cs. net als zijn Europese voorgangers niet hun ruggengraat zullen breken in een poging de wereld te veroveren.
Er is wel iets nieuws. Voor het eerst is er openlijke vijandigheid van de VS tegen Europa met de dreigingen over Groenland. Vraag: is er een Koude Oorlog begonnen binnen de EU en de NAVO, pro-Europeanen versus pro-Atlantisten?
De wereldheerschappij waar de Verenigde Staten nu met getrokken pistool naar streven is gedoemd te mislukken. Er zijn precedenten in de wereldgeschiedenis.
In het begin van de 19e eeuw riep de Franse keizer Napoleon zichzelf uit tot heerser van Europa en over de hele wereld. Het werd een trieste nederlaag en eindigde in verbanning. Halverwege de 20e eeuw probeerde de nazi-Führer Hitler het nog eens. En met zijn bondgenoten Japan en Italië de heerschappij over alle continenten te vestigen. We weten hoe dit miljoenen kostende levens eindigde.
De westerse wereldorde van de neoliberale elites is, zoals gezegd, niet langer in staat zich als universeel te presenteren. Het resultaat is geen chaos, maar iets veel subtielers en venijniger. Voor het Westen is dat de erosie van zijn geloofwaardigheid in de grote wereld (cfr.Gaza, Cuba, Venezuela).
Daarenboven is het bloedig geweld van het Westen in de koloniale tijd niet vergeten. Het geweld, plunderen, moorden is nooit weggeweest, tot vandaag.
Voor alle sceptici ten aanzien van de BRICS-landen zijn we het met de Britse Dr.Jenny Clegg (onderzoeker, publicist en China-kenner) grotendeels eens: “BRICS kan een einde te maken aan de eeuwen lange Westerse dominantie en Amerikaanse hegemonie. De twee obstakels moeten eerst uit de weg geruimd worden vooraleer de deur naar progressieve en zelfs socialistische vooruitgang kan geopend worden”.
Het Zuiden heeft het potentieel om de wereld te dekoloniseren en een einde te maken aan het westers imperialisme. Vooral als zij focussen op hun eigen ontwikkeling ten dienste van hun volkeren. Dat betekent toegang tot energie (klassiek én duurzaam), stabiele vervoerslijnen, alternatieve betalingssystemen, politieke soevereiniteit, soevereine voedselsystemen, opbouw van onderwijs en cultuur, volkswelvaart en ecologische transitie.
Miel Dullaert
dagelijks iets degelijks 