Na de twee mislukte pogingen om via het Toeval een goed boek uit mijn bibliotheek te kiezen heb ik in maart 2015 maar resoluut op zekerheid gespeeld. Het Toeval speelde in zoverre nog een rol dat we vandaag achter een bus van De Lijn reden waarop in het groot publiciteit werd gemaakt voor het nieuwste boek van Haruki Murakami, toch iets uitzonderlijks als je weet dat het om een boek gaat en niet om een film of een cd! En dus ben ik maar eens gaan kijken of ik zelf ook nog iets had staan van deze auteur dat ik nog niet had gelezen en zo ben ik bij “Sputnik Sweetheart” terecht gekomen…
Op pagina 8 krijgen we reeds een verklaring van de titel. Op dat moment weten we ook al dat de roman (eerder een uitgesponnen novelle) gaat over een jonge vrouw, Sumire, die verliefd wordt op een zeventien jaar oudere vrouw Miu. Sumire is een would-be schrijfster, die op dat moment dweept met Jack Kerouac en Miu vraagt haar daarop: “Wasn’t he a Sputnik?” Sumire is even de kluts kwijt, tot Miu eraan toevoegt: “Isn’t that what they called the writers back then?” Waarop Sumire begrijpt dat ze “beatnik” bedoelt: “Ever since that day, Sumire’s private name for Miu was Sputnik Sweetheart.” Sputnik is overigens ook Russisch voor “reisgezel”. Dat zal eveneens een rol spelen in het werk. Net als het feit dat een Sputnik eigenlijk overeenkomt met een “gouden ei”, zoals Tim Krabbé dit in zijn gelijknamige novelle omschrijft…
Moeilijker had ik het met de verklaring van Sumire’s eigen naam (p.19): “According to her father, her mother had chosen the name Sumire. She loved the Mozart song of the same name and had decided long before that if she had a daughter that would be her name.” Dus ik maar zoeken naar een lied van Mozart dat “Sumire” heet. Niets te vinden uiteraard en aangezien het woord ook in het Engels niks betekende, viel eindelijk mijn nikkel dat ik het in het Japans zelf moest gaan zoeken. En dat bleek dus “violet” te zijn, of – zoals het bij Mozart heet – “Das Veilchen” (KV.476). In “Das Veilchen”, “a careless girl disregards and destroys a violet, metaphor for a young man.” (Wikipedia) Ik was wel verbaasd dat het een gedicht betrof van Goethe! Geen wonder dat sommigen Mozart al tot de romantiek rekenen!
Ronny De Schepper
dagelijks iets degelijks 