Ik kom ze her en der nog weleens tegen. Van Dongen, Evenepoel en De Vlaminck bijvoorbeeld. In Rotterdam, Luik en zelfs in Sint Petersburg, of all places. Nee niet op de koers, maar in respectieve kunsttempels als de Kunsthal, het Luikse “Musée des Beaux Arts” (BAL) of de Hermitage. Het gaat ook niet over Wies of Arthur maar over Kees van Dongen (1877-1968). En niet over Remco maar Henri Evenepoel (1872-1899). Geen Eric of Roger, wel Maurice met een bijna gelijk gespelde familienaam. Het zijn ook geen renners dat had u al wel begrepen. Behalve eentje dan. Wel fameuze schilders uit vroeger dagen. Vertegenwoordigers van het fauvisme. Deze Franse vorm van wat later expressionisme is genoemd, wordt gekenmerkt door het gebruik van ongemengde kleuren, felle kleurcontrasten en zware contourlijnen. Vanwege de volgens -toenmalige- critici (te) wilde en impulsieve stijl, kregen ze de geuzennaam ‘fauves’-wilde beesten- toebedeeld. 

Ook ene Rik Wouters (1882-1916) hoorde bij die stroming. Zeker derhalve niet te verwarren met Rik Wouters die heel veel later als renner bij Televizier reed. Met Van Gogh had deze laatste Rik wel gemeen dat ie geboortig is uit West-Brabant maar daar houdt de link naar artisticiteit ook wel op.

Maurice De Vlaminck, ook het schilderij hierboven is van zijn hand

Voor dit verhaaltje is De Vlaminck (1876-1958) wel een uitgesproken protagonist. Want geloof het of niet maar Maurice was ook wielrenner en wel in het fin de siècle. In Frankrijk waar het allemaal gebeurde tijdens “la belle époque”.
Dat zijn vader van Vlaamse komaf was kan natuurlijk niet missen. Van moeders kant kwam Lotharings bloed. Volgens de overlevering waren ze “bohemien” muzikanten. Vanuit die entourage ontwikkelt de jonge Maurice zich logischerwijs tot een “homme de coeur”, avontuurlijk, moedig en genereus. Ook wel onbekommerd, als een zigeuner levend van de dag. Als lantaarnopsteker en afficheaanplakker scharrelt hij zijn kostje bij elkaar. Maar dan lokt iets heel nieuws: het cyclisme. Waarom geen gebruik maken van jeugdige kracht, om roem en eer te vergaren. En zo een riant inkomen te verwerven. Grote voorbeelden te over in die dagen. Met lovende kritieken in de krant.
Van dat laatste is heden ten dage eigenlijk niets meer terug te vinden. Zijn exploten zullen daarom wel ondermaats geweest zijn. Toch zijn er heel recent nog wel artikelen verschenen, bijvoorbeeld in het Engelse Apollo Magazine en het Vélo Mag van L’Équipe waarin min of meer ronkend over zijn deelname als amateur aan Parijs-Roubaix 1897 wordt verhaald. Kennelijk heeft hij de eindstreep niet gehaald en daarna besloten om het over een andere boeg te gooien en de vélo aan de wilgen te hangen. Hij werd vioolleraar en later schilder, toch meer verfijnde takken van sport.
Eenmaal ondergedompeld in de stijl van Vincent van Gogh, te weten diens dan ongebruikelijke ruwe penseelvoering en het gebruik van intense kleuren, wordt Maurice in het Parijs van 1905 als adept, de spil van het fauvisme.


In de line-up van het vertrek van Parijs-Roubaix 1897 was geen Maurice te bekennen. Wie er wel prominent op staat is Hypolite Figaro “dit” Vendredi, destijds ook wel oneerbiedig door de pers als “sauvage” gekenschetst. Het werd niet eens als beledigend ervaren door de goegemeente; verre van. Het zou nog heel erg lang duren voordat het begrip “woke” was uitgevonden. 
De eerste “homme de couleur” die zijn intrede deed in de wielrennerij. Over “Vendredi” cum suis meer in de volgende episodes.

Hipolyte Figaro alias Vendredi

Toch zou Maurice de Vlaminck, als gevierde kunstenaar, zijn verleden als renner niet verloochenen. Ooit in zijn artistieke leven vergeleek hij de welhaast ondraaglijke kwelling van het kunstenaarschap met het labeur en het lijden van Parijs-Bordeaux (sic)*, een koers die hij zelf overigens nooit heeft gereden. 

Wordt vervolgd !!

*In “Le Petit Parisien” van 31 januari 1921 zegt MdV ou le colosse anxieux :
«  LA VIE D’UN PEINTRE C’EST LA COURSE PARIS-BORDEAUX. Quand vous arrivez à Tours, il faut qu’il vous reste du souffle pour aller à Poitiers. Là, il faut en trouver pour atteindre Angoulême, et, si vous claquez à Angoulême c’est comme vous n’aviez fait rien. Le tout est de bien régler le jeu de ses poumons »

Theo Buiting, 28/4/2021

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.