Het is al heel wat jaren geleden dat we ons mochten verheugen op een heus boekenprogramma op de nationale televisie. Enfin verheugen… het was maar een saaie bedoening. Er waren nog wat goede bedoelingen die min of meer met literatuur te maken hadden, zoals de reeks ‘Ten huize van..’ van Joos Florquin die daar soms een literator bezocht. Of het onvolprezen ‘Winteruur’ van Wim Helsen, de dagsluiting die filosoferend over een tekstfragment vaak ook de rand van de literatuur raakte. Maar echte info, nee. Nu daagt aan de horizon een vreemde titel: ‘Brommer op zee’, ontleend aan één der korte zeeverhalen van Maarten Biesheuvel waar de knaap Isaäc een man op een bromfiets over de golven ziet rijden – een wondermooie, fragiele tekst. Dat belooft alvast!

Dan neem je kennis van de namen der presentatoren. Ruth Joos, begon bij Klara, presenteerde o.m. Re Publica en momenteel De Ochtend op Radio 1. Zij was tweemaal juryvoorzitter bij de Gouden Uil. Samen met haar zullen we haar Nederlandse collega, televisiemaker, acteur, schrijver Wilfried de Jong ontmoeten. Staan deze garant voor intelligente gesprekken, vast wel. Voor een boeiend programma, afwachten…

Want natuurlijk mogen we vrezen dat er allerlei trucjes gebruikt worden, dat er filmpjes komen, flitsende beelden, gedoe, kortom moderne zenuwachtige televisie. Maar nee, ik kijk en haal na een uur opgelucht adem. Rustige televisie die mij iets leerde, en die mij liet genieten van woorden, zinnen, stemmen.

Eerst hadden beiden het kort over een persoonlijk aanbod dat ze naar de studio hadden gesleept, het konden romans, poëzie, een fotoboek zijn: telkens een kleine treffende introductie die je reeds liet verlangen naar elk werk – wat duidelijk de bedoeling was. Tijd om aan te schuiven bij de theatermaker, inmiddels bijna 70 jaar, Josse De Pauw die twintig jaar geleden ‘Werk’ schreef en nu uitpakt met ‘In open veld’. Het interview, indien het zo mag genoemd worden, ontrolt zich rustig. Nauwelijks vragen. De schrijver praat. Krijgt soms een woordje toegeworpen, een blik – hij aarzelt, zucht, peinst, en droomt hardop; hij voelt zich niet uitgehoord. Geen spervuur. Het kabbelt, maar blijkt des te indringender. “Het begin”… daar draait het om, het einde kennen we wel, filosofeert De Pauw. Zijn zinnen ontstaan ter plekke. De interviewers laten hem zijn gang gaan, zoals het hoort indien iemand iets ‘zégt’. 

Dan volgde wat vooral een leuke vondst is, entertainment. Wilfried de Jong zonderde zich af in ‘het schrijfhok’ waar hij een brief schreef aan de zich tegenover hem bevindende Nelleke Noordervliet, auteur van talrijke vaak historische romans. Zij zal op het einde van het programma haar antwoord klaar hebben. In dit geval bleek het een mooi experiment.

Tenslotte kwam de debuterende Sofie Lakmaker aan bod – het is immers de bedoeling telkens twee schrijvers uitgebreid over hun werk aan het woord te laten. Haar roman ‘De geschiedenis van mijn seks’ blijkt een coming-of-age verhaal over gender, relaties, seks, maar ook over eenzaamheid en verlies. Ook hier werkte de interviewtechniek, en nogmaals ik zou aarzelen om over techniek te spreken want net het ontbreken ervan is de kracht van Joos en de Jong, uitstekend. De auteur haar gang laten gaan – niet opdringerig, geen vragenlijst, ook niet in het hoofd… het gesprek golft. En daar ben je als kijker en luisteraar graag en direct bij betrokken. Je geniet en wellicht leer je iets. En krijg je zin om te lezen. Iets van Josse de Pauw, of van Noordervliet, van Lakmaker, van om het even wie…

‘Brommer op zee’ is wekelijks te zien op zondag, om 19u20 bij VPRO op NPO2, en om 22u op Canvas.   

Johan de Belie 

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.