Er zijn heel wat interessante, boeiende programma’s te bekijken. En eventueel te becommentariëren. Waarom dus tijd besteden, verspillen zullen we maar zeggen, aan iets als een quiz. Waartoe dienen die tenslotte. Als amusement, entertainment, vulsel, ze gaan de verveling tegen. En ze bezorgen de kijker soms een feel good moment wanneer hij het antwoord op een gestelde vraag kent. Des te meer indien de kandidaat op het scherm het niet wist, joepie ik ben slimmer dat mijnheer modaal, mijn IQ… Dat verklaart het succes van een fenomeen als ‘Blokken’ dat nu al sedert 1994 hoge kijkcijfers scoort. Of is het het charisma van Ben Crabbé, zijn meestal nogal flauwe grapjes die je desondanks doen glimlachen, het feit dat je je vanuit je ingezakte zetel kan ergeren omdat er nog maar eens een lijntje van tetris gemist werd door een onhandige speler, “draai om dat blokje stuntel!”.

Het was donderdag en de pendule op mijn schouw kondigde met vier slagen aan dat het 20u40 was. Tja die klok is al jaren het noorden én het westen kwijt maar ik kan er geen afstand van doen – zij is een erfstuk van een tante. Haar laten herstellen, nee zoveel moeite wil ik niet doen, het was tenslotte een heel vervelend mens, die tante. Maar goed, donderdag twintig voor negen en de televisie stond ingeschakeld op VRT zoals me wel vaker overkomt. Toen startte, met een begingeneriek (de VRT is voorspelbaar op dit punt) een quiz: ‘1 jaar gratis’. Het concept uitleggen vereist heel wat uitleg en een diploma master in algebra, chemie en menswetenschappen; hoewel het indien je kijkt heel eenvoudig is.

Zestien kandidaten, na iedere aflevering valt telkens één sukkel af. Drie spelrondes met vragen die beantwoord worden (of niet!) door drie spelers vooraan terwijl achter hen de overigen zich groeperen bij de kandidaat van hun keuze die honderd punten kan verdienen, te verdelen tussen hem en zijn ‘achterban’. Staat hij alleen en heeft hij het correcte antwoord uit de multiple choice en uit zijn mouw geschud dan scoort hij 100; maar hebben vier sloebers zich achter hem geschaard vermoedend dat hij het antwoord zal kennen dan verdienen ze elk slechts 100:5 zijnde 20 punten. De drie vooraan wisselen volgens het in de loop van het spel behaalde aantal punten. Wanneer deze ronden gespeeld zijn volgt nog een vuurproef voor de pineuten die laatst vooraan overbleven, en tenslotte een cijferronde die definitief beslist wie naar huis moet.

Afwisselend is het in ieder geval. De vragen zijn vrij interessant of amusant. Het concept is spannend vooral omdat er door de kandidaten heel wat heen en weer gehold en gesprongen wordt om te gokken wie wàt zou weten en waar zich minder concurrenten bevinden teneinde meer punten te kunnen scoren. Terwijl de beheerder van het spel tussen neus en lip voortdurend op zoek is naar achtergronden van de bende voor hem en we hen in de loop van de afleveringen beter leren kennen. Inzet van dit alles: 1 jaar gratis, wat betekent dat de winnaar op het einde van de reeks naar huis gaat met een bedrag gelijk aan het netto jaarloon van de meestverdienende kandidaat. In seizoen 8 van de reeks die inmiddels aan de negende editie toe is (ooit gestart op 8 december 2001) bedroeg dat 71.712€, het record; in het 6de seizoen kreeg de winnaar een schamele 56.753€ mee naar huis.

‘1 jaar gratis’ was het geesteskind van Karel Vereertbrugghen en Herman Van Molle die inmiddels zijn hart verpandde aan Zweden. Deze laatste presenteerde de quiz gedurende zeven seizoen, geassisteerd door Katja Retsin. Inmiddels heeft Thomas Vanderveken deze taak overgenomen in het achtste en nu dus negende seizoen. In zijn eentje; besparingen nietwaar! En hij doet dat schitterend. Naast de formule (opbouw, vragen die intelligent of humoristisch zijn, spanning) is het zijn aanpak die een sfeer creëert waarmee hij van de groep van (oorspronkelijk zestien) een vriendengroep, een familie bijna, weet te maken. Die steeds minder tegen elkaar lijkt te strijden. Die de kijker steeds bekender wordt, intiemer. Natuurlijk zal het gebeuren in de coulissen daarbij ook een rol vervullen maar de aanpak van Vanderveken, hoe hij details uit het leven van de kandidaten reveleert, hen aan het woord laat, is subtiel en desondanks indringend. Zo leert de kijker Yassine de kok kennen, neemt hij afscheid van de sportinstructrice Meike, is verheugd wanneer kinesiste Joke de vuurproef overleeft, vraagt zich af of het radioloog Pascal is die het hoogste netto jaarloon levert (dat zal niet onthuld worden), sympathiseert met de 24-jarige Robin die handjeswapperend met zijn homoseksualiteit koketteert.

Zal het in de dertiende, de laatste aflevering nog om de knikkers gaan? Natuurlijk zal iemand graag zo’n slordige 70.000€ mee naar huis nemen. Maar gunnen Rosemary, Ilse, Pascal, Bjorn en Liesbeth de winnaar een reisje rond de wereld, allicht wel… en die sfeer, dat is het leuke van ‘1 jaar gratis’! Voor dit entertainment wil ik mijn pendule nog wel eens opwinden.     

Johan de Belie

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.