Het is vandaag 125 jaar geleden dat Peter Tsjaikovski de creatie van zijn zesde symfonie in b-mineur, bijgenaamd Pathétique, zelf dirigeerde in Sint-Petersburg.

Alhoewel ze door de critici slecht werd ontvangen, was Tsjaikovski zeer tevreden over zijn werk. Hij beschouwde de Pathétique als zijn beste werk.
De zesde symfonie, die hij heeft opgedragen aan zijn neef Vladimir Davydov, kan in zijn geheel beschouwd worden als een emotioneel geladen stuk, waarin klagende melodielijnen soms abrupt worden afgewisseld met heftige passages, of delen die aan een wals doen denken.
De naam Pathétique verwijst in eerste plaats naar de Pianosonate nr.8 in c mineur, opus 13, van Ludwig van Beethoven, die de naam Sonate Pathétique draagt. In de eerste maten van de symfonie zijn motieven van deze pianosonate te herkennen.
De compositie kent vier delen. Het eerste deel begint als een rustig adagio. Halverwege, na een korte fagotsolo waarvan de laatste noten worden aangeduid met pppppp, barst het gehele orkest plots uit in fortissimo en begint het allegro van het eerste deel. Het tweede deel doet als een wals aan, en is geschreven in de ongebruikelijke maatsoort 5/4. Deel drie, is zoals het al aangeeft, een levendig deel met soms kenmerken van een mars. Dit deel eindigt in een extatische uitbarsting van het gehele orkest met veel koperblazers en percussie. Het is daarom niet ongebruikelijk dat er na dit deel, tegen de ongeschreven wetten in, bij vergissing wordt geapplaudisseerd, dat heb ikzelf ook al een paar keer meegemaakt. Het vierde deel is een langzaam en aangrijpend deel, waarin het lijden van Tsjaikovski zelf als het ware doorklinkt. Met een serie dalende noten van de strijkers begint het als een klaagzang. Gedurende dit deel is er een hartslag hoorbaar, gespeeld door afgewisseld blazers of de contrabassen. Na een korte opleving luidt een zachte slag op de tamtam (sic) het noodlot in. De muziek sterft langzaam maar zeker uit. De hartslag, gespeeld door de contrabassen, vertraagt en dooft uit, waarmee de symfonie op een zeer kalme maar indringende wijze eindigt. Negen dagen na de première stierf de componist.
Symphonie Pathétique is ook de titel van een Duitstalige roman van Klaus Mann uit 1935, waarin de symfonie nr.6 fungeert als centraal motief rond het innerlijke leven van Tsjajkovski, inclusief zijn vermeende zelfmoord [ondertussen staat wel degelijk vast dat het geen zelfmoord was]. Vanwege de homo-erotische inhoud moest Mann voor de Amerikaanse markt in 1948 een gekuiste versie maken. (Wikipedia)

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.