Vandaag is het 120 jaar geleden dat Charles Dodgson is overleden. Deze crabby Oxford don, auteur van een gecensureerde versie van Shakespeare (die echter nooit is verschenen), is beter bekend onder de naam Lewis Carroll (*), al heeft-ie zelf z’n hele leven lang ontkend iets met “die man” te maken hebben gehad.

Immers, alhoewel Dodgson wiskunde studeerde in Oxford en ook gewijd zou worden, hield Lewis Carroll zich vooral met kinderen, zeg maar: met kleine meisjes, op (het enige jongetje dat hem wel lag, vereeuwigde hij ook in een boek: “Sylvie and Bruno”; het flopte). Sommigen beweren dat dit kwam omdat hij verlegen was wegens zijn stotteren, anderen hebben daar een andere mening over.
Dat hij foto’s van de kinderen nam (**), liefst – maar zelden (***) – terwijl ze naakt waren, werd vroeger eveneens op diverse manieren uitgelegd, maar sedert de zaak Dutroux is men eerder in het andere uiterste vervallen. Zo verklaart prof.Paul Verhaeghe (psychoanalyse, UG) zonder blikken of blozen in Knack 28/8/96: “We weten dat Lewis Carroll pedofiel was. Maar wat zou hij de dag van vandaag hebben gedaan? Ik vrees dat hij dan misschien geen naar onze normen aanvaardbare foto’s van kinderen en een mooi boek zou hebben gemaakt, maar zich tot een Dutroux had kunnen ontpoppen.”
Carroll wordt als 24-jarige reeds “bevriend” met zijn “muze” Alice Liddell, de dochter van de rector van de school waar hij les gaf, wanneer ze amper vier jaar oud is. Men kan zich daar dus terecht vragen bij stellen, maar men mag ook niet vooruitlopen op de feiten. Zo circuleert er op het internet een foto van “Lewis Carroll and Alice Liddell kissing” (zie hieronder). Wie echter goed toekijkt, ziet dat het hier om een vervalsing gaat, waarbij een foto van een lezende Carroll en één van Alice die naar een kers hapt, die door haar zus boven haar hoofd wordt gehouden, zijn samengevoegd.
fotoIn zekere zin is ook de foto die ik hierboven heb afgedrukt een “vervalsing” in die zin dat de moeder van de kinderen eveneens op de foto staat (links kan men nog een klein stukje van haar kleed zien). Ik heb echter de voorkeur gegeven aan deze foto in plaats van de “echte” foto omwille van de compositie. Als ik echt iets wilde insinueren, dan had ik er beter ook nog het jongetje afgeknipt, maar dan zou de foto evenzeer “uit balans” zijn als met de moeder erbij.
Hoe dan ook, voor Alice verzint allerlei avonturen die hij in 1865 uitgeeft als “Alice’s adventures in wonderland”. The story “Alice’s Adventures in Wonderland” arose at 4 July 1862. Charles Dodgson, his friend reverend Canon Duckworth, and the sisters Alice, Lorina and Edith Liddell were on one of their boat trips on the river Isis (the local name for the stretch of the Thames that flows through Oxford) from Oxford to Godstow. Alice grew restless and begged Dodgson for a story “with lots of nonsense in it”. Dodgson began, and, as usual, invented the story while he was telling it. Much of the story was based on a picnic a couple of weeks earlier when they had been caught in the rain.
In 1871 wordt dit boek gevolgd door “Through the looking glass (and what Alice found there)”. Sedertdien worden de twee boeken meestal als één boek uitgegeven.
De interesse van Lewis Carroll voor spiegels zou overigens te wijten zijn aan het feit dat hijzelf asymmetrisch gebouwd was.
Lewis Carroll
Uiteraard zijn het niet louter “kinderboeken”. In hoofdstuk zeven van “Through the looking glass” voert hij b.v. “the lion and the unicorn” ten tonele, die zeker symbool staan voor resp. Engeland en Schotland, maar misschien ook voor Gladstone en Disraeli.
Hier komt overigens ook een leuke toespeling op Homeros in voor: “Who did you pass on the road?” the King went on, (…) “Nobody,” said the Messenger. “Quite right,” said the King: “this young lady (Alice) saw him too. So of course Nobody walks slower than you.” “I do my best,” the Messenger said in a sullen tone. “I’m sure nobody walks much faster than I do!” (p.281-282).
Op een bepaald moment mag Dodgson evenwel geen omgang meer hebben met Alice. Waarom, dat weten we niet, ook al omdat een nicht na zijn dood de betreffende bladzijden uit zijn dagboek heeft gescheurd.
“Alice in wonderland” zou het voorbeeld worden voor “The wind in the willows” (1908) van Kenneth Grahame. Dit boek werd tot toneel omgewerkt onder de titel “Toad from Toad Hall” door Alan Alexander Milne, die er op zijn beurt de inspiratie voor zijn “Winnie the Pooh” zou gaan halen.
Een ander absurd boek van Carroll, “The Hunting of the Snark”, werd in 1876 gepubliceerd. Het werd in het Frans vertaald door Louis Aragon en door het Gentse kindertheater Stekelbees opgevoerd.
Volgens Marina Warner was “this crabby Oxford don a natural father to the Woodstock generation” en inderdaad, daarvoor hoef je zelfs niet eens “White rabbit” van Jefferson Airplane te beluisteren…
Minder bekend is allicht het feit dat hij meewerkte aan de grondslagen van het tennisreglement en dat Arthur Conan Doyle tot zijn vriendenkring behoorde.

Ronny De Schepper

(*) Het pseudoniem zou een variatie zijn op de omkering van zijn twee “echte” voornamen, Charles Lutwidge.
(**) O.a. ook van het meisje dat later de moeder van Aldous Huxley zou worden, waardoor de bewerking van “Alice in Wonderland” voor Walt Disney zowat de enige opdracht was die Aldous Huxley graag aanvaardde, toen hij tijdens de Tweede Wereldoorlog noodgedwongen als scenarist in Hollywood aan de slag ging. (Stan Lauryssens, “Mijn heerlijke nieuwe wereld. Leven en liefdes van Maria Nys Huxley”, Leuven, Van Halewyck, 2001, p.278). Wat niet belet dat Disney het scenario afwees, officieel “omdat hij slechts één op drie woorden ervan begreep”, maar wellicht ook wel omdat Huxley kort daarvóór door iemand (ten onrechte) als communist was aangeklaagd bij het fameuze McCarthy-comité (ibidem, p.301).
(***) Tenzij dit komt omdat hij vlak voor zijn dood zoveel mogelijk naaktfoto’s vernietigde en aan zijn nabestaanden vroeg om hetzelfde te doen met diegene die hij zelf over het hoofd had gezien.

(Zeer) selectieve bibliografie
Morton S.Cohen, Lewis Carroll, a biography, New York, Alfred Knopf.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s