“Moeder Courage”: tent vergt veel courage

Laten we het eerst even hebben over die tent van de Nieuwe Scène, dan is dat meteen van de baan. Die tent, daar is al veel om te doen geweest. Mislukte brandstichting door de fascisten, dan toch vernield door een storm (zou Ons Heer soms voor de verkeerde kant hebben gekozen ?), steunactie op gang gekomen en dan als resultaat een juweel van een tent, die in de ogen van Vuile Mong vast waterlanders zal doen opwellen. De Nieuwe Scène is dan ook terecht erg fier op die tent. Maar ! Ik ga het hier niet hebben over de onmenselijke kwellingen die mijn (en zo te zien iedereens) zitvlak en rug heeft doorstaan wegens de gekrispeerde houding waarin de toeschouwers worden gedwongen, niet omdat dit niet belangrijk is bij het bijwonen van een stuk (want dat is het wél !), maar omdat het te veel op zelfbeklag zou gaan lijken. Laten we het echter hebben over de theatrale beperkingen die een tent oplegt.

Zo waren de acteurs constant gedwongen te roepen, wat uiteraard op zich reeds erg belemmerend is voor het leggen van accenten en het oproepen van sfeer, maar dan nog waren zij op bepaalde momenten totaal onverstaanbaar, vooral (alweer) in de liederen. Tussen haakjes, zonder nu bepaald voor een Brechtkenner te willen doorgaan zou ik toch willen opmerken dat « Moeder Courage » op dat vlak zwakker is dan andere stukken. Ik vind de liederteksten lyrisch zwak en slecht geintegreerd in het stuk (al dient gezegd dat de INS hieraan heeft gesleuteld) en de muziek van Paul Dessau maakt het er niet makkelijker op.
Maar verder helpen vooral volgende factoren de onverstaanbaarheid in de hand : het met de rug naar gedeelten van de toeschouwers spelen, de slechte isolatie tegenover het nabijgelegen verkeer en de krakende vloer die wellicht een slagveld moest uitbeelden en het ook was. Kortom, die tent mag dan inderdaad al drempelverlagend werken, we moeten er toch ook de onvolkomenheden van onder de ogen durven zien. Vooral omdat goed geïntegreerde vondsten, zoals het koordlopen of het vangnet, tenslotte ook in iedere goed uitgeruste schouwburg kunnen worden aangewend.
Kortom, al deze zaken (het gebrek aan nuancering, de onverstaanbaarheid, de moeilijke houding) suggereerden ons tijdens de pauze de titel « Courage alleen is niet genoeg ». Want één actrice had toen wel reeds een meeslepende vertolking weggegeven en dat was dan precies Hilde Uitterlinden als de kortzichtig op winstbejag beluste marketentster Anna Fierling, bijgenaamd moeder Courage, die de oorlog prijst omdat ze ervan kan leven. « Maar wie van de oorlog wil leven, moet er ook iets aan geven ». En het is niet weinig, de tol die Courage voor haar handelsgeest moet betalen : het leven van haar drie kinderen. Tot een Aristotelische catharsis leiden deze « inleveringen » haar echter niet, want anders zou Brecht niet meer « Brechtiaans » zijn.
De meeste van deze dramatische gebeurtenissen vinden plaats in het tweede deel. Was het daarom dat we meer onder de indruk kwamen ? Alleszins was de globale vertolking in het tweede deel zo aanmerkelijk gestegen dat ik uiteindelijk maar van de bedachte woordspeling heb afgezien om geen afbreuk te doen aan de waarheid. Hebben we hier immers geen echt « grote » INS aan het werk gezien (daarvoor bleef de eerste indruk nog teveel nawerken), dan was het alles bij elkaar toch een voorstelling die zal bijblijven.

Referentie
Ronny De Schepper, “Moeder Courage”: tent vergt veel courage, De Rode Vaan nr.24 van 1983

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.