Het is vandaag 205 jaar geleden dat de Engelse schrijfster Jane Austen is gestorven.

In de 21ste eeuw waarin postmoderniteit de noties van kunst totaal heeft verziekt en “political correctness” de ideale literaire canon daarom heeft herleid tot graffiti van éénarmige lesbische zwarte travestieten, kon het gebeuren dat een studente aan een Amerikaanse universiteit aan haar professor vroeg waarom men zich in godsnaam bezighield met Jane Austen, “someone who never got laid”.
Still, she is easy to read, because of her exacting brain-work (she revised her texts more than often). She writes with classical precision of structure (background and description are eliminated) and a gift of phrase (humorous, economical). Each incident can be enjoyed in itself, but fits marvelously in the whole gift of dialogue. The longer speeches however are a failure.
As the Austens were wool-manufacturers who had bought some land, the books of Jane Austen give a narrow-mined description of her own surroundings in Steventon, Bath and Chawton. She depicts only the aristocracy en the newly-rich country-gentry. However, she does it in a realistic way, which was quite revolutionary in her time.
Her aversion of romanticism is e.g. clearly marked in “Northanger Abbey”, a postumus assault on the terror tales. It’s a satire combined with a study of imaginary horror working in the human mind.
The recipe of “Pride and Prejudice” is repeated in “Sense and Sensibility”. Na de dood van haar man blijft Mrs.Dashwood met haar drie dochters in armoede achter, aangezien de erfenis naar diens zoon uit z’n eerste huwelijk gaat. Op aanstoken van zijn vrekkige echtgenote Fanny komt hij immers zijn belofte niet na om voor zijn stiefzusters te zorgen. Bovendien doet Fanny alle moeite om haar broer Edward bij de oudste dochter Elinor vandaan te houden. Ook haar jongere zus Marianne wordt door haar aanbidder, Willoughby, in de steek gelaten. Elinor legt zich daar rationeel (“sense”) bij neer, maar Marianne is verscheurd door passie (“sensibility”). Toch zullen zij beiden uiteindelijk hetzelfde parcours afleggen.
Het is niet echt duidelijk of de 19de eeuwse Engelse schrijfster Jane Austen hiermee eigenlijk wil zeggen dat of het geen enkel verschil maakt of je nu je verstand erbij houdt of niet, of je je gevoelens toont of niet. Austen leefde immers zelf in een claustrofobe wereld, waarin ze duidelijk verplicht werd om zich in te tomen (“sense”) en we kunnen dus enkel uit haar werk gissen dat ze toch over de nodige “sensibility” beschikte.
Other works like “Mansfield Park”, “Emma” and “Persuasion” however lack the continuous comedy and the semblance of spontaneity. On the other hand they have a more complex portrayal of character, a more subtle irony and a warmer-hearted attitude to the players.

Persuasion is de minst uitbundige van Jane Austens zes bekendste romans. Het is het laatste boek dat ze afwerkte en het werd gepubliceerd in 1818. Het is rustiger en ­introspectiever dan haar beter onthaalde verhalen. Toch roepen veel Austen-fans het uit tot hun favoriet. Anne Elliot, de 27-jarige heldin, is meestal diep in gedachten verzonken. Ze worstelt met spijt en het lijkt alsof ze troost vindt in de gedachte dat ze meer een bijrol in het leven van anderen speelt dan de hoofdrol in haar eigen verhaal.

De verfilming van “Pride and Prejudice” in 1940 sparked considerable interest in Jane Austen’s book, although MGM imagined this movie as a romantic comedy, in contrast to the novel, which was a sharp social satire. At least five editions of the novel were printed to coincide with the movie’s release. In less than a decade after the movie’s release, the novel had grown so popular, that it had gone through twenty-one printings. In 1936 was er wel al de toneelbewerking geweest door Alan Alexander Milne (“Miss Elizabeth Bennet”) en twee jaar later Pride and Prejudice was released directly to British television. Television was in its fledgling stages in the U.K. in 1938, and the made-for-television movie reached a remarkably small audience. In addition to being the first theatrically released adaptation, this version of Pride and Prejudice was the first to achieve a wide release. There were two Broadway revivals: “All the Comforts of Home” with Celeste Holm in May 1942, which closed after eight performances, and “First Impressions” in 1959, which lasted ninety-two performances and starred Polly BergenHermione Gingold, and Farley GrangerJane Austen’s original title for the novel was, in fact, “First Impressions”. (IMDb)
Midden de jaren negentig was er een nieuwe Austen-revival. Niet alleen werden “Sense and Sensibility” en “Persuasion” verfilmd, de BBC haalde een enorme kijkdichtheid met een zesdelige serie gebaseerd op “Pride and Prejudice”. De rol van Fitzwilliam Darcy werd erin gespeeld door Colin Firth; Jennifer Ehle was Elizabeth Bennet; Alison Steadman en Benjamin Withrow speelden haar ouders; Susannah Harker was Jane; Crispin Bonham-Carter: Mr.Bingley; Julia Sawalha: Lydia; Lucy Briers: Mary en Polly Maberly: Kitty. De muziek was van Carl Davis.

Jeremy Northam revealed that when he first tried to read ‘Emma’, he did not get very far and was not a fan. When he read the script for the film, he was initially considered for another role, but he wanted to play George Knightley. He stated: “When I met the director (Douglas McGrath), we got on very well and we talked about everything except the film. At the end of it, he said he thought Knightley was the part for me, so I didn’t have to bring up the issue at all.” Northam added that Knightley’s faith in Emma becoming a better person was one of the reasons he loved the character. Douglas McGrath “fell in love” with the novel while he was an undergraduate at Princeton University. He believed the book would make a great film, but it was not until a decade later that he was given a chance to work on the idea. Douglas McGrath had initially wanted to write a modern version of the novel, set on the Upper East Side of New York City. Harvey Weinstein liked the idea of a contemporary take on the novel. McGrath was unaware that Clueless (1995) was already in production, until plans for Emma were well underway. Amy Heckerling‘s Clueless (1995) is indeed also based on Jane Austen’s 1815 novel ‘Emma’. Cher is modeled after Emma, Tai is Harriet, Josh is Mr. Knightley, Elton is Mr. Elton, Christian is Frank Churchill, and Travis is Robert Martin.
In 2008 was er “Miss Austen Regrets”, een TV-drama van Jeremy Lovering met Olivia Williams in de rol van Jane Austen. Deze film is gebaseerd op de brieven van Jane Austen aan haar favoriete nichtje Fanny Knight (in de film gespeeld door Imogen Poots), waarin zij haar helpt bij haar zoektocht naar de ideale huwelijkskandidaat.

Ronny De Schepper

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.