Per Gynt is een toneelstuk geschreven door Henrik Ibsen, uit 1867, maar toch ging het pas negen jaar later in première. Dat was dan met toneelmuziek van Edvard Grieg. In opdracht van de Noorse regering had Ibsen een rondreis gemaakt door de Ronde Bergen om daar verhalen van het volk op te tekenen. In het dorp Vinstra schreef Ibsen de avonturen van de historische Per Gynt zoals die door de bergbewoners verteld werden. Daar is ook het graf van Per Gynt. Later, in Rome, schreef Ibsen aan de hand van zijn aantekeningen het toneelstuk. (Wikipedia)

Het hoofdthema van het verhaal van Per Gynt is de al dan niet opzettelijke verwarring van leugen en waarheid door Per. Al in de eerste dialoog van het stuk noemt Aase, Pers moeder, hem een leugenaar, waarop Per zegt: “Het is de waarheid.” Anton van Wilderode noemde hem dan ook de held van het halfslachtige.

Per Gynt is de zwerver, fantast, die altijd om de dingen heen gaat, steeds compromissen sluit en altijd bereid is zijn beginselen overboord te zetten.
M.a.w. hij is de man niet nooit zichzelf werd!
Per Gynt is het nauwkeurige spiegelbeeld van Brand: dààr werd de halfslachtigheid grimmig gehoond, hier is de hoofdfiguur juist de held van het halfslachtige. Zou Ibsen hiermee een satire op het Noorse volk hebben bedoeld? In elk geval zit het stuk vol ironie en sarcasme, die aanklagen en verwonden, terwijl humor eerder geneigd is tot begrijpen. Tegenover de grootheid van Brand staat de gewaande, gedroomde, gemankeerde grootheid van Per Gynt.
Bewijs: hij ziet niet eens de dood van zijn moeder onder ogen.
De tegenspelers zijn verleidende machten als de Groene Vrouw, de Kronkel, Anitra en anderen, die het des te gemakkelijker hebben omdat Gynt reeds innerlijk voor hen gebogen heeft.
Behalve: Solvejg, de redden liefde, die Per behoedt voor het verloren-gaan. Wanneer hij zichzelf heeft mogen vinden in die reddende liefde, vindt het leven zijn afsluiting: inwijding tot het leven is tegelijk inwijding tot de dood.
Het slot is verrassend: Per Gynt werd nooit zichzelf en vindt toch enkel vergiffenis.

Naar Anton van Wilderode (zie ook “Brand“)

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.