In de periode vóór Fons Mariën op mijn blog zijn populaire “leestips” publiceerde, schreef hij er ook reeds een tweehonderdtal voor de website “Lezers tippen lezers”. Enige tijd geleden is deze website opgehouden met bestaan en het zou spijtig zijn om deze kleine pareltjes te laten verloren gaan. Daarom probeer ik er elke dag ééntje weer op te vissen. (RDS)

‘De zondvloed’ is een kanjer van een boek (762 blz.) en een klassieker (uit 1988) van Jeroen Brouwers. Het boek is sterk autobiografisch en verhaalt met name verschillende periodes uit zijn leven: de gevangenschap in de Jappenkampen als kind (Brouwers is van 1940 en geboren in Indonesië) maar vooral de naoorlogse tijd (1947) in Balikpapan (Borneo), het vertrek per boot naar Nederland, de kostschooljaren in een katholieke instelling in Nederland, zijn huwelijk met Laura, zijn verblijf in een huis in een bos in Rijmenam na zijn feitelijke scheiding (begin jaren ’70). Verwacht evenwel geen keurige, chronologische vertelling. Brouwers springt van het ene hoofdstuk op het andere heen en weer in de tijd. Zo begint hij min of meer met het ‘nu’ (jaren ’70) om daarna weer naar herinneringen uit het verleden over te stappen. Dat ‘nu’ wordt erg gedomineerd door de romantische ontmoeting met een (getrouwde) vrouw die hij Nachtschade noemt en met wie hij een verhouding heeft gedurende enige tijd. Vooral het verlies van Nachtschade (die voor haar man kiest) zet hem verder op het pad van de dronkenschap, de eenzaamheid in zijn huis in een bos. De herinneringen aan een idyllische tijd als zevenjarig kind in Balikpapan 1947 (waar hij een inlands vriendinnetje – tikoes – heeft) en aan de frustrerende kostschooljaren waarin hij zich opgesloten voelt, aan zijn beklemmende huwelijksjaren larderen het hele verhaal. De stijl die Brouwers hanteert is soms vertellend maar vaak ook met allerlei  (soms veeleer flauwe ) beschouwingen over tijd, negatief-positief. Typerend zijn de vele herinneringen, dromen, fantasieën en dronkemanstoestanden. Dit maakt de lectuur niet altijd makkelijk in combinatie met de erg losse verhaalstructuur. Spelen verder nog een rol in dit boek: een oerwoud (in Borneo), een bos in Rijmenam, een telefoon, vliegen, flessen jenever, een auto en autosleutels, een op het strand gevonden schelp, een tv-interviewer, een uitgever, een pand in de stad van de uitgever  en vier eerder verschenen boeken die geen succes waren (en daartegenover zijn verlangen een groot schrijver te worden). ‘De zondvloed’ is soms taaie lectuur maar het is ook een boek dat je bijblijft, met enkele heel idyllische en romantische passages over de thema’s ‘liefde en dood’. Niet voor niets een klassieker.

Citaat : Er begon weer zo’n cyclus van herhalingen: – steeds gebeurde hetzelfde nog eens, en dan nog eens, waarbij ik, half in duizeligheid verdwijnend, alle keren dat het gebeurde als één keer begon te ervaren, en die ene keer bovendien niet als een ‘nu’ plaatsvindende gebeurtenis, maar als een herinnering, neen , als een fantasie, neen, nog anders: als een vast en zeker nog in de toekomst nog door mij te schrijven romanpassage, – al was ook dit opnieuw een herinnering, of neen…

Fons Mariën, 28/09/2016

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.