Voor de kleinsten die nog niet kunnen lezen, is er de reeks « Ivo ontdekt de wereld » (195 fr), waarin door Lannoo inmiddels negen deeltjes gepubliceerd werden. In telkens dertien zeer grote, gedetailleerde tekeningen, wordt een verhaal gesuggereerd dat enkel als basis dient om zelf verder te vertellen of te fantaseren. Bij iedere tekening staan enkele woorden tekst voor beginnende lezers. Achteraan werd per tekening ten behoeve van begeleidende volwassenen een aantal suggesties of richtlijnen gepubliceerd. Deze serie opent inderdaad een hele wereld via thema’s als ziek zijn, de markt, de trein, verjaardag, vakantie, kermis… Met en zonder assistentie vindt het kind vanaf twee jaar hier zijn weg wel.

Voor dezelfde leeftijd maar getuigend van meer oppervlakkigheid is bij de uitgeverij Casterman onder andere de nogal sullige Tierlantijntjes-reeks van Anne-Marie Chapouton en Gerda Muller of “Joost kan toveren” van Michel Baverel en Luis Camps.
Het allerbeste voor deze leeftijdscategorie zijn echter twee reeksen bij Casterman die beide de didactische toer opgaan. Is de reeks “Spelenderwijs” van Ella Dyst misschien nog een tikkeltje te schools, dan gaat de “Scheerlok Halms”-reeks van Pierre Coran en tekenaar Mérel resoluut de ecologische toer op, waarbij zelfs harde acties niet worden geschuwd (“Minet in nood” en “De jager die teveel rookte”)!
Voor de àllerkleinsten zijn er nieuwe gekartonneerde boekjes van Kim en Pim (“De eerste stapjes van Kim”, “De eerste stapjes van Pim”, “Kim en Pim gaan buiten spelen” en “Kim loopt buiten”), telkens met amper zes tekeningetjes en een minimum aan tekst.
Eveneens didactisch, maar dan voor kleuters van vijf en zes jaar, is “Kribbel krabbel” van Mie Guffens en Willo Gonnissen (uitgeverij Lannoo). We zouden bijna schrijven: de naam zegt het al, want dit hoogst eenvoudige verhaaltje gaat over twee potloden die een papier volkrabbelen. Op het eeste gezicht zijn de gedrukte krabbels trouwens nauwelijks te onderscheiden van écht kleutergekribbel. Vandaar ons scepticisme, zeker als men rekening houdt met de prijs. Het is allemaal goed en wel als in een pedagogisch bijlaagje achteraf wordt gesteld dat dit boekje de kleuters wil aanzetten zelf creatief te zijn (lees: te kribbelen en te krabbelen), maar ons inziens kan dat ook op een veel goedkopere manier, namelijk met twee échte potloden en een vel papier.
De aller-allerkleinsten worden ook niet vergeten bij Casterman: voor hen is er de reeks “Samen ontdekken” waarbij aan de hand van zes gekratonneerde bladen een visueel beeld wordt opgeroepen van onder andere winkels, het platteland, de stad en de verschillende kamers in een woning. 175 frank voor zo één “boekje” is natuurlijk niet niks, maar hopelijk kunnen ze tegen een stootje (binnen een paar maanden zullen we u hiervan op de hoogte brengen). Rolpatronen (een oud zeer) worden in de tekeningen zeker niet doorbroken, maar ze worden ook niet extra in de verf gezet.
In de reeks “Kijk- en Denkspelletjes” van Casterman verschenen de nummers 4, 5 en 6. Elk boekje bevat meer dan 30 opgaven voor kinderen van 3 tot 6 jaar. De boekjes zijn leerzaam en amusant, en dat is voor die leeftijd nog steeds een ideale combinatie. Er wordt hier liefst onder begeleiding gewerkt, hoewel dat niet strikt noodzakelijk is en de boekjes zich dus ook als zoethoudertjes aandienen. De opgaven zullen echter wel steeds verduidelijkt moeten worden gezien de doelgroepen nog niet zelf kan lezen. De opdrachten zijn gebaseerd op kijken, nadenken, verbanden leggen, zelf ontdekken. Daarbij mag er gekleurd, getekend, gekleefd en zelfs lawaai gemaakt worden. De opgaven bleven niet beperkt tot de klassieke doolhof en vormherkenning maar getuigen van inventiviteit. Helaas hapert er soms wat aan de vertaling van de bijhorende opdrachten, zowel taalkundig als in betekenis. Bovendien blijken niet alle opgaven te kloppen, bijvoorbeeld “fruitmand” in nummer 4 en “van wie is die koffer” in nummer 5. En dat is dan weer iets te inventief!
Eveneens bij Casterman in de reeks “Samen ontdekken” verschenen een vijfde en zesde deeltje voor de allerkleinsten. Het zijn kijkboekjes, geënt op de concrete leefwereld van het kind. In vier dubbelbladzijden (stevig geplastifieerd karton) met gedetailleerde tekeningen wordt de observering van het kind gescherpt. Deze boekjes zijn bijzonder geschikt om er verhaaltjes aan op te hangen; en dat geldt voor de volwassene maar ook voor het kind zelf want deze prenten betekenen een verrruiming van de concrete leefsituatie via visueel gestimuleerde fantasie.
Dierenboeken doen het natuurlijk ook nog steeds erg goed. Zeker als ze zo mooi geïllustreerd zijn als de reeks “Het leven van de dieren” van Casterman. De harde realiteit van het platteland wordt niet met de fluwelen handschoen benaderd (foto’s en realistische tekeningen van elkaar verslindende dieren zijn legio, met als uitschieter de “provisiekast” van de klauwier), maar daartegenover staan dan toch ook haast ontroerende scènes van nesten en jonge diertjes. In het geval van de (toch nog steeds intrigerende) voorhistorische dieren is er echter voldoende afstand geschapen om zich niet te laten meesleuren, noch door afgrijzen, noch door sentiment. Maar een document is dit boek zeker wél. Echt een schitterende reeks!
Bij Lannoo verscheen ook een uniek boekje. Riet Wille schreef de speelse gedichten, Tine Vercruysse zorgde voor plezante en verzorgde tekeningen in “Raadsels te koop”. Het opzet is reeds alle lof waard: op elke linkerbladzijde staan een zestal raadselgedichtjes die hun oplossing vinden in de tekening ernaast (wie toch gaat dolen kan even achteraan neuzen). De onderwerpen grijpen terug in de dagelijkse kinderrealiteit. Knap idee dus, maar ook de uitwerking in tekst en beeld is professioneel degelijk en amusant. Een onbetwistbare aanrader.

Referenties
Ronny De Schepper, Jan Mestdagh en Johan de Belie, Voor de allerkleinsten, De Rode Vaan nr.48 van 1985
Ronny De Schepper & Johan de Belie, Lekker griezelen voor het slapengaan, De Rode Vaan nr.29 van 1986

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.