In de periode vóór Fons Mariën op mijn blog zijn populaire “leestips” publiceerde, schreef hij er ook reeds een tweehonderdtal voor de website “Lezers tippen lezers”. Enige tijd geleden is deze website opgehouden met bestaan en het zou spijtig zijn om deze kleine pareltjes te laten verloren gaan. Daarom vissen wij er elke dag ééntje weer op…

Het einde van de normaliteit is de ondertitel van het boek Borderline times van psychiater Dirk De Wachter. Hij vertrekt van de bevinding dat in de psychiatrische praktijk  ‘borderline’ vandaag de vaakst gestelde diagnose is. Hij meent echter dat we in onze westerse landen ook in een samenleving leven die veel kenmerken van het borderline syndroom vertoont. Daarom vertrekt hij van de negen kenmerken van de diagnose borderline om telkens na te gaan in hoever die in onze hedendaagse samenleving zijn terug te vinden.

Hij onderzoekt dus niet de individuen maar de maatschappelijke tendenzen die als een vorm van borderline kunnen omschreven worden. Zo onderzoekt hij vele facetten van onze samenleving, die in zijn visie overheerst wordt door neoliberalisme, meritocratie, een leeg materialistisch consumentisme, een teloorgang van het geloof en de grote verhalen, het uiteenvallen van het hechte gezin en samenlevingsvormen. Hij stipt o.m. agressie aan, drugs- en andere verslavingen, automutilatie (in de vorm van soms ver gezochte plastische chirurgie, tattoes, piercings e.d.) en tal van problematische gedragsvormen. Hij zet zich ook af tegen een toegenomen medicalisering van problematisch gedrag en een eng neurobiologische visie op de mens (zoals in We zijn ons brein van Dick Swaab).

Zijn schets van de westerse maatschappij is alles behalve vrolijk en positief, de auteur grijpt graag terug naar citaten van Michel Houellebecq die in zijn romans een meester is in  de cynische analyse van ons tijdsgewricht. Ook verder verwijst De Wachter vaak naar schrijvers en filosofen (veel minder naar sociologen) evenals naar tal van krantenartikels (vnl. uit De Standaard en De Morgen). Vaak slaat hij spijkers met koppen, alhoewel het beeld soms wat te grof geschetst wordt en ik veralgemeningen en gebrek aan nuancering opmerk.

Af en toe slaat hij – naar mijn mening –  de bal mis (zoals bij het hoofdstuk over euthanasie wat hij in verband brengt met zelfmoord) of vertoont hij tussen de regels naar mijn gevoel teveel heimwee naar de (geïdealiseerde) tijd dat het geloof nog een bindmiddel en een zingever was in de samenleving. In twee afsluitende hoofdstukken met veel filosofische en sociologische referenties probeert hij een tegengewicht van ‘hoop’ te formuleren.

Interessant om te lezen, maar naar mijn gevoel niet zo hoopgevend. In elk geval een boek dat aanzet tot nadenken.

Citaat : “Dit boek is opgedragen aan alle patiënten en alle niet-patiënten anno 2012. Ons uitgangspunt is immers dat diegenen die met het etiket van patiënt door het leven gaan, niet meer maar ook niet minder dan een holle spiegel zijn die de maatschappelijke fenomenen concentreert en als symptoom presenteert.”

Fons Mariën, 16/03/2013

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.