Het is vandaag al 25 jaar geleden dat de Franse filmregisseur Louis Malle in zijn huis in Beverly Hills is overleden aan kanker van het immuunsysteem.

Louis Malle werd geboren in één van de rijkste families van Frankrijk. Hij kreeg een streng katholieke opleiding. Eerst studeerde hij aan het jezuïetencollege van Fontainebleau, later politicologie aan de Sorbonne. Tussen 1951 en 1953 studeerde hij voor filmmaker aan het IDHEC.
Na het afstuderen nam hij een tweetal korte films op. Hij kreeg vrij snel na het afstuderen een aanbod van oceanograaf en documentairemaker Jacques-Yves Cousteau om mee te reizen op zijn schip, de Calypso en hem te assisteren bij het filmen van een onderwaterdocumentaire. Deze natuurdocumentaire werd “Le Monde du silence” uit 1956, de winnaar van een Gouden Palm en de Oscar voor Beste Documentaire. Malle regisseerde de film samen met Cousteau, en filmde ook enkele onderwaterscènes.
Louis Malle was daarna de regie-assistent van Robert Bresson tijdens de opnames voor de film “Un condamné à mort s’est échappé” uit 1956. Een jaar later regisseerde hij voor het eerst solo een lange speelfilm, “Ascenseur pour l’échafaud”, uitgebracht begin 1958. Deze donkere psychologische thriller was een groot succes en won de Prix Louis Delluc. Het betekende tevens de doorbraak van beginnend actrice Jeanne Moreau, die hierin de minnares speelt van Maurice Ronet die zijn baas en de man van zijn minnares vermoordt, maar die in de lift komt vast te zitten. Door de bemiddeling van Boris Vian speelt Miles Davis op één nacht de legendarische soundtrack bijeen. Ondanks het feit dat Louis Malle niets met “la nouvelle vague” te maken wil hebben, wordt deze film toch tot de nouvelle vague gerekend.

Eveneens in 1958 kwam Malles tweede film uit, “Les Amants”, opnieuw met Moreau in de hoofdrol. Deze film was destijds zeer controversieel om zijn expliciete seksualiteit, maar ook zeer populair. Op het filmfestival van Venetië won de film een speciale juryprijs.
“Les Amants” vormde in de Verenigde Staten de basis voor een bekende rechtszaak, waarbij een bioscoopeigenaar uit Ohio die “Les Amants” had vertoond werd gearresteerd en veroordeeld voor het bezitten van een obscene film. Hij ging herhaaldelijk in hoger beroep en de zaak kwam uiteindelijk in 1964 voor het Hooggerechtshof. De rechter besliste in het voordeel van de bioscoopeigenaar met de beroemde uitspraak over wat volgens hem pornografie is: “I know it when I see it, and the motion picture involved in this case is not that.”
Het voornaamste discussiepunt was de scène, waarin Jeanne Moreau zowaar het eerste vrouwelijke orgasme uit de filmgeschiedenis faket. Enfin, ‘t is te zeggen, als actrice faket ze het (wellicht), maar op het scherm is het een zogezegd écht orgasme. Een vrouw die een orgasme krijgt. Daar hadden in die tijd vele mensen (inclusief vrouwen) nog nooit van gehoord!
Malle had Jeanne Moreau voor de rol aangetrokken, nadat hij haar had gelanceerd in “L’ascenseur pour l’échafaud”. Na die film waren ze een relatie begonnen en “Les amants” is, volgens Moreau’s eigen woorden “de vrucht van hun verhouding”. Maar dat hield meteen ook in dat de relatie afgelopen was samen met de film. Jeanne Moreau: “Ach, ik wist dat we na ‘Les amants’ uit elkaar zouden gaan: die film was ons kind. Die bewuste scène was dan ook niet eens bedoeld om te provoceren. Ik zag daar niet meer in dan het bewijs van de hartstochtelijke liefde tussen mij en Louis Malle: ik heb die scène voor hem gedraaid. Maar hoe meer ik in de huid van het personage kroop, hoe minder er van onze persoonlijke relatie overbleef.”
In 1960 maakte Malle de luchthartige anarchistische komedie “Zazie dans le métro”, over een meisje dat wegloopt van huis, en twee jaar later “Vie privée”, een film over de opkomst van een filmster, gespeeld door Brigitte Bardot. Daarna draaide hij de fantastische documentaire “Vive le Tour” over de Ronde van Frankrijk 1962 met als voice over Jean Bobet.

“Le Feu follet” uit 1963, over de laatste dagen van een alcoholist met zelfmoordneigingen, wordt door critici gezien als een van zijn beste films. Ook deze film won de speciale juryprijs in Venetië. In 1965 werkte hij weer samen met Bardot en Moreau voor de nonsense-film “Viva Maria!” en in 1967 volgde het historische misdaaddrama “Le Voleur”. Daarna deed hij mee aan “Histoires extraordinaires”, een compilatie van drie kortfilms naar verhalen van Edgar Allan Poe door Roger Vadim, Federico Fellini en Louis Malle. Deze laatste nam “William Wilson” voor zijn rekening, met in de hoofdrollen Brigitte Bardot en Alain Delon. Het naakte meisje dat men op de snijtafel ziet liggen is echter allerminst Brigitte Bardot maar wel een body double.
Aan het einde van de jaren zestig maakte Louis Malle een zes maanden durende reis door India. Deze reis legde hij vast in een documentaire, “Calcutta”, en een zevendelige miniserie, “L’Inde fantôme”, die in verscheidene landen op tv werd uitgezonden en later ook in de bioscopen verscheen.
Zijn volgende films zouden in Frankrijk voor polemiek zorgen. “Le Souffle au cœur” (1971) gaat over een romantische incestueuze relatie tussen een begaafde jongen en zijn aantrekkelijke moeder. In “Lacombe Lucien” (1974) toont hij hoe een naïeve jongen tijdens de Tweede Wereldoorlog in de collaboratie geraakt als gevolg van de omstandigheden. In geen van beide films wordt een moreel oordeel uitgesproken. Vooral de polemiek rond de laatste film – Malle werd verweten de collaboratie goed te praten – zorgde ervoor dat de regisseur Frankrijk verliet en in de Verenigde Staten ging werken.
In 1978 kwam zijn eerste Amerikaanse film uit, “Pretty Baby”, over een twaalfjarig meisje dat opgroeit in een bordeel en een prostituee wordt. Het hoertje wordt gespeeld door een jonge Brooke Shields, die met de film doorbrak. De film was bij zijn verschijnen zeer controversieel, en is nog altijd verboden in Canada. Louis Malle ging er nochtans prat op de film op een “kuise” manier te hebben gedraaid. “Iedereen wéét dat seks de hoofdbezigheid is in een bordeel,” zei hij, “dus ik moet dat dan ook niet nog eens uitgebreid gaan tonen.”
In 1980 maakte hij de film “Atlantic City”, met hoofdrollen voor Burt Lancaster en Susan Sarandon, die ook in “Pretty Baby” te zien was als de prostituerende moeder van Brooke Shields. De film werd door critici bejubeld en kreeg verscheidene prijzen, waaronder de BAFTA voor Beste Regie. Zijn volgende film was “My Dinner with Andre” uit 1981, een film die enkel bestaat uit een lange conversatie tijdens het eten tussen avant-garde theaterregisseur Andre Gregory en acteur en toneelschrijver Wallace Shawn.
In 1987 keerde hij terug naar Frankrijk en maakte er “Au revoir les enfants”, een semi-autobiografische film, waarin hij zijn grootste trauma van zijn jeugd wordt verteld, over een Franse katholieke kostschool waar een groep Joodse kinderen ondergedoken was tijdens de Duitse bezetting van Frankrijk in de Tweede Wereldoorlog, tot ze verraden werden. De film kreeg veel prijzen, waaronder een BAFTA voor beste regie, drie Césars, voor beste film, beste regie en beste scenario, en een Gouden Leeuw in Venetië. De titel van de film werd door Quentin Tarantino verbasterd en als titel gebruikt voor zijn film “Reservoir Dogs”.

In “Milou en mai” (1989) krijgt men naast een mooi beeld van 1968, ook de “erotische bevrijding” te zien, inclusief een lesbische verhouding.
Het erotische “Damage” uit 1992 werd gemengd ontvangen bij critici. Hoofdactrice Juliette Binoche werd b.v. bekritiseerd als zijnde te koel voor de “femme fatale” die de “rechtschapen” Jeremy Irons ten val brengt. Tot overmaat van ramp is er wel een BAFTA-Award en Oscarnominatie als beste vrouwelijke bijrol voor Miranda Richardson als diens echtgenote. Juliette Binoche verdedigt zich: “Voor mij is Anna helemààl geen femme fatale. Integendeel. Het leven is voor haar fataal geweest. Daardoor heeft ze een maturiteit bereikt, waar Stephen, ondanks het feit dat hij minister is, nog niet aan toe is. Hoe jong ze ook is, ze heeft haar leven zelf uitgestippeld, ze is vrij, onafhankelijk. Daarom is ze voor Stephen een spiegel, waarin hij zichzelf weervindt. Hij had het zo druk dat hij zichzelf was voorbijgelopen. Maar Anna is ondanks al haar tegenslagen optimistisch. Of beter: ze heeft zich voorgenomen optimistisch te zijn. Ze is er dus zeker niet op uit om hem te vernietigen, om zijn carrière te breken. Hoegenaamd niet.”
Hoe was het werken met Jeremy Irons? “Hij heeft een heel andere stijl van acteren dan ik en dat was bewust zo gewild door de regisseur Louis Malle. Ik ben heel impulsief, ik creëer graag op het moment zelf. Jeremy daarentegen is een acteur, die veel informatie wil over het personage dat hij moet vertolken. Eens hij die informatie heeft, springt hij daar echter heel creatief mee om, bouwt hij zijn eigen personage op.”
Wat ze eigenlijk wil zeggen is dat ze elkaar niet konden luchten. “Er was natuurlijk een kans dat het niet zou lukken, dat de magie er niet zou zijn, dat het wonder niet zou gebeuren. Maar ik vind dat de coup de foudre toch geloofwaardig overkomt in de film. En dààr was het Louis Malle vooral om te doen.”
Men zegt wel eens dat Louis Malle het verhaal opzettelijk heeft laten herschrijven naar een Engelse diplomaat toe, omdat hij vindt dat Engelsen het moeilijk hebben met het uiten van hun gevoelens. De ‘stiff upper lip’, weet je wel. Hiervan ben ik echter niet meer zo zeker, nadat ik vernam dat de Britse koninklijke familie het boek van Josephine Hart reeds mee op vakantie nam, nog voor er van de film enige sprake was…
In de V.S. kreeg “Damage” een strengere restrictie dan “Basic Instinct” omwille van de erotische scènes, maar zelfs dat mocht niet baten: de critici vonden het niet opwindend genoeg. Toegegeven, het betreft hier geen bizarre toestanden, maar regisseur Louis Malle is er toch verbazend goed in geslaagd om de seksuele opwinding b.v. in de gezichten weer te geven. Aangezien Irons een minister speelt, zorgde de politieke actualiteit in Vlaanderen onvrijwillig voor een extra-attractiepunt. In de film komt b.v. een passage voor die onwillekeurig doet denken aan het “incident” Chevalier in Parijs…
In 1994 kwam de laatste film van Louis Malle uit, “Vanya on 42nd Street”, over een theatergroep rond Andre Gregory die “Oom Wanja” van Tsjechov voorbereidden.
Louis Malle was tweemaal getrouwd, van 1965 tot 1967 met Anne-Marie Deschodt en vanaf 1980 met de Amerikaanse actrice Candice Bergen. Samen hebben ze een dochter, Chloe Malle, geboren in 1985. Hij had ook een zoon, Manuel Cuotemoc (geboren in 1971), met de Duitse actrice Gila von Weitershausen, en een dochter, Justine, met de Canadese actrice Alexandra Stewart. (Wikipedia)

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.