In “De schaduw van de toren” van Arnulf Zitelmann is de fantastiek louter beperkt tot de historische draagwijdte die de tijdgenoten eraan toekenden, zodat ze in zekere zin ook “realistisch” wordt. Dat dit een goed procédé is, blijkt ook uit “Stormklokken over het Avondland” van Ingeborg Engelhardt (1904-1990), zelfs al neemt de schrijfster hier iets te weinig afstand van het in de Middeleeuwen begrijpelijke slaafse geloof in de bijbel.

Inderdaad, dit boek – uitgegeven bij Van Goor – speelt zich af in de dertiende eeuw, toen het christelijke Avondland (Europa zouden we kunnen stellen) zo druk bezig was met het bestrijden van de islam op het Iberische schiereiland, dat men helemaal niet in de gaten had dat de zoon van Djenghis Kahn met zijn Tataren (Vlamingen zijn eerder gewend aan de benaming Tartaren) aan de oostgrens klaarstond om dit verdeelde continent onder de voet te lopen.
Alhoewel ook hier de roman en een historische “samenvatting” elkaar afwisselen, is dat tot op pagina 90 eigenlijk niet nodig, want zover wordt de “historische” Julian gevolgd. Nadien is hij uit de geschiedenisboeken verdwenen en geeft Ingeborg Engelhardt een plausibele verklaring welke avonturen hij nog zou kunnen hebben beleefd.
Overigens is het heel merkwaardig dat dit boek, dat tot dan toe bijna uitsluitend een “mannenboek” is, van dan af ook een transformatie ondergaat met het ten tonele voeren van de freule Almut. Het lijkt wel of de schrijfster het er gedeeltelijk naartoe heeft geschreven, want Almut ontpopt zich tot een voor die tijden wel erg zelfstandige vrouw. Natuurlijk zorgt zij ook een beetje voor de amoureuze noot, maar dat blijft toch allemaal erg verhuld.
Een verschil met Zitelmann is wel dat Engelhardt het “alwetend” standpunt inneemt en dat zij op die manier de spanning soms kan opdrijven door op de feiten vooruit te lopen, vooral wanneer deze onheilspellend zijn. Anderzijds is het jammer dat dit tevens aanleiding geeft tot een wel erg moraliserende slotparagraaf.

Referentie
Ronny De Schepper, Fantastiek en geschiedenis, De Rode Vaan nr.47 van 1985

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.