Twintig jaar geleden kon men in het SMAK gaan kijken naar de tentoonstelling “Non finito” van de Duitser Dieter Appelt.

Dieter Appelt (°1935, Niemegk) is een bekend Duits fotograaf en invloedrijk docent te Berlijn. Hij is werkzaam als beeldend kunstenaar sinds de vroege jaren ’70, stelde reeds tentoon in vele internationale tentoonstellingen en vertegenwoordigde Duitsland op de Biënnale van Venetië.
In zijn oeuvre staat het onderzoek naar lichaam en ziel, en de verhouding tussen beide centraal. Aanvankelijk legde hij zich toe op de studie van muziek en zong verscheidene jaren in opera’s. Na een opleiding beeldende kunst en experimentele fotografie liet hij de opera varen ten voordele van zijn beeldend werk.
Kenmerkend voor de periode ’70 en ’80 zijn performances die hij uitvoerde in de natuur, meestal op verlaten plekken of op plaatsen die geschiedenis dragen. Hierin ondergaat het menselijk lichaam ‑ meestal Appelts eigen lichaam ‑ invloeden van de fysische en culturele omgeving waarin het zich bevindt. Bedekt met wit marmerpoeder, stenen, hout, omzwachteld met windels of touw, wordt zijn eigen lichaam herleid tot een medium. Soms kan men letterlijk zeggen dat de Appelt niet ver van de boom valt. Deze performances worden gedocumenteerd door fotoreeksen en die zijn dan ook in het SMAK te zien. Voor de reeks “Hängung” hoeft men zelfs niet eens te betalen, aangezien ze in de inkomhal hangt. Is het toeval dat dit de reeks is met het meest expliciete naakt (Appelt, die blijkbaar belangstelling heeft voor bondage, laat zich ondersteboven ophangen aan een boom)? Zou het echt niet kunnen dat Jan Hoet, die toch het klappen van de zweep niet meer moet leren, geredeneerd heeft: als we dit buiten hangen, verwachten ze binnen zeker nog “straffer” toeren?
Hoe dan ook, het is een valse “teaser“. De foto’s binnen zijn immers niet zo expliciet. Fotografie is voor Dieter Appelt immers meer dan een representatietechniek voor objecten of acties. Tegelijk zijn de foto’s bevroren in tijd en toch niet geheel tot stilstand gebracht, ‘fotografie terug in de langzaamheid nemen‘ noemt Appelt dit. Dit tot stilte komen leerde hij deels van de Zen‑filosofie tijdens een langdurend verblijf in Japan. Bij het vastleggen van bepaalde plaatsen of natuurelementen als hout, steen, water of zand, zoekt Dieter Appelt naar onzichtbare, mysterieuze en eindeloze krachten van verval die buiten onze directe ervaring vallen. Anders dan Joseph Beuys blijft Dieter Appelt geloven in de kracht van het beeld. Hierbij maakt hij gebruik van het volle gamma van technische mogelijkheden, dubbele belichting, schaduw, spiegeling en lange belichtingstijden versterken de lichamelijke aanwezigheid. Andere foto’s zijn repetitief en soms zelfs zodanig dat ze als het ware “abstract” worden (“Ubertragung einer Bewegung” of “Bethanien”).
Zijn sculpturen waarbij steen, hout of spiegel gecombineerd worden, liggen in dezelfde lijn als de constructies waarin Appelt tijdens performances omgeven werd. Ze refereren aan archaïsche, mythologische processen, een steen omgeven door een houtstructuur, een geometrische spiegel‑ of glassculptuur in de ruimte, waarbij bepaalde delen vaak symbool zijn voor het lichaam.
Doorheen Appelts oeuvre staan polariteiten centraal, spanning tussen rede en emotie, licht en schaduw, het verhalende en het pure beeld, het ondergaan van geweld en harmonie, vrijheid en beperking, leven en dood. Op een krachtige en onvergetelijke manier worden deze gecombineerd, en lijkt Appelt dingen aan te bieden die ons lijken te ontsnappen.
Het S.M.A.K. toont een selectief overzicht van het oeuvre van Appelt, de selectie gebeurde door Dieter Appelt zelf. Eerder dit jaar was de tentoonstelling reeds te zien in het Saarland Museum te Saarbrücken, en ze wordt hier aangevuld met enkele nieuwe werken uit het atelier van Appelt te Berlijn. De tentoonstelling kwam tot stand in samenwerking met Galerie Van Laere Contemporary Art, Antwerpen.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.