Fons Mariën las “Toen geluk nog heel gewoon was” door Dirk Musschoot.

Kort geleden verscheen het boek ‘Toen GELUK nog heel gewoon was’ van journalist en schrijver Dirk Musschoot. De ondertitel verduidelijkt het onderwerp : ‘Hoe het Vlaamse gezin in honderd jaar helemaal veranderde’. Dirk Musschoot schreef eerder kinderboeken, reisgidsen en historische boeken over wat ik softe onderwerpen zou noemen zoals over Belgen op de Titanic en ‘Sweethearts’ (over Vlaamse meisjes die met Britse soldaten huwden na de bevrijding). Dit boek ligt in die lijn en schreef hij naar aanleiding van honderd jaar Gezinsbond, die bij zijn stichting nog de Bond der Talrijke Gezinnen heette.

Dirk Musschoot is geboren in 1961 en groeide op in een typisch katholiek gezin, dat goed ingebed was in de katholieke zuil, zo lezen we in zijn boek. Hij is dus enkele jaren jonger dan ik, maar heeft in grote lijnen toch veel jeugdervaringen met me gemeen. Zijn boek omvat heel wat onderwerpen die alle iets te maken hebben met het veranderende gezin sinds 1920. Hij heeft zich goed gedocumenteerd en zijn tekst wordt verlucht met talrijke prenten die aspecten van deze geschiedenis belichten: oude foto’s, oude documenten, ouderwetse reclame, affiches en dergelijke. Toch put hij ook veel uit zijn eigen ervaring, zijn jeugd en zijn gezin. Hij behandelt uiteenlopende aspecten uit deze geschiedenis: verliefd, verloofd, getrouwd, het kroostrijke gezin, de woning, naar school gaan, gezondheid, voeding, vakantie, televisie… Te veel aspecten om hier op te noemen en in zijn geheel een veelomvattend beeld van het gezin in de afgelopen eeuw. Zijn blik is op Vlaanderen en zijn vele (katholieke) tradities gericht, zoals het doopsel, het huwelijk, op vakantie met de CM.

Bij dit alles schuwt hij weliswaar niet de probleempunten en stipt hij ook evoluties aan zoals het homohuwelijk en de abortuswetgeving. Zo heeft hij het over de vrouwen die in een katholieke school werkten en ontslag moesten nemen of kregen als ze huwden, omdat ze zich voortaan aan het gezin moesten wijden (het fameuze KKK: kerk, keuken en kinderen). Hij vermeldt ook het feminisme en de Dolle Mina’s. Hij schrijft over de moeizame combinatie van werk en gezin nu vrouw en man gaan werken. Toch kan ik me niet van de indruk ontdoen dat hij dit alles aanstipt alsof hij gewoon nota neemt van die veranderingen. Hij neemt geen standpunt in, klaagt zeker niet aan. Hij stelt vast dat het toen zo was en dat het nu anders is (de nieuw samengestelde gezinnen, homokoppels…). Dat deze evoluties niet spontaan gingen maar soms gepaard gingen met strijd, onrust, botsende opvattingen en belangen lezen we in dit boek nauwelijks.

Hij schrijft natuurlijk over Vlaanderen en specifiek over het gezin en kan dus de grote protesten uit de voorbije tijd buiten beschouwing laten. Maar toch: Vlaanderen was en is geen eiland in de wereld. Vele veranderingen in onze wereld hebben te maken met evoluties en revoluties in die ruimere wereld. De secularisering is één belangrijke evolutie. De katholieke zuil heeft veel macht verloren. Macht is net een begrip dat van groot belang is. Hoe macht verschuift, hoe uiteenlopende machten met elkaar botsen: dat wordt in dit boek over het hoofd gezien. Als gehuwde en zelfs gescheiden vrouwen nu toch voor de klas kunnen staan in het katholiek onderwijs, dan heeft dat veel te maken met de tanende macht van de katholieke zuil. Dat zaken als het homohuwelijk of euthanasie mogelijk werden in dit land heeft te maken een paars-groene meerderheid in de regering begin deze eeuw, toen na veel jaren de christen-democratie in de oppositie belandde. Over die machtsverschuivingen is de auteur helemaal niet expliciet. En alhoewel hij ook problematische opvoedingssituaties aanstipt, vernemen we niks over gezinnen waarin de vader dronk en de moeder klappen kreeg. Niets daarover. Daarvoor is het boek te veel bedoeld als een feel-good-movie, als een Vlaamse Hollywoodfilm, als een familiefilm. Het moet gezellig blijven en liefst niemand voor het hoofd stoten.

Fons Mariën

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.