Bij de jongste verkiezingen was u wellicht het meest onthutst bij de vaststelling dat het kiezerspubliek het fabeltje van het zogenaamde « herstelbeleid » van Wilfried Martens heeft geslikt. Ik niet. Tamelijk vroeg op de avond was immers ene professor De Wachter aan het woord geweest die een onderzoek had verricht naar de politieke kennis van de doorsnee Belg. Hieruit bleek o.a. dat ongeveer dertig procent niet eens weet wie de eerste minister van dit klerelandje is, dat niet minder dan 45 % niet weet welke coalitie er aan het bewind is en dat zo maar eventjes 80 % niet weet dat Gaston Geens de voorzitter is van de Vlaamse deelregering (in Wallonië scoort Jean-Marie Dehousse zelfs nog 5 % hoger) !

Voor wie dan nog niet duidelijk was hoe het met de politieke cultuur in ons land is gesteld, die kon dan nog altijd terecht bij de interviewtjes die de BRT aan de stemhokjes had afgenomen… Kortom, mij verbaast sindsdien niets meer. Wellicht heeft Jane Birkin trouwens méér bijgedragen tot het succes van de premier (*) dan zijn deelname aan een televisiedebat of zijn affiches-zonder-brilleglazen.
VERKIEZINGEN « SPELEN »
Maar wie zou er « ons volk » de steen willen werpen ? Waar wordt het politiek opgevoed ? Op televisie ? Door de uitzendingen voor derden zeker ? En als het « Panorama » is, dan geeft men op een andere zender wel « Dallas » of « Dynasty ». Nee, de basis — zoals van alles trouwens — zou moeten worden gelegd in de scholen. « Zou », voorwaardelijke wijs. Want n.a.v. de verkiezingen werden in diverse scholen « imitatieverkiezingen » opgezet, die weliswaar succes kenden, maar daarbuiten blijkt de belangstelling van de leerlingen voor politiek nogal aan de lage kant te liggen. Ondanks de inspanningen van mensen zoals Marc Laquière, leraar geschiedenis en maatschappijleer, die in het Koninklijk Atheneum van Sint-Niklaas ook iets dergelijks heeft uitgeprobeerd.
Marc Laquière : Aangezien de parlementsverkiezingen voor de deur stonden en verscheidene leerlingen van het laatste jaar H.S.O. kiesplichtig waren, vonden de leerkrachten geschiedenis en maatschappijleer (vroeger sociale vorming) dat het ideale moment was aangebroken om in hun lessen de nodige aandacht te besteden aan de verkiezingen en het politieke gebeuren in ons land. Om de lessen zo levendig mogelijk te laten verlopen werden zij gestart met een nabootsing van de parlementsverkiezingen. Dit was een aanzet om in de lessen geschiedenis en maatschappij de verkiezingen en het politieke gebeuren te behandelen. Iedere leerkracht pakte de lessen op zijn manier aan. Wel werd er rekening gehouden met het niveau, de leeftijd en de interesses van de leerlingen.
In een aantal klassen verzamelden de leerlingen weken van te voren het propagandamateriaal van de politieke partijen. Alle politieke partijen werden om hun partijprogramma’s gevraagd. Ook PAKS, W-KAP en Doorbraak werden aangeschreven. Bijna iedereen reageerde hierop positief. Propagandamateriaal en partijprogramma’s werden geanalyseerd.
Er werd vertrokken vanuit een brede omschrijving van het begrip politiek en de relatie werd gelegd tussen het begrip politiek en begrippen zoals belangen, conflicten, macht, verandering…
Aan de leerlingen werd gevraagd op speciale werkbladen een antwoord te geven op volgende vragen : « Ben je al dan niet tevreden met je persoonlijke situaties thuis of op school. Wat zou je graag willen veranderd zien ? » en « Wat zou je graag in jouw dorp, gemeente of in de samenleving veranderd zien ? ». Over deze twee kernvragen werd in kleine groepjes gediscussieerd. Gelijkenissen, verschillen en gemeenschappelijke belangen werden op die manier ontdekt. Vervolgens stelden de leerlingen een lijst op van alle punten die ze zouden willen veranderd zien. De klas besliste welke prioriteiten het eerst moeten worden aangepakt. Die prioriteiten hielden verband met milieuproblematiek, jongerenproblematiek (b.v. school, seksualiteit, ongewenste zwangerschap…), werkloosheid, vredesproblematiek, e.a.
De leerlingen zochten algemene informatie over die thema’s bijeen en probeerden hun eigen mening te formuleren. Vervolgens zochten ze in het materiaal van de politieke partijen naar een antwoord op hun prioriteiten. Deze werkwijze gaf de leerlingen inzicht in de gelijkenissen en verschillen tussen de politieke partijen en vooral in wat deze beloven te realiseren als ze aan de macht zullen blijven of komen.
OVERHEID NIET GEINTERESSEERD
Al is de KP goed uit deze stembusslag gekomen (meer dan 2 %), door het geringe aantal deelnemers (het betrof b.v. 14 stemmen), kunnen we daar niet te veel waarde aan hechten (de SP haalde nagenoeg de absolute meerderheid). Belangrijker is het feit dat men op deze manier blijkbaar tóch interesse voor politiek kan wekken bij jongeren, wat hopelijk nawerkt in het latere leven…
Marc Laquière : Wij zijn van plan de nationale uitslagen te vergelijken met die van het Atheneum. Niet alleen het stemgedrag van de leerlingen zal dan bekend zijn maar ook zal de relatie kunnen gelegd worden tussen leeftijd, klas en afdeling enerzijds en politieke keuzes anderzijds. Mijn ervaring is dat een dergelijke aanpak de leerlingen sterk motiveert om verder te werken rond politiek en een reële bijdrage kan zijn tot de politieke bewustwording van de leerlingen.
— Wat doet de overheid eigenlijk om de politieke vorming van de jongeren te bevorderen ?
Marc Laquière
: Weinig of niets. In buurlanden zoals Nederland zijn er verscheidene organisaties (met overheidssubsidie) erg actief op dat vlak. Ik denk b.v. aan het Nederlandse centrum voor politieke vorming en het Bureau Politiek Vormingswerk voor Jongeren (het B.P.J.K.). In deze organisaties hebben de meeste politieke partijen zitting. Het B.P.J.K. is van mening dat het Nederlandse politieke systeem alleen maar kan werken als mensen de mogelijkheid krijgen om op een verantwoorde manier deel te nemen aan het politieke proces en de politieke besluitvorming. Daartoe moeten mensen over een zekere politieke kennis beschikken en zich bepaalde politieke vaardigheden en houdingen eigen kunnen maken.
Voor het B.P.J.K. is politiek vormingswerk voor jongeren meer dan ooit noodzakelijk. Door de verslechtering van de economische situatie dreigt het toekomstperspectief voor jongeren immers te verdwijnen. Dat dit ernstige gevolgen kan hebben voor het politieke gedrag van jongeren zal niet meer moeten worden verduidelijkt. Beide organisaties krijgen mensen en middelen van de overheid ter beschikking om op ruime schaal aan politiek vormingswerk te doen. Dit gebeurt via eigen publicaties en leermiddelen en in samenwerking met de Nederlandse radio en televisie.
We kijken dan ook uit naar 1986, wanneer er verkiezingen in Nederland plaats hebben, of ook daar de neoliberale coalitie aan de macht blijft en die raketten er inderdaad ook komen…

Referentie
Ronny De Schepper, Politiek ook bij de jeugd een blinde vlek, De Rode Vaan nr.43 van 1985

(*) Het zal nu wel noodzakelijk zijn om daar ter verduidelijking aan toe te voegen dat zij met Wilfried de openingsdans van het Gentse Filmfestival had euh… gedanst.

0 gedachtes over “Politiek, ook bij de jeugd een blinde vlek

  1. grappig hierop opeens te botsen … nu de gemeenteraadsverkiezingen voor de deur staan

    Federatie Marokkaanse Verenigingen (FMV)
    Marc Laquière
    Secretaris FMV – Pedagogisch raadgever
    Oudstrijdersstraat 9
    2140 Borgerhout
    Tel. 03-204 10 10
    Fax 03-239 98 32
    GSM 0484 – 760.490
    mlaquiere@fmv-vzw.be
    mlaquiere@skynet.be
    Graag mails naar beide adressen

    Like

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.