Heden ten dage kennen we allemaal Ivan Ollevier als de kalende buitenland-reporter van de VRT, maar – hé wat vreemd! – Ivan is ook ooit jong geweest en in die tijd (we spreken over de jaren tachtig) was hij zelfs enige tijd losse medewerker voor De Rode Vaan, meer bepaald voor de rubriek plastische kunsten. Tegelijk durfde Ivan wel eens een gedicht aan het papier toe te vertrouwen en toen hij er genoeg van had verzameld, kwam er zelfs een bundel van: “Passionaria”. Die werd uiteraard door Jan Mestdagh besproken in zijn wekelijkse poëzierubriek, met name in De Rode Vaan nr.49 van 1984.

Bij de Antwerpse uitgeverij Contramine verscheen onlangs « Passionaria » van Ivan Ollevier, een debuut dat hopelijk de aandacht krijgt die het verdient. Over zijn bundel schrijft de auteur zelf als volgt : « De titel verwijst naar “La Passionaria”, waarvan vooral de klankwaarde van het woord mij trof, maar daar houdt elk aanknopingspunt met die weliswaar bewonderenswaardige Spaanse dan ook mee op. Het was in de eerste plaats mijn bedoeling een aantal « talige objecten » af te leveren, die hun wortels vinden in een associatief en animalistisch taalgebruik. Ik hoop dat ik er ben in geslaagd ».
Dat onze debuterende dichters opnieuw tot het inzicht lijken te komen dat het afleveren van « talige objecten » de eerste (en wellicht de enige) taak is van een waarachtig dichter is op zichzelf al verheugend te noemen en dat Ivan Ollevier in dit opzet inderdaad geslaagd is, maakt een en ander helemààl mooi. Vertrekkend vanuit een sacrale en rituele beleving van de erotiek schrijft deze dichter een poëzie waarin een zowel vitalistisch als nachtelijk klimaat overheerst. Als minnaar weet hij zich « gekruisigd met de spijkers van je liefde », de schoot van de geliefde is « een handvol heilige ketterij » en haar liefdesspel is een spel van « zwarte missen », haar lichaam « een bloeddoop ».
Hier heerst dus een uitgesproken romantisch klimaat, maar de vitalist Ollevier onderscheidt zich van zijn neoromantische generatiegenoten doordat elk koketteren met melancholische sentimenten en de gewoonlijk daarmee gepaard (nou ja) gaande literaire terzijdes (geen sonnettenbakkerij hier !) hem vreemd is. Duidelijke verwantschap vertoont zijn poëzie daarentegen met het klimaat van vijfenvijftigers zoals Snoek en vooral Adriaan De Roover — een regel zoals « ik letterdief een gedicht » lijkt regelrecht afkomstig uit het arsenaal van deze laatste. Hierbij dringt zich de vraag op om de come back van De Roover — dat wij volgende week aan u hopen voor te stellen — alleen maar het gevolg is van een persoonlijke beslissing of een tekens des tijds — maar wie leeft zal zien.
Geheel in het spoor van de vijfenvijftigers schrijft Ollevier een poëzie waarin met strikt talige middelen (metafoor, ritme, muzikaliteit) (de ervaring van) het lichaam van de geliefde getransformeerd wordt tot een gedicht dat in zijn geoliede soepelheid in niets moet onderdoen voor zijn organische evenbeeld — en dat bovendien bestendiger blijft t.o.v. « het schrikbewind van uur en tijd ». Een derde grote vijfenvijftiger die wij in dit bestek nog niet genoemd hebben is Hugues C. Pernath, en juist oog in oog met deze is dat Ollevier tekort schiet. Ondanks de verwijzingen naar het « heidense » karakter van erotiek en poëzie is het « mompelend branden », het opstandige, tragische heroïsme van deze dichter Ollevier volkomen vreemd. Zowel de vervoering door het lichaam als deze door de taal worden door hem eerder passief beleefd — woorden als langzamer, aanspoelen, stromen, vallen, stranden, vervloeien wijzen op een animaal-passieve attitude, die dreigt uit te monden in een (weliswaar steeds elegante) monotonie, waarin elke poëtische spankracht vervluchtigt. Revolte en wrok, niet in het minst tegenover het eigen taalinstrumentarium lijken ons voor deze poëzie hoogstnodige injecties.

Referentie
Ivan Ollevier, Passionaria, Uitgeverij Contramine, Antwerpen.

2 gedachtes over “Ivan Ollevier wordt zestig…

  1. Mag ik het é-mailadres van Ivan Ollevier, met de cultuurraad van Koksijde willen we hem boeken om voor te lezen uit zijn gedichten, op onze poëzieprelude van 7 juli 2018. Ik kijk uit naar jullie antwoord.

    Like

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.