Het is vandaag zestig jaar geleden dat de eerste aflevering van “The Flintstones” op de Amerikaanse televisie te zien was. Ook deze animatieserie was van de hand van Hanna & Barbera, de makers van de “Tom & Jerry”-tekenfilms…

Aangezien Bill Hanna eigenlijk een metselaar was, kan men zeggen dat hij de “Goscinny” van het duo was en Joe Barbera de “Uderzo”. Maar het was evenzeer een paar “tot de dood hen scheidde”.
Hanna en Barbera werkten voor MGM en doorbraken daarmee het quasi-monopolie van de Disney Studios. Ze wilden hun oorspronkelijke cartoonfiguren eigenlijk Jasper & Jinx noemen, maar het duo kwam daar later op terug nadat ze met animator John Carr een brainstormsessie hadden. Carr stelde voor om de kat en de muis Tom & Jerry te noemen.
De animatiefilm was een groot succes en werd zelfs genomineerd voor een Academy Award voor Beste Korte Animatiefilm. Toch besloot het hoofd van de animatieafdeling het project stop te zetten omdat er al te veel tekenfilms waren met een muis en een kat. Uiteindelijk mochten Hanna en Barbera toch vervolgfilms maken omdat er zoveel aanvragen kwamen. Reeds in 1942 met “Yankee Doodle Mouse” veroverden ze hun eerste oscar ten nadele van Disney. In de volgende negen jaar zouden ze Disney nog zeven keer het nakijken geven!
Met de opkomst van de televisie werden Hanna & Barbera door MGM ontslagen, maar dat was – naar hun eigen zeggen – het beste wat hen kon overkomen, want zij waren de eersten om zich op het nieuwe medium te werpen. Aangezien zogenaamde “full animation” 26 tekeningen per seconde vergde, waagde zelfs Disney zich oorspronkelijk niet aan wekelijkse afleveringen van 25 minuten. Zij wel en wel dankzij een methode die zij “semi-animatie” noemden. Dat wil zeggen dat niet alle in beeld zijnde figuren werden geanimeerd of dat sommige animaties ook geregeld terugkeerden. Hun eerste figuurtjes waren “Yogi-Bear” en “Huckleberry Hound”, maar het was vooral met “The Flintstones” (vanaf 1960) dat ze doorbraken. Tekenaars die voor hen werkten waren o.a. Ed Benedict (1912-2006) en Iwao Takamoto (1925-2007). Deze laatste had leren tekenen toen hij tijdens de Tweede Wereldoorlog als Japanse Amerikaan was opgesloten in het interneringskamp van Manzanar in de Californische woestijn. Hij was o.m. de uitvinder van het groene ruimtewezentje Great Gazoo, dat latere afleveringen van “The Flintstones” zou teisteren. Ook Scooby-Doo (genoemd naar de slot”woorden” van Sinatra’s “Strangers in the night”) is zijn uitvinding.
Hanna & Barbera zouden ongeveer 75% van de markt voor zich opeisen met o.a. Scooby-Doo, Top Cat, The Jetsons, Magilla Gorilla en, niet te vergeten, The Smurfs! Zij schrokken er ook niet voor terug om “levende” figuren tot animaties te herleiden, zoals Laurel & Hardy, Mork & Mindy of Mr.T. Tot jolijt van de kinderen overigens, maar als je dan zelf eens meekijkt, moet je toch even kritisch de wenkbrauwen fronsen. Zo was de T.V.-tekenfilmindustrie in de jaren zeventig het quasi-monopolie geworden van Hanna en Barbera. Er liepen op diverse zenders niet minder dan vier reeksen van hun hand: The Flintstones, The Harlem Globetrotters, Robin Hoodnik en een recente versie van Tom and Jerry. En wat stellen we vast? Zo’n grote productie moet automatisch tot vervlakking leiden. Aan de achtergrond b.v. wordt geen aandacht meer besteed. De humor is zoutloos en meestal gebaseerd op herhaling. De intrige is zeer oppervlakkig en hangt met haken en ogen aan elkaar.
Anderzijds worden The Flintstones, die liepen (*) van 1960 tot 1966, beschouwd als de voorloper van de sitcoms. De eerste Britse sitcom waarin met name de invloed van Fred Flintstone goed te merken was, was trouwens “Till Death Us Do Part” dat van 1966 tot 1968 liep, gevolgd door enkele opvolgseries in de jaren zeventig. Nog duidelijker was de invloed op het Amerikaanse “All In The Family”, dat van 1971 tot 1979 liep en dat zelf eigenlijk een Amerikaanse remake was van “Till Death”.
Geert Stadeus: “Toch was All In The Family in its own peculiar way uitzonderlijk. Satire of hoe je het ook wil noemen, een wat kritische kijk op de eigen samenleving, kon altijd in de States maar wel als er wat ‘afstand’ werd gecreëerd. The Flintstones was een tekenfilm over de prehistorie, maar verwees veel meer naar de jaren vijftig dan naar de jaren zestig: afstand tot de kijker. Of lachen met de Amerikanen maar dan door de ogen van een ‘alien’, letterlijk. Mijn favorieten zijn Alf en Third Rock From The Sun maar eigenlijk deed Mork & Mindy net hetzelfde. Zelfs The Fonz in Happy days kan men als een ‘alien’ beschouwen.” (Hij wàs het trouwens ook, want in het Amerikaans is “alien” zowel een immigrant als een buitenaards wezen. Over die dubbelzinnigheid heb ikzelf het uitgebreid op mijn pagina over SF-films.)
Geert Stadeus: “Overigens, The Flintstones waren oorspronkelijk wel degelijk bedoeld voor een volwassen publiek. Ik heb het even nagekeken en het is de allereerste tekenfilmserie die startte en bleef verder lopen in prime time (en zeker in het begin van de jaren zestig lagen kinderen toen gewoon al in bed) en tot The Simpsons is dat nooit meer geprobeerd met een tekenfilmserie. The Flintstones werden in Europa weliswaar tijdens het ‘kinderuurke’ uitgezonden maar zelfs vandaag gebeurt dat zelden in Amerika. Je merkt dat ook wat aan de merchandising, zowel bij Simpsons als Flintstones: haast evenveel gadgets en dure hebbedingen dan speelgoed, dat dan uiteraard wel op kinderen gericht is.”
Maar of The Flintstones echt voor volwassenen was bedoeld, daar twijfel ikzelf toch aan. Natuurlijk waren er talrijke knipogen naar de volwassenen (al was het maar door het overplaatsen van moderne uitvindingen naar de prehistorie), maar die gaven meestal geen “maatschappelijke commentaar”, dacht ik. En dan is er het probleem van de erotiek. Toch een onderwerp dat men in volwassen sitcoms niet onbesproken kan laten. Bij “The Flintstones” merk ik daar niets van.

Referentie
Jan Segers, Boze mannen uit Holland en rare mannen uit Atlantis, De Voorpost, 29/6/1978

(*) De aandachtige lezer zal opmerken dat het eigenlijk “liep” moet zijn: The Flintstones staat hier als titel van een serie en niet als elke Flintstone apart. Maar ergens roept de meervoudsvorm bij mij het “lopen” in hun automobiel op. Daarom dus.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.