Fons Mariën las Racisme. Over wonden en veerkracht van Naima Charkaoui.

Naima Charkoui is Vlaamse van half Marokkaanse en half Vlaamse afkomst. Zij studeerde politicologie en werkt rond mensenrechten, kinderrechten en diversiteit. Er staat een woord vooraf in dit boek van voormalig kinderrechtencommissaris Bruno Vanobbergen.

In dit boek wil de auteur in de eerste plaats focussen op de slachtoffers van racisme. Zij meent dat in de literatuur rond dit onderwerp te weinig aandacht gaat naar diegenen die racistisch bejegend worden. Wat kunnen ze doen als ze te maken met racisme? Hoe kunnen ze reageren? Hoe kunnen de wonden die racisme veroorzaakt helen? Ze schrijft over de impact van vooroordelen en stereotypen en van micro-agressies. In dit boek gaat dus veel aandacht naar psychologie: de kwetsingen, stress, veerkracht, ondersteuning van slachtoffers. Naima Charkaoui wil dat er meer aandacht gaat naar de slachtoffers van racisme, zij pleit voor meer slachtoffercultuur. Het juridische en maatschappelijke aspect komt in dit boek minder aan bod. Naima Charkaoui heeft veel bronnen geraadpleegd. Zij schrijft niet pamflettair maar heeft veel zin voor nuance.

Groot is dan ook mijn verbazing als ik een eerste hoofdstuk haar definitie van racisme lees : “Een racist is iemand die ervan overtuigd is dat mensen met een andere huidskleur, afkomst of levensbeschouwing minderwaardig zijn”. Hier maakt ze een fundamentele fout : etnische afkomst, ras of huidskleur zijn geen keuze, maar een gegeven bij je geboorte. Een levensbeschouwing kies je wel (in het beste geval) en kan je in de loop van je leven wijzigen. Dat is een essentieel verschil. In haar definitie echter kan kritiek op een levensbeschouwing als een vorm van racisme beschouwd worden en dat is onterecht. Want ideeën of ideeënsystemen (levensbeschouwingen, ideologieën…) mogen niet zomaar boven elke vorm van kritiek geplaatst worden. Door de formulering “ervan overtuigd zijn dat mensen … minderwaardig zijn” wordt dit essentiële verschil verdoezeld. Deze formulering is een manier om een levensbeschouwing (islam vermoed ik) boven elke kritiek te plaatsen. Er is bovendien geen enkele reden denkbaar waarom we sommige mensen minderwaardig zouden achten. Er is op dit punt een (bewuste?) vermenging van mensen (die in principe allemaal gelijkwaardig zijn) en ideeën. Op dit punt in het eerste hoofdstuk vind ik de essentie van haar discours ongeloofwaardig. Op deze manier komt ze immers tot een zo breed mogelijke definitie van racisme en zo kom je ertoe dat je overal racisme ziet. Daar zijn vraagtekens bij te plaatsen.

Fons Mariën

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.