88 jaar oud, kende zij in februari jl. met haar auto een ‘perte totale’. Door de
coronacrisis bleef haar bewegingsvrijheid na de hospitalisatie begrensd tot haar woning.

Op 18 juni werd ze 89. Drie dagen later lunchte ik met haar in Temse. Ze
was springlevend. Aansluitend reed ik haar rond in het centrum en bezocht zij – als altijd – het graf van haar levensgezel: filmmaker-auteur Frans Buyens (Temse, 1924 – Overijse, 2004). ’s Anderendaags liet ze mij om 16 u. een email, waarin ze bijzonder enthousiast terugblikte op de voorbije dag. Allicht de dag erna overleed ze thuis in haar slaap. Haar buurvrouw-toeverlaat vond haar. Een vredig einde voor deze ‘grande dame’, na een rusteloos, maar succesrijk leven.
Ik leerde Lydia kennen aan de zijde van Frans Buyens in 1987, toen beiden ter promotie van haar project Voor de glimlach van een kind het kabinet van staatssecretaris Miet Smet bezochten. Wat begon als een oppervlakkige
kennismaking deinde tussen de Marxisten en de tsjeef uit tot een vriendschap-voor-het-leven. Vaak ben ik op bezoek geweest in hun oase in Overijse. Lydia kookte dan lekker Indonesisch en we spraken over alle mogelijke problemen, van plaatselijk tot mondiaal. Frans had een ongelooflijk geheugen m.b.t. zijn jaren in Temse (1924-1946).
Lydia was een warme persoonlijkheid: hartelijk, innemend, gevoelig, empathisch, gastvrij, bevlogen, praatgraag, extravert, intellectueel, veelzijdig geïnteresseerd, blijvend progressief en jong van hart, kritisch, volhardend/nooit opgevend, levensgenieter, gevoel voor humor… Opmerkelijk was dat zij, niettegenstaande zij de schoonste jaren van haar jeugd niet mocht beleven, helemaal niet getekend was door verbittering. Over haar 6 verloren jaren, waarvan 3 in Japanse concentratiekampen, sprak zij niet, zij verwees naar haar memoires: Zes jaren en zes maanden (1981), in 1995 heruitgegeven als Buigen in Jappenkampen. Zeer
lezenswaardig is ook haar autobiografie Lydia Chagoll – 25 jaar ballet.
Bovenal was zij oprecht bekommerd om mens en maatschappij. Zij was een fervent verdediger van de zwakke(re)n. Door haar inzet, activiteiten en acties gaf zij hen een gezicht, een stem en waardigheid. Of, zoals het werd geformuleerd toen zij in 2014 de Prijs voor de Democratie ontving: voor haar onvermoeibare inzet voor een betere wereld.
De band die ik opbouwde is niet verslapt na Frans’ dood. Geïnspireerd door haar levensgezel, met wie ze een uitzonderlijk echt paar (in 2 woorden, want zij waren niet getrouwd) vormde, was ze erg gehecht aan Temse. Geregeld hadden wij er een gezellig samenzijn, gekruid met de onderwerpen die haar boeiden: Frans Buyens (Lydia was ver-frans-t), politiek, geschiedenis, Midden-Oosten, WO II, nazisme, waardig ouder worden/sterven, kunst, cultuur, haar balletjaren (en de samenwerking met de VRT en tal van tv-coryfeeën)…
In 2009 ben ik met haar en de Auschwitzstichting een week op studiereis geweest naar Auschwitz. Lydia was er jarenlang gids.

Lydia Chagoll, een grote dame! Zij zal altijd heel nabij zijn bij al wie haar goed heeft gekend. Vrienden die dood zijn, zijn nooit meer waar ze waren, maar altijd waar wij zijn!

Luc De Ryck

Bovenstaande foto werd genomen op 20 februari 2004 op het gemeentehuis van Temse t.g.v. de 80ste verjaardag van Frans Buyens. V.l.n.r. burgemeester Luc De Ryck, Frans Buyens, Lydia Chagoll en Jan Verheyen.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.